Vụ nổ ở Văn Phú: Có ai muốn cưa bom để sống?

Phúc Lai Thạc sĩ Luật Quốc tế, Nhà nghiên cứu độc lập tại Hà Nội

Vụ nổ kinh hoàng tại đô thị mới quận Văn Phú, Hà Đông một lần nữa làm dóng hồi chuông báo động tình trạng  người dân hàng ngày vẫn phải “đánh đu” với tính mạng của mình để mưu sinh.

Vụ nổ kinh hoàng tại đô thị mới quận Văn Phú, Hà Đông một lần nữa làm dóng hồi chuông báo động tình trạng  người dân hàng ngày vẫn phải “đánh đu” với tính mạng của mình để mưu sinh.

* Kinh hãi "bom nổ chậm" phế liệu giữa thủ đô

“Nạn nhân kiêm luôn thủ phạm”

Cho đến lúc tôi viết bài này, vụ nổ đã xảy ra khoảng 6, 7 giờ đồng hồ và vẫn chưa có thông tin chính thức về nguyên nhân. Theo trưởng Công an Quận Hà Đông, vụ nổ do vật liệu nổ chứ không phải bình khí. Người quen nhà gần đó thì bảo do những người làm nghề đồng nát cưa bom. Dù cưa bom nay cưa bình gì thì vụ nổ cũng đã xảy ra và xuất phát từ hành vi bất cẩn của con người.

Vụ nổ vừa rồi một lần nữa làm chấn động bất cứ ai nghe tin, chưa bao giờ chúng ta cảm thấy rõ ràng thần chết sẵn sàng gõ cửa bất kỳ nhà ai như thế. Khi mà nền “kinh tế mặt đường” vẫn phổ biến, tất cả các hoạt động sản xuất kinh doanh của thành phố bày hết ra trên vỉa hè thì một ngày đẹp trời nào đó một bình khí đá, một quả bom cũ cũng sẵn sàng phát nổ trong khu dân cư đông người.

Chúng ta nói đi nói lại không biết bao nhiêu lần về sự bất cẩn đến mức liều lĩnh, thản nhiên của người Việt Nam, và chuyện cưa bom mìn lấy phế liệu thì thực sự là “đỉnh cao;” nhưng còn không biết bao “làng nghề truyền thống” và cũng kiêm luôn “làng ung thư?”

{keywords}
Vụ cưa bom ở Văn Phú.

Có cả một địa phương kiêm cả chục nghề như thế, từ nấu chì, nấu đồng, đúc kim loại màu, đến xử lý bề mặt kim loại bằng dung dịch, tẩy...  (đa phần dùng acid đâm đặc, xyanuya…). Một tỉnh khác nổi tiếng với làng nghề thuộc da, tẩy trắng giấy…  Và cũng có làng chuyên phá ắc-quy hỏng… tất cả đều cực kỳ độc hại. Nếu như cưa đục bom mìn thì nhìn thấy ngay cái chết, thì những nghề còn lại đều để lại những di chứng lâu dài và nặng nề cho cư dân, những người làm nghề trực tiếp và cả gián tiếp: ngoài mắc bệnh hô hấp, nay đã dấy lên sự lo ngại về vô sinh và ung thư thì là chắc chắn không thể tránh khỏi.   

Những công việc trên ở các nước khác, thường được xử lý theo quy trình, công nghệ đặc biệt, thì ở xứ ta hoàn toàn dùng phương pháp thủ công tuyệt đối không có một biện pháp nào đặc biệt để phòng tránh nhiễm độc cho con người và môi trường. Những quả “bom nổ chậm” đó vẫn ngày ngày lặng lẽ đầu độc dân làng “nạn nhân kiêm thủ phạm,” và còn để lại di chứng trong môi trường đến nhiều năm sau.

Từ góc độ người dân

Còn nhớ thời Chính phủ chưa cấm đốt, sản xuất, tàng trữ pháo nổ đã từng có vụ nổ xe khách do chở pháo nổ trên xe (và khả năng ngoài pháo có cả thuốc pháo là rất lớn, vì một vụ nổ như bom như thế thì pháo quả nhỏ khó gây ra được.)

Khó có thể hình dung ra được một xã hội văn minh lại có những việc làm liều lĩnh đùa giỡn với tính mạng của bản thân và của những người xung quanh đến vậy. Người viết bài này đã từng hoảng hồn khi nghe người quen có nghề khai thác vàng (thổ phỉ, tất nhiên!) kể là anh về thị xã khám bệnh, lúc lên “bãi” (bãi vàng thổ phỉ) tiện qua thị trấn dọc đường “lấy một thùng kíp và thuốc mang lên…” (kíp nổ và thuốc nổ, mua lậu.)

Nghĩa là bất cứ chuyến xe nào hành khách cũng có thể ngồi trên đống bom mìn mà không biết.

Từ góc độ quản lý

Những minh chứng trên đủ biết cho đến lúc này, chúng ta chưa thực sự nghiêm túc cấm triệt để những “làng nghề truyền thống” kiểu đó và có một chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề cho người dân. Nếu xã hội vẫn có nhu cầu về tái chế phế liệu, sẽ cần phải có những nghiên cứu về công nghệ để đảm bảo yêu cầu về môi trường, đặc biệt chú trọng bảo vệ sức khỏe của người dân.

Từ những cơ sở thu mua phế liệu cho đến cả làng nghề – rất nhiều cấp ngành quản lý, nhưng có lẽ quanh câu chuyện này may ra mới chỉ có báo chí là vào cuộc nhiệt tình nhất, còn các cơ quan chức năng thì vẫn chỉ cưỡi ngựa xem hoa, quản lý phiên phiến rồi cho qua?

Đó là chưa nói đến tình trạng lâu nay vẫn diễn ra là “phạt xong cho tồn tại” – phát hiện vi phạm thì phạt rồi đâu lại vào đó.

Không khó để thấy ở các khu dân cư trong thành phố cũng có thể có một điểm tập kết vật liệu phế thải, và chính đó cũng là điểm đầu tiên người ta làm công tác sàng lọc, phân loại và cả “đập phá, cưa đục”. Nhẹ nhàng thì gây ô nhiễm không khí, nguồn nước… nặng hơn là một vụ nổ có thể cướp đi sinh mạng con người.

Từ góc độ xã hội

Lâu nay những sự việc như vậy thường bị lên án trên các mạng xã hội, mà sự chỉ trích dễ dành cho người dân, những người trực tiếp “cưa bom.”

Chúng ta phải chấp nhận với một mức sống chưa cao, người dân còn chưa có nhiều lựa chọn việc làm, đồng thời các tiêu chuẩn của cuộc sống cũng như các ngành nghề, công việc vẫn còn quá thấp bao nhiêu lâu nữa?

Chừng nào mà người ta còn lý luận rằng, nếu yêu cầu xe chở cát xây dựng trong thành phố phải dùng container như Singapore thì giá xây dựng nhà sẽ đội lên không ai chịu được, thì chúng ta sẽ còn phải chấp nhận một tiêu chuẩn về môi trường sống “lè tè” mãi như vậy.

Đã đến lúc cần phải biết “sợ” mà nghiêm túc chấn chỉnh; đã đến lúc chấm dứt hoàn toàn những công việc dạng “cưa bom”.

Phúc Lai  


tin nổi bật

Hết lo 'kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc'

Tiếp xúc với cử tri Hà Nội ngày 23/6, Tổng bí thư nhắc lại câu nói “kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm làm việc”. Câu nói này xuất phát từ một vị lãnh đạo Quốc hội trước đây và từng gây xôn xao dư luận.

Suy thoái kinh tế và Zero Covid đe dọa tham vọng toàn cầu của Trung Quốc

Cảnh báo của Thủ tướng Lý Khắc Cường về việc Trung Quốc đối mặt với thách thức do kiểm soát Covid-19 nghiêm ngặt làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm tốc, thậm chí suy thoái kinh tế lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Đường cao tốc tây - ta và câu chuyện quản lý

Các cơ quan đang bàn nhiều đến việc tính lại các tổng cục và tương đương tại các bộ, cơ quan ngang bộ, trong đó có phương án tách Tổng cục Đường bộ Việt Nam thành Cục Đường bộ và Cục Đường cao tốc.

Nữ Vụ trưởng báo chí và chuyện cầm bút

Trợ lý Bộ trưởng, Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, làm báo không chỉ là chuyển tải thông tin mà còn có sứ mệnh dẫn dắt.

Khát vọng tạo nên tính cách người Israel

Ở phần 2 cuộc bàn tròn trực tuyến với Tuần Việt Nam, Đại sứ Nadav Eshcar chia sẻ về khát vọng lập quốc, xây dựng đất nước của người Israel, về tình cảm của gia đình ông những năm tháng sống tại Việt Nam.

Công nghệ làm nên phép màu Israel

Tuần Việt Nam trò truyện trực tuyến với Đại sứ Israel tại Việt Nam Nadav Eshcar về "cây đũa thần" công nghệ làm nên phép màu trên con đường phát triển quốc gia.

Giảm giá xăng vừa giúp dân vừa kìm lạm phát

Thông tin Bộ Tài chính trình Chính phủ đề xuất “giảm kịch khung” thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, xem xét bỏ quỹ bình ổn mang lại làn gió tươi mát cho người dân và nền kinh tế vốn chật vật sau đại dịch, lạm phát tăng cao.

Ai sẽ là Chủ tịch thành phố Hà Nội?

Bài viết không nhằm chọn nhân sự cụ thể - điều này đã có những cơ quan chuyên trách của Đảng - mà chỉ muốn nói đến đòi hỏi thực tiễn từ mảnh đất Thăng Long, trái tim của cả nước.

Hai ủy viên trung ương bị khai trừ và bài học về công tác cán bộ của Đảng

Hai ủy viên Trung ương bị khai trừ khỏi Đảng, bị tước hết chức vụ và bị khởi tố, bắt tạm giam là minh chứng cho tinh thần đấu tranh không khoan nhượng với tệ nạn tham nhũng tiêu cực của Đảng, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng bí thư.

Diện kiến ông Sáu Dân và giải pháp tháo gỡ khó khăn kinh tế

Tôi tưởng làm việc chỉ với năm ba người chuyên viên cùng với ông Sáu Dân, hoá ra đêm đó ở hội trường có đến hơn 20 người, trong đó chỉ có một người mà tôi biết…

Lá thư gửi ông Sáu Dân và chuyến thăm Thủ đô

Tôi báo với anh Dưỡng để nói lại với anh Hai Chí và sau đó TP.HCM có văn bản gởi anh Bảy Hoàng - Tổng giám đốc Imexco đề nghị bố trí cho tôi đi Hà Nội, đồng thời anh Năm Nghị có đưa cho tôi một thư gởi ông Sáu Dân…

Huỳnh Bửu Sơn và chuyến 'survey' Duyên Hải cùng chiếc dép nằm sâu dưới bùn

Kỷ niệm đầu tiên đánh dấu việc tôi tham gia Nhóm chuyên viên Cholimex là chuyến đi công tác tại Duyên Hải cùng anh Trần Bá Tước và anh Võ Hùng.

Nơi ươm mầm xanh trên mảnh đất hữu nghị Việt Nam - Campuchia

“Ươm mầm hữu nghị” - cái tên thể hiện sự chân tình, tin tưởng cũng như tinh thần lạc quan, kỳ vọng của nhân dân Việt Nam và Campuchia vào sự phát triển của những mầm xanh.

Chiến sự Nga-Ukraine: Dấu hiệu mới về khủng hoảng lương thực toàn cầu

Lo lắng về một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu đang tăng khi tác động từ chiến sự Nga - Ukraine lan từ ngũ cốc sang đường, trong khi các hạn chế xuất khẩu sẽ tiếp tục làm giá cả leo thang.

Không để cán bộ lạm quyền, ngâm hồ sơ đất

Trong phiên thảo luận về kinh tế xã hội tại hội trường Quốc hội hôm qua, có ý kiến rất đáng quan tâm của đại biểu Phan Thái Bình, tỉnh Quảng Nam.