
Sản vật giòn ngon nổi tiếng ở Phú Thọ
Nằm ở độ cao trung bình khoảng 1.000m so với mực nước biển, xã Vân Sơn nói chung, khu vực xóm Biệng nói riêng có khí hậu mát mẻ, phù hợp trồng các loại rau ôn đới như su su, củ cải, cà chua...
Xóm Biệng cũng được biết đến là vùng rau su su an toàn nổi tiếng ở địa phương. Tuy nhiên, khoảng 7-8 năm trước, sản vật này chưa được ưa chuộng, việc tiêu thụ cũng gặp khó khăn.
Có thời điểm, rau rớt giá, chỉ còn vài nghìn đồng mỗi cân khiến nhiều hộ dân chật vật tìm đầu ra, thậm chí không ít gia đình muốn phá bỏ diện tích.
Song, vài năm trở lại đây, nhờ sự quan tâm từ chính quyền địa phương và sự hỗ trợ từ hợp tác xã (HTX), rau su su đã trở thành sản phẩm chủ lực, gắn với thương hiệu nông sản sạch ở Vân Sơn, góp phần tăng thu nhập và giải quyết công ăn việc làm cho bà con.

Chị Đinh Thị Quyết – Giám đốc hợp tác xã (HTX) sản xuất rau an toàn Quyết Chiến, xã Vân Sơn cho biết, với nền nhiệt thấp, độ ẩm cao và đất đai tơi xốp, giàu dinh dưỡng, địa phương sở hữu những điều kiện lý tưởng để rau su su sinh trưởng tốt, cho khai thác quanh năm.
Loại rau này hiện có giá bán ổn định từ 9.000–12.000 đồng/kg, tạo nguồn thu cao hơn hẳn so với nhiều loại cây trồng truyền thống.
Không chỉ mở rộng diện tích, người Mường ở xã Vân Sơn còn từng bước thay đổi phương thức canh tác theo hướng an toàn, bền vững.
Rau su su ở đây được trồng theo quy trình sản xuất sạch, bà con chăm sóc thủ công, không dùng thuốc trừ cỏ.
Điều này giúp sản phẩm ngày càng được thị trường ưa chuộng, trở thành sản vật nức tiếng, thu hút thương lái và du khách dưới xuôi tìm mua.
“Những hộ dân chỉ trông chờ thu nhập từ su su như chúng tôi rất vui khi loại rau này ngày càng được nhiều người biết đến và yêu thích. Thậm chí, thu hái rau và giao cho thương lái xong, chúng tôi nhận được tiền ngay nên thường nói vui là 'chiều ra đồng, tối có thu nhập'.
Không chỉ có đầu ra ổn định, chúng tôi còn phấn khởi khi nhiều du khách từ xa đến đây cũng háo hức thưởng thức bằng được các món ăn chế biến từ rau su su, nổi bật nhất là rau su su xào.
Nhiều du khách còn xuống tận ruộng trải nghiệm hay chụp ảnh, trò chuyện và hỏi mua rau su su về làm quà...", anh Đinh Quyết Thắng (xóm Cá) – một hộ thành viên liên kết cung cấp rau su su cho HTX, chia sẻ.
Thu nhập vài trăm triệu đồng/ha
Vợ chồng anh Thắng là một trong những hộ gắn bó nhiều năm với cây su su ở địa phương. Với diện tích 5.000m2 đang canh tác, mỗi năm, vợ chồng anh thu về khoảng 130 – 150 triệu đồng.
“Gia đình mình khai thác rau su su lấy ngọn từ tháng 4 đến tháng 10, mỗi năm 2 vụ. Trung bình mỗi tháng, nguồn thu từ nông sản này ước đạt khoảng 22 – 25 triệu đồng”, anh Thắng cho hay.
Theo người đàn ông này, việc trồng và chăm sóc su su phụ thuộc nhiều vào thời tiết, song không quá nặng nhọc, vất vả nhưng đòi hỏi thường xuyên, kiên trì.
Bù lại, nông sản này cũng mang lại giá trị kinh tế, giúp đời sống của gia đình anh khấm khá hơn nhờ đầu ra và giá bán ổn định.

Chung nhận định, chị Quyết cũng cho hay, từ khi cây su su được đưa vào canh tác để hái ngọn và cho nguồn thu ổn, nhiều gia đình đã mở rộng diện tích trồng.
Đến nay, toàn xã Vân Sơn có khoảng 300ha trồng su su được sản xuất theo hướng hữu cơ. Riêng HTX đang khai thác rau su su trên quy mô diện tích khoảng 22ha.
“Su su hiện là cây kinh tế chủ lực của HTX nói riêng và toàn xóm, xã nói chung. Mỗi ha cho giá trị trung bình khoảng 200 triệu đồng/năm. Nhờ đó, đời sống bà con được cải thiện rõ rệt, nhiều hộ đã vươn lên khá giả, có thu nhập tốt”, chị Quyết chia sẻ.
Giám đốc HTX cũng tiết lộ, người dân còn mạnh dạn áp dụng quy trình sản xuất hữu cơ, từ cải tạo đất, sử dụng phân hữu cơ, kiểm soát nguồn nước đến thu hoạch, bảo quản.
Dù yêu cầu khắt khe hơn và tốn nhiều công sức, nhưng sản phẩm đạt chất lượng cao, đảm bảo an toàn thực phẩm, được thị trường tin tưởng. Giá bán vì thế cũng cao hơn so với sản phẩm thông thường.
Không chỉ dừng ở sản xuất, địa phương còn chú trọng xây dựng thương hiệu cho rau su su. Việc quy hoạch vùng trồng, tổ chức sản xuất theo tổ hợp tác, hợp tác xã giúp nâng cao tính liên kết, đồng thời tạo điều kiện tiếp cận khoa học kỹ thuật và thị trường tiêu thụ.
Hiện nay, sản phẩm rau su su của HTX đã có mặt tại nhiều chợ đầu mối, siêu thị và cửa hàng thực phẩm sạch ở các tỉnh phía Bắc và nhất là Hà Nội. Một số sản phẩm đã được dán tem truy xuất nguồn gốc, góp phần tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.
Đặc biệt, việc HTX cũng như địa phương tăng cường tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ và xây dựng thương hiệu bài bản sẽ góp phần nâng cao giá trị nông sản và ổn định đầu ra.
Ông Nguyễn Duy Tư - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Vân Sơn cho biết, trong tiến trình thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, địa phương hướng đến việc nâng giá trị nông sản bằng tổ chức sản xuất, bảo hộ tài sản trí tuệ và ứng dụng công nghệ vào hoạt động kinh doanh.
9 tháng đầu năm 2026, UBND xã đã hỗ trợ 7 sản phẩm địa phương trong đăng ký, quản lý, khai thác tài sản trí tuệ hoặc phát triển OCOP gắn với bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
Trong đó, 4 sản phẩm đã được công nhận OCOP là nem giòn Tây Bắc, rau su su Quyết Chiến, củ cải Quyết Chiến và chè shan tuyết Ngổ Luông.
Để nâng cao giá trị nông sản bản địa, xã Vân Sơn cũng đẩy mạnh, hướng dẫn bà con ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất để tăng năng suất, nâng cao giá trị sản phẩm; khuyến khích ứng dụng nông nghiệp hữu cơ đối với sản phẩm nông nghiệp chủ lực.
Đồng thời địa phương đang hướng tới phát triển mô hình nông nghiệp gắn với trải nghiệm du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái.
“Thời gian tới, xã sẽ tập trung thực hiện 3 đột phá chiến lược về phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ; phát triển nông nghiệp đặc sản, hữu cơ theo chuỗi giá trị, gắn kết chặt chẽ với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng để tạo ra sản phẩm độc đáo, khác biệt và giá trị gia tăng cao”, vị lãnh đạo nhấn mạnh.
