Không thể đặt 30%GDP ra "ngoài vòng pháp luật"

- Viết bài này cho Diễn đàn Vì Việt Nam hùng cường, tôi muốn đặc biệt nhấn mạnh đến khu vực kinh tế hộ gia đình đang chiếm tới hơn 30% GDP nhưng lại bị bỏ quên, hay đặt ra ngoài vòng luật pháp.

LTS: Tuần Việt Nam mở Diễn đàn "Vì Việt Nam hùng cường" với mong muốn thu nhận từ quý độc giả những ý kiến, bài viết về các giải pháp phát triển đất nước trong tất cả các lĩnh vực nhằm khơi thông tiềm năng phát triển, cổ vũ niềm tin của cộng đồng vào tương lai Việt Nam.

Chủ đề đầu tiên của Diễn đàn tập trung vào thể chế kinh tế. Mời quý vị cùng theo dõi.

Sau Đổi mới, khu vực kinh tế tư nhân trong nước ngày càng phát triển, chiếm 38-39% GDP, trong đó doanh nghiệp đăng ký chính thức chiếm gần 9% GDP và khu vực hộ kinh doanh chiếm hơn 30% GDP. Có thể khẳng định, khu vực tư nhân đang dần chứng minh vị thế là động lực chính cho những kết quả tăng trưởng kinh tế đáng khích lệ của của Việt Nam.

Ngoài vòng pháp luật

Trong bài này, tôi tập trung phân tích về kinh tế hộ gia đình đang chiếm đến hơn 30% GDP, tức chiếm phần lớn trong bức tranh kinh tế của Việt Nam. Hiện tại có gần 5 triệu hộ làm kinh tế và tạo ra số công ăn việc làm lớn nhất trong nền kinh tế. Tuy nhiên, khung khổ chính sách áp dụng đối với chủ thể kinh doanh này hiện còn rất thiếu, có sự chưa bình đẳng so với các doanh nghiệp hoạt động chính thức đang được điều chỉnh bằng nhiều luật khác, đặc biệt là Luật Doanh nghiệp. Vì lẽ đó, khu vực kinh tế hộ gia đình còn bị phân biệt đối xử, chẳng hạn như tiếp cận vốn. 

Theo tôi, hộ kinh doanh phải được đối xử như doanh nghiệp, Nhà nước không thể lờ đi khu vực đang chiếm trên 30% GDP, hay nói cách khác không thể để khu vực này ra ngoài vòng pháp luật. Cách tiếp cận của tôi là cần đưa khu vực này vào trong Luật Doanh nghiệp khi chúng ta tiến hành sửa đổi luật này tới đây. Việc đưa khu vực này vào Luật Doanh nghiệp nhằm mục đích giúp đỡ, hỗ trợ họ để họ phát triển chứ không phải “trói buộc”, "quản lý" họ.

Không thể đặt 30%GDP ra 'ngoài vòng pháp luật'
Bất kỳ một sự cải thiện nào về hiệu quả hoạt động của khu vực hộ kinh doanh sẽ góp phần nâng cao năng suất tổng thể của nền kinh tế. Ảnh: Lê Anh Dũng

Trong tổng số 5 triệu hộ kinh doanh có khoảng 1,6 triệu hộ kinh doanh có đăng ký. Ít nhất, những hộ đã đăng ký này phải được công nhận là doanh nghiệp. Tôi không có ý cưỡng bức hay ép buộc họ trở thành doanh nghiệp để lấy thành tích, mà cần gọi tên đúng họ là một loại hình doanh nghiệp về bản chất. Đây không phải là một sự đánh tráo khái niệm, mà gọi đúng tên cho họ. Việc cộng nhận hộ kinh doanh có đăng ký là một loại hình doanh nghiệp có hàm ý phải đối xử công bằng với họ, chứ không phải nhằm mục tiêu đạt được 1 triệu doanh nghiệp để báo cáo thành tích.

Chúng ta xác định họ là loại hình doanh nghiệp nhưng không vì thế mà phát sinh thêm về chi phí chuyển đổi, hay chi phí tuân thủ luật pháp. Chẳng hạn, cần xây dựng hệ thống kế toán, thuế dành cho khu vực này theo hướng cho phép áp dụng kế toán đơn, thuế khoán trên doanh số; việc thanh tra, kiểm tra cũng giảm nhẹ.

Thế giới không có hộ kinh doanh

Trên thế giới không mấy quốc gia có hình thức hộ kinh doanh mà chỉ là doanh nghiệp cá thể hay doanh nghiệp một chủ. Hình thức này giống với với hình thức hộ kinh doanh tại Việt Nam.

Điểm khác biệt ở chỗ các doanh nghiệp cá thể/doanh nghiệp một chủ này đều được đăng ký chính thức, từ EU đến châu Mỹ, châu Á. Các doanh nghiệp cá thể/doanh nghiệp một chủ được đăng ký một cách rất dễ dàng tại chính quyền sở tại hoặc qua mạng và chi phí tuân thủ các quy định pháp lý, chế độ kế toán, báo cáo tài chính, đơn giản và gọn nhẹ hơn rất nhiều so với các loại hình công ty khác do bản chất và quy mô của loại hình doanh nghiệp này.

Do vậy, chi phí tuân thủ các quy định pháp luật và mức thuế áp dụng đối với doanh nghiệp một chủ tại các quốc gia này thấp ở một mức hợp lý, phù hợp với khả năng của các doanh nghiệp cá thể/doanh nghiệp một chủ và cá nhân hay hộ gia đình kinh doanh.

Đó cũng là yếu tố quyết định tới tính hấp dẫn của loại hình doanh nghiệp này và khiến phần lớn người dân khi tiến hành đăng ký kinh doanh đã lựa chọn đăng ký chính thức theo hình thức doanh nghiệp một chủ, như người dân tại Việt Nam đã lựa chọn hình thức hộ kinh doanh cá thể.

 

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy một vấn đề thực tiễn cần phải được giải quyết, cần điều chỉnh và cải cách về mô hình kinh tế hộ gia đình tại Việt Nam, góp phần trả mô hình này về đúng vị trí của nó để phát huy hết tiềm năng vô cùng to lớn của loại hình doanh nghiệp này.

Việc công nhận chính thức có thể góp phần quan trọng cho việc cải cách khu vực hộ kinh doanh, khuyến khích chính thức hóa một cách tự nguyện của khu vực hộ kinh doanh, nâng cao tính chính thức của khu vực tư nhân, nâng cao năng suất và hiệu quả tổng thể của khu vực kinh tế tư nhân nói riêng và của nền kinh tế nói chung.

Yêu cầu cho sửa Luật Doanh nghiệp tới đây 

Đã đến lúc cần đặt câu hỏi tại sao những đơn vị hộ kinh doanh sử dụng hàng chục, hàng trăm lao động…nhưng không được xem là doanh nghiệp? Họ chính là các doanh nghiệp tư nhân đích thực nhất. Tại sao không thúc đẩy họ áp dụng những tiêu chuẩn quản trị tốt để dần lớn lên thành những doanh nghiệp đủ lớn? Chúng ta cần phải tháo bỏ các rào cản về thuế, về sổ sách kế toán…để hàng triệu hộ kinh doanh có động lực trở thành một cộng đồng doanh nghiệp tư nhân đủ mạnh.

Giải pháp cần làm trong Luật Doanh nghiệp sửa đổi lần này một mặt để giảm tối đa các điều kiện hoạt động cho nhóm doanh nghiệp chính thức nhỏ và siêu nhỏ, tạo tiền đề để sửa các luật thuế và Luật Kế toán thời gian tới, mặt khác tạo ra cơ chế để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Đã tới lúc các hộ kinh doanh, khu vực chiếm đến hơn 30% GDP, cần một khung khổ pháp lý riêng, thậm chí một chương riêng trong Luật Doanh nghiệp, chứ không chỉ phải vài điều khoản trong Nghị định hướng dẫn Luật Doanh nghiệp như hiện nay.

Tất nhiên, liên quan đến chuyển đổi hộ kinh doanh cá thể có nhiều văn bản khác (về thuế, kế toán, đất đai, lao động…) nhưng với tư cách đạo luật gốc về doanh nghiệp, Luật doanh nghiệp cần tính đến giải pháp thúc đẩy sự chuyển đổi của hộ kinh doanh cá thể lên thành doanh nghiệp chính thức, tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi và công bằng, tăng cường chất lượng quản trị để dần hình thành một thế hệ doanh nghiệp tư nhân đủ lớn, đủ mạnh.

Do vậy nâng cao hiệu quả hoạt động, hiệu quả của hộ kinh doanh là hết sức quan trọng vì trên thực tế khu vực này chiếm 30,4% GDP nhưng chỉ đóng góp 1,56% tổng thu ngân sách nhà nước và cũng có mức đóng góp rất hạn chế về tăng độ che phủ về bảo hiểm xã hội.

Bất kỳ một sự cải thiện nào về hiệu quả hoạt động của khu vực hộ kinh doanh sẽ góp phần nâng cao năng suất tổng thể của nền kinh tế. Quá trình chính thức hóa cũng sẽ giúp đẩy nhanh việc tái phân bổ nguồn lực từ khu vực hộ kinh doanh sang khu vực tư nhân chính thức, nơi có năng suất cao hơn và việc sử dụng các nguồn lực có hiệu quả hơn.

Nghị quyết số 10-NQ / TW ban hành năm 2016 của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân nhấn mạnh ưu tiên “Khuyến khích, tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả hoạt động…chuyển đổi sang hoạt động kinh doanh theo mô hình doanh nghiệp...”.

Đó chính là luận điểm chính để sửa Luật Doanh nghiệp lần này, nếu thiếu nó e rằng việc sửa đổi luật là không toàn diện, không đáp ứng được nhu cầu phát triển thực tế như những lần sửa đổi trước đây.

Vũ Tiến Lộc

Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam

Trân trọng kinh mời quý vị độc giả gửi bài cho Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường” theo địa chỉ email: tuanvietnam@vietnamnet.vn

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Thượng đỉnh Mỹ-Triều: “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”
Thượng đỉnh Mỹ-Triều: “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”
TuanVietNamicon03/03/2019  
 - “Mỹ-Triều đã dự thảo sẵn hai văn kiện là Tuyên bố chung và Tuyên bố Hà Nội về chấm dứt chiến tranh. Tiếc là mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”. 
Hà Nội – Ánh sáng hòa bình
Hà Nội – Ánh sáng hòa bình
Tiêu điểmicon01/03/2019  
Cho dù chưa đạt tới kết quả mong đợi, nhưng cuộc gặp đã được tiến hành trong bầu không khí cởi mở, thân thiện, giúp cho lãnh đạo hai nước hiểu biết nhau hơn.
Mỹ-Triều không ra được tuyên bố chung: Đừng thất vọng
Mỹ-Triều không ra được tuyên bố chung: Đừng thất vọng
Tiêu điểmicon28/02/2019  
 Dưới góc nhìn của Phạm Vũ Thiều Quang, 17 tuổi, học sinh tú tài quốc tế năm cuối ở Thụy Điển, chúng ta không nên thất vọng về kết quả của Hội nghị thượng đỉnh Mỹ -Triều mà ngược lại, có nhiều điều để hi vọng.
Khi vị giám đốc khoát tay rồi bỏ đi gần như chạy
Khi vị giám đốc khoát tay rồi bỏ đi gần như chạy
TuanVietNamicon28/02/2019  
 - Tôi đặt câu hỏi, liệu ông có kế hoạch tham vọng lọt vào danh sách top những doanh nghiệp lớn của tạp chí Fortune không, nhưng rồi ông ấy bỏ đi như chạy.
Đại sứ Phạm Quang Vinh: cả Mỹ-Triều đều trông đợi kết quả đàm phán
Đại sứ Phạm Quang Vinh: cả Mỹ-Triều đều trông đợi kết quả đàm phán
TuanVietNamicon27/02/2019  
 - Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều tại Hà Nội đang thu hút được sự quan tâm tràn ngập. Tuần Việt Nam trao đổi với Đại sứ Phạm Quang Vinh về sự kiện này.
Việt Nam trong cuộc hòa giải lịch sử Mỹ - Triều Tiên
Việt Nam trong cuộc hòa giải lịch sử Mỹ - Triều Tiên
TuanVietNamicon26/02/2019  
 - Việt Nam, một quốc gia có địa chính trị quan trọng ở khu vực Đông Nam Á, trở thành tâm điểm chú ý của thế giới khi đóng vai trò chủ nhà cho cuộc hòa giải lịch sử Mỹ - Triều Tiên.
Những nét tương đồng cách nhau hơn 3 thập kỷ
Những nét tương đồng cách nhau hơn 3 thập kỷ
TuanVietNamicon25/02/2019  
 - Hà Nội được chọn là nơi tổ chức hội nghị thượng đỉnh Hoa Kỳ - Triều Tiên là có hàm ý, theo ông Võ Đại Lược, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Thế giới.
Chuyện làm phim: Cổ phần hóa Hãng phim Châu Giang
Chuyện làm phim: Cổ phần hóa Hãng phim Châu Giang
Tiêu điểmicon23/02/2019  
- Tôi viết những dòng này không nhằm chê trách ai cũng như chê chính mình, vì tôi nằm trong cái guồng máy làm phim mới vừa manh nha thoát thai “mực hệt” ở Việt Nam. Tôi chỉ kể một vài chuyện thiên hạ để chúng ta cùng tham khảo.
Thượng đỉnh Mỹ-Triều lần 2: Cơ hội ghi dấu ấn Việt Nam vào lịch sử
Thượng đỉnh Mỹ-Triều lần 2: Cơ hội ghi dấu ấn Việt Nam vào lịch sử
Tiêu điểmicon23/02/2019  
Với vai trò nước tổ chức, Việt Nam không chỉ tạo điều kiện cho hai bên trao đổi, mà qua đó còn có cơ hội thúc đẩy quan hệ với hai nước, đóng góp vào duy trì hòa bình thế giới.  
Thượng đỉnh Mỹ–Triều tại Hà Nội: Singapore vật vã tìm cảnh sát biết tiếng Triều Tiên
Thượng đỉnh Mỹ–Triều tại Hà Nội: Singapore vật vã tìm cảnh sát biết tiếng Triều Tiên
Tiêu điểmicon22/02/2019  
Thượng đỉnh Mỹ–Triều tại Singapore đã được lên kế hoạch, rồi lại bị dọa hủy, rồi lại được diễn ra, trong khi theo thông lệ, các cuộc gặp thượng đỉnh thường được lên kế hoạch từ 6 tháng tới 1 năm trước khi diễn ra.
Tháo bỏ chướng ngại, khơi thông dòng chảy đất nước
Tháo bỏ chướng ngại, khơi thông dòng chảy đất nước
Tiêu điểmicon21/02/2019  
 - Đã đến lúc tháo bỏ những chướng ngại vật để dòng chảy phát triển của đất nước được khơi thông thay vì quẩn quanh, tù hãm ở mức trung bình thấp.
Cơ sở pháp lý nào cho việc thu hồi lại tài sản đã bán?
Cơ sở pháp lý nào cho việc thu hồi lại tài sản đã bán?
Việt Nam hùng cườngicon21/02/2019  
 - Chủ trương về thu hồi lại tài sản công đã bán có thể được thực hiện theo quy định pháp luật mà vẫn đảm bảo tôn trọng các nguyên tắc về sở hữu và pháp quyền.
Đất nước cần những “cuộc chiến khác”
Đất nước cần những “cuộc chiến khác”
Tiêu điểmicon20/02/2019  
 40 năm, sau cuộc chiến chống thế lực bành trướng, bá quyền, chúng ta đã làm được gì để “giang sơn ngàn thuở vững âu vàng”?
Cần tháo “vòng kim cô” cho Thành phố Hồ Chí Minh
Cần tháo “vòng kim cô” cho Thành phố Hồ Chí Minh
Việt Nam hùng cườngicon18/02/2019  
 - Một cơ chế tự chủ gắn với việc tập trung nguồn lực cần thiết để TPHCM có thể phát triển là việc cần làm ngay.
Cuộc chiến bảo vệ Biên giới 1979: "Giặc hết rồi, sao các anh không dậy?"
Cuộc chiến bảo vệ Biên giới 1979: "Giặc hết rồi, sao các anh không dậy?"
Tiêu điểmicon17/02/2019  
 Cựu binh Nguyễn Thị Tuyết cùng đồng đội thành lập Ban liên lạc đại đội 3, lấy ngày nhập ngũ 17/8 làm thời gian họp mặt. Không ai nói ra nhưng lòng họ đau đáu được quay lại thăm trận địa xưa.
Cuộc chiến biên giới 1979: Xếp lại bất đồng
Cuộc chiến biên giới 1979: Xếp lại bất đồng
Tiêu điểmicon17/02/2019  
Cuộc chiến biên giới phía Bắc là vết đen trong quan hệ Việt-Trung. Giờ đây mối quan hệ địa chính trị lâu đời một lần nữa lại là dòng chảy chính để hai nước xếp lại bất đồng.
Cuộc chiến biên giới 1979 nằm trong chiến lược 10 năm của Trung Quốc
Cuộc chiến biên giới 1979 nằm trong chiến lược 10 năm của Trung Quốc
Tiêu điểmicon16/02/2019  
Cuộc chiến kéo dài một thập kỷ của Trung Quốc chống lại Việt Nam (1977-1987) đã không đạt được bất kỳ mục tiêu chiến lược nào. Trung Quốc đã không phá vỡ được mối quan hệ giữa Việt Nam và Liên Xô.
Biên giới phía bắc năm 1979: Những kỷ vật tri ân đồng đội
Biên giới phía bắc năm 1979: Những kỷ vật tri ân đồng đội
Tiêu điểmicon15/02/2019  
 Gìn giữ từng lá thư, ghi chép từng dòng tài liệu viết về cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc là công việc cựu chiến binh Phạm Ngọc An tri ân đồng đội.
Biên giới tháng 2/1979: Những ký ức không thể lãng quên
Biên giới tháng 2/1979: Những ký ức không thể lãng quên
Tiêu điểmicon14/02/2019  
'Nếu như cuộc chiến tranh biên giới 1979 giống như một cái hố ngăn cách thì tuyệt đối không được lấp cái hố ấy đi nhưng cũng không được khoét rộng nó ra'.
Vì sao Thành phố Hồ Chí Minh?
Vì sao Thành phố Hồ Chí Minh?
Việt Nam hùng cườngicon14/02/2019  
 - Đoàn tàu kinh tế Việt Nam được dẫn dắt bởi những đầu tàu như TP. Hồ Chí Minh nhưng nhiều năng lượng của đầu tầu này đang bị bỏ phí.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN