Diễn đàn "Vì Việt Nam hùng cường"

Cần cấp lại hàng triệu giấy chứng nhận đất nông nghiệp cho dân

 - Muốn đất nước giàu mạnh thì quyền tài sản của người dân, trong đó đặc biệt là quyền liên quan đến đất đai, phải được bảo vệ.

LTS: Tuần Việt Nam mở Diễn đàn "Vì Việt Nam hùng cường" với mong muốn thu nhận từ quý độc giả những ý kiến, bài viết về các giải pháp phát triển đất nước trong tất cả các lĩnh vực nhằm khơi thông tiềm năng phát triển, cổ vũ niềm tin của cộng đồng vào tương lai Việt Nam.

Chủ đề đầu tiên của Diễn đàn tập trung vào thể chế kinh tế. Mời quý vị cùng theo dõi. 

Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường” đang mở ra nhiều cơ hội thảo luận để nhận diện những rào cản cho đất nước phát triển. Trong bài viết  trước tham gia diễn đàn, tôi đã nêu về nguồn lực đất đai còn bị bỏ phí. Trong bài viết này, xin tiếp tục nêu vấn đề đất đai, sở hữu đất đai trong lĩnh vực nông nghiệp.

Sau khi mô hình kinh tế tập thể thông qua các Hợp tác xã nông nghiệp đã chứng tỏ sự thất bại kém hiệu quả, đến năm 1988 Bộ chính trị đã ban hành một Nghị quyết số 10 về đổi mới quản lý kinh tế trong nông nghiệp, về sau thường được gọi là chính sách khoán 10, trong đó có ý chính là khôi phục lại kinh tế hộ gia đình, giao khoán sản phẩm cho hộ nông dân.

Theo đó nhà nước sẽ giao lại đất canh tác cho từng đơn vị là các hộ và sẽ nhận lại một phần thành quả lao động, phần còn lại các hộ gia đình được sử dụng bán đổi ra thị trường. Đến năm 1993 khi đã thấy được tính hiệu quả của mô hình canh tác của hộ gia đình, nhà nước tiến hành chia toàn bộ ruộng đất của các hợp tác xã nông nghiệp cho người dân theo đầu nhân khẩu. Ở các tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng, bình quân mỗi đầu người được chia từ 1,5 sào đến 2 sào, mỗi sào Bắc Bộ 360 mét vuông.

Các hộ gia đình được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên người cha hoặc mẹ là chủ hộ, trong đó ghi rõ diện tích đất ở, đất ruộng, số thửa và diện tích mỗi sào.

Thời gian giao đất nông nghiệp theo Nghị định 64 năm 1993 của Chính phủ chỉ có thời hạn là 20 năm được ghi trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đến năm 2013 là hết thời hạn đúng ra người dân phải giao trả lại ruộng cho nhà nước. Nhưng sau khi cân nhắc tính toán thấy việc thu về để rồi rũ rối phân chia lại sẽ gây xáo trộn mất ổn định lớn, cho nên Nhà nước quyết định giữ nguyên hiện trạng sử dụng đất và kéo dài thời gian sử dụng cho người dân lên 50 năm. Luật đất đai năm 2013 đã ấn định chính sách này cho cả nước.

Nhưng việc thay đổi thời hạn giao đất chỉ dừng lại ở một chủ trương chính sách lớn là không đụng chạm đến quyền sử dụng đất của người dân, còn thì công tác cấp giấy chứng nhận lại không đặt ra vấn đề hiệu chỉnh cấp mới cho phù hợp với thông tin thay đổi về thời hạn sử dụng. Đây là một bất cập khiếm khuyết trong công tác quản lý đất đai mà nếu để làm cho có tính chất khoa học đúng đắn thì sẽ phải cấp lại hàng triệu giấy chứng nhận quyền sử dụng.

Cần cấp lại hàng triệu giấy chứng nhận đất nông nghiệp cho dân
Muốn đất nước giàu mạnh thì quyền tài sản của người dân, trong đó đặc biệt là quyền liên quan đến đất đai, phải được bảo vệ. Ảnh: VietNamNet

Những biến động khác

Từ năm 1993 đến nay đã là 25 năm, trong suốt thời gian đó đã có biết bao biến động xảy ra xung quanh mỗi đơn vị hộ gia đình, khiến cho việc sử dụng đất trên thực tế không còn ăn khớp với thông tin trên giấy chứng nhận. Phổ biến nhất là những người con trong gia đình đã lớn lên và lập gia đình mới, khi đó những người con được cha mẹ chia trả cho ruộng để canh tác theo phần mà người con được chia theo đầu nhân khẩu từ năm 1993. Khi đó mặc dù người con đã tách thành hộ mới và canh tác những mảnh ruộng thuộc về mình nhưng lại không được cấp giấy chứng nhận và thông tin số thửa vẫn nằm trên sổ đứng tên của bố mẹ.

Đây là sự việc diễn ra phổ biến ở mọi vùng nông thôn nhưng công tác cấp giấy đã không đủ tích cực để phản ánh kịp thời so với biến động trong thực tế sử dụng. Vô vàn mảnh ruộng ở vào tình trạng lai tạp nhập nhèm giữa chủ quyền sử dụng trên thực tế và giấy tờ chứng nhận.

Một dạng biến động khác là khi một người cha hoặc mẹ trong gia đình mất đi thì ruộng vườn sẽ trở thành di sản thừa kế cho các con. Theo đó đúng ra việc cần làm là phân chia di sản thừa kế, nhưng thực tế vì những thủ tục hành chính tư pháp quan liêu nhũng nhiễu cho nên rất nhiều trường hợp người dân bỏ mặc vô vàn mảnh đất ở trong tình trạng lai tạp về chủ quyền sử dụng.

Những biến động đủ loại đó diễn ra trong nhiều năm tích tụ thành số lượng lớn, dẫn đến số lượng các mảnh đất cần được phân định rõ ràng về chủ quyền sử dụng để được cấp giấy mới lên đến hàng triệu.

 

Nếu cứ để các mảnh đất đó tồn tại trong tình trạng lai tạp không rõ ràng về chủ quyền sử dụng thì sẽ gây hạn chế cho người dân khi thực hiện các quyền của người sử dụng đất như chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp, tặng cho. Ngoài ra nó sẽ khiến cho nền kinh tế kém đi tính minh bạch rõ ràng về các khối tài sản trong dân chúng, nền kinh tế theo đó bị làm cho kém lành mạnh.

Dồn điền đổi thửa

Quá trình chia ruộng trước đây để đảm bảo công bằng cho nên mỗi gia đình được phân chia một khoảnh nhỏ tại mỗi xứ đồng khác nhau theo từng đơn vị thôn xóm, dẫn đến manh mún nhỏ lẻ không thuận lợi cho việc canh tác. Từ dăm bảy năm trở lại đây nhiều nơi trên cả nước đã tiến hành dồn điền đổi thửa, dồn ô đổi ruộng, để tập trung ruộng đất mỗi hộ gia đình thành một khoảnh lớn, tạo cơ cấu đồng đất thuận lợi cho việc canh tác.

Công tác dồn điền đổi thửa là chính sách nhà nước hiếm hoi kể trong khoảng thời gian từ năm 1993 tới nay tác động vào công tác sử dụng đất nông nghiệp, đi kèm với việc đó là hoạt động cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Và do vậy từ chính sách này đã giúp cho một số lượng rất lớn các mảnh đất có được giấy chứng nhận phản ánh đúng thực tiễn người đang sử dụng đất.

Theo một báo cáo của Tổng cục thống kê về kết quả tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và thủy sản cho biết: Tính đến ngày 1/7/2016 cả nước đã xây dựng được 2.262 cánh đồng lớn, và cả nước có 2.294 xã tiến hành dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp chiếm 25,6% số xã.

Như vậy, còn tới 74,4% số xã trên cả nước vẫn chưa dồn điền đổi thửa và do đó các mảnh ruộng vẫn được người dân sử dụng theo giấy tờ được cấp từ hồi năm 1993. Và như bên trên đã chỉ ra, đó là một số lượng rất lớn giấy chứng nhận đã không còn phản ánh đúng thực trạng chủ quyền người đang sử dụng trên thực tế.

Chính phủ cần làm gì?

Thời gian đã tạo ra một lớp trầm tích dày làm vùi lấp kém rõ ràng chủ quyền sử dụng cho mỗi mảnh đất. Để giải quyết tình trạng này Chính phủ cần xây dựng một chương trình kế hoạch tháo gỡ làm mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân ở nông thôn.

Một kế hoạch có thể kéo dài trong 5 năm yêu cầu cơ quan tài nguyên môi trường ở khắp các địa phương thực thi nhiệm vụ kêu gọi khuyến khích người dân cung cấp thông tin để được cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Người dân được khuyến khích kê khai và cấp lại giấy chứng nhận theo thực tế đang sử dụng. Thủ tục nhanh gọn và không tốn kém chi phí sẽ là một động lực khuyến khích người dân thực hiện.

Làm như thế sẽ đem lại lợi ích to lớn cho nền kinh tế khi tài sản được gỡ rối và minh bạch rõ ràng, tạo ra sự năng động hiệu quả trong sử dụng đất và lưu thông tài sản trong nền kinh tế.

LS Ngô Ngọc Trai

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Ông vua con, ‘ông chống lưng’ thời @
Ông vua con, ‘ông chống lưng’ thời @
Tiêu điểmicon30/01/2019  
Bước sang năm 2019, người dân trông đợi có bước đột phát để không một ông vua con nào còn tồn tại trong đời sống chính trị - kinh tế - xã hội đất nước.  
Đảng viên trừ, đảng viên sạch và chuyện ‘thà ít mà tốt’
Đảng viên trừ, đảng viên sạch và chuyện ‘thà ít mà tốt’
Tiêu điểmicon29/01/2019  
Việc có công cụ để đo đếm, thanh lọc những “đảng viên trừ”, “đảng viên sạch” làng nhàng là quan trọng và cần thiết để đội ngũ đảng viên dù ít nhưng mà tốt.  
Việt Nam hùng cường: Những luận điểm đá tảng
Việt Nam hùng cường: Những luận điểm đá tảng
Tiêu điểmicon28/01/2019  
Các luận điểm đá tảng về quản lý và phát triển kinh tế nhằm giúp lựa chọn hướng phát triển mang tính cột sống của quốc gia
Đổi mới quản trị quốc gia để Việt Nam thịnh vượng
Đổi mới quản trị quốc gia để Việt Nam thịnh vượng
Tiêu điểmicon24/01/2019  
- “Đổi mới hệ thống quản trị quốc gia” là một trong những vấn đề rất quan trọng góp phần thúc đẩy hay kìm hãm phát triển đất nước.
Sự nổi lên của các nhân vật bảo thủ làm cho giới cấp tiến tỉnh giấc
Sự nổi lên của các nhân vật bảo thủ làm cho giới cấp tiến tỉnh giấc
Tiêu điểmicon22/01/2019  
 - Việc tranh cãi giữa Tổng thống và phe đối lập chỉ là bề mặt của sự chia rẽ trầm trọng trong lòng nước Mỹ.
Phá tan những rào cản thị trường
Phá tan những rào cản thị trường
Tiêu điểmicon21/01/2019  
 - Hiện nay có một số nút thắt cơ bản đang kìm hãm chúng ta chuyển đổi sang kinh tế thị trường đầy đủ, hiện đại và hội nhập.
Cựu Ngoại trưởng Mỹ: Chúng ta cần thay đổi lịch sử
Cựu Ngoại trưởng Mỹ: Chúng ta cần thay đổi lịch sử
Tiêu điểmicon18/01/2019  
- Chúng ta không cần thiết là tù nhân lệ thuộc vào than, không phụ thuộc vào các quyết định đưa chúng ta đến một tương lai không tươi sáng - Cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry.
Sao sống phè phỡn khi người dân vật vã mưu sinh
Sao sống phè phỡn khi người dân vật vã mưu sinh
Tiêu điểmicon18/01/2019  
 - Cuộc sống sang chảnh, cách biệt với cách mưu sinh của đa số người dân đã khiến một số quan chức bị Đảng chê, dân ghét.
Đột phá thể chế cần đột phá về tư duy
Đột phá thể chế cần đột phá về tư duy
Tiêu điểmicon17/01/2019  
 - Đột phá về thể chế là thay đổi nội dung, nội hàm chứ không phải chỉ thay đổi hình thức, trình tự, thủ tục.
Chính phủ giỏi - chìa khoá mở cánh cửa kinh tế hùng cường
Chính phủ giỏi - chìa khoá mở cánh cửa kinh tế hùng cường
Tiêu điểmicon14/01/2019  
 - Muốn quốc gia hùng cường thì trước hết phải có nền kinh tế hùng cường. Muốn có nền kinh tế hùng cường thì nhất thiết phải có một chính phủ giỏi.   
Cán bộ ‘hư’, dân đi ‘cửa trước’ cũng khó… lọt
Cán bộ ‘hư’, dân đi ‘cửa trước’ cũng khó… lọt
Tiêu điểmicon13/01/2019  
Có biết bao sự cản trở trớ trêu khiến nhiều lúc người ta phải lựa chọn giữa tuân thủ và vi phạm, đâu chỉ là chuyện dừng đèn đỏ hay không.  
“Bứt phá” bằng đổi mới tư duy và hành động quyết liệt
“Bứt phá” bằng đổi mới tư duy và hành động quyết liệt
Tiêu điểmicon10/01/2019  
 - Không tăng trưởng cao, bền vững thì khoảng cách với các nước ngày càng doãng ra, chúng ta sẽ tụt hậu.
Cơ quan tiếp dân có gì ‘mật’ mà cấm chụp ảnh, ghi âm?
Cơ quan tiếp dân có gì ‘mật’ mà cấm chụp ảnh, ghi âm?
Tiêu điểmicon09/01/2019  
 - Cần trao quyền rộng rãi cho người dân quay phim, ghi hình để thực thi giám sát.
Thế giới vắng "thuyền trưởng" nhưng Việt Nam đã làm tốt việc của mình
Thế giới vắng "thuyền trưởng" nhưng Việt Nam đã làm tốt việc của mình
Tiêu điểmicon09/01/2019  
 - Việt Nam đã vượt qua nhiều con sóng lớn của năm 2018, giữ con thuyền quốc gia đi đúng hướng, nhưng phía trước vẫn còn những yếu tố khó đoán định.
Ẩn dụ mới và những thách thức dị thường
Ẩn dụ mới và những thách thức dị thường
Tiêu điểmicon08/01/2019  
 - Chúng ta vẫn thường nói hai mặt đồng tiền để chỉ cái tốt và xấu, tích cực và tiêu cực song hành trong mọi hiện tượng. Nhưng thế giới đã thay đổi. 
Đội quân giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng
Đội quân giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng
Tiêu điểmicon07/01/2019  
 - Các lãnh đạo Campuchia khẳng định, quân đội nhân dân VN đã giải phóng đất nước họ khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot.
"Quyền tài sản của chúng ta còn rất yếu"
"Quyền tài sản của chúng ta còn rất yếu"
Tiêu điểmicon07/01/2019  
 - Các cải cách nhằm bảo vệ đầu tư tư nhân theo thị trường còn rất nhiều không gian để hoàn thiện.
Cuộc chiến hồi sinh cho dân tộc Khmer
Cuộc chiến hồi sinh cho dân tộc Khmer
Tiêu điểmicon06/01/2019  
 - Các lãnh đạo Campuchia khẳng định, quân đội nhân dân Việt Nam đã giải phóng đất nước họ khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot.  
Cuộc giải cứu Chủ tịch Quốc hội Campuchia
Cuộc giải cứu Chủ tịch Quốc hội Campuchia
Tiêu điểmicon05/01/2019  
- Heng Samrin và Hunsen khi đó là những người đứng đầu danh sách thanh trừng của Khmer Đỏ.
Xe container tông 4 người chết: Xử lái xe mới là ‘phần nổi tảng băng’
Xe container tông 4 người chết: Xử lái xe mới là ‘phần nổi tảng băng’
Tiêu điểmicon05/01/2019  
Nếu chỉ xử phạt lái xe thì không giải quyết được tận gốc vấn đề, vì hành vi vi phạm trên chỉ là phần nổi của tảng băng.  
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN