"Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán, nhất là thanh toán điện tử, trung gian thanh toán, thanh toán xuyên biên giới; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan trong đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống thanh toán" là 1 trong 7 nhóm giải pháp mà Ngân hàng Nhà nước tập trung cùng các cơ quan, đơn vị triển khai thời gian tới để tiếp tục phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam.
Hiệp hội An ninh mạng quốc gia - NCA cho biết, trong bối cảnh ngân hàng số đang trở thành nền tảng dịch vụ cốt lõi của nền kinh tế, đồng thời cũng là đích ngắm của tin tặc, tội phạm lừa đảo trên không gian mạng, dưới sự chỉ đạo của Chi hội phía Nam NCA, ngày 18/12, tạp chí An ninh mạng Việt Nam đã tổ chức hội thảo chủ đề “Báo chí với công tác nhận diện và phòng, chống lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số”.
Nhấn mạnh chuyển đổi số lĩnh vực tài chính - ngân hàng mang lại nhiều tiện ích cho người dân, doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, Thiếu tướng Lê Minh Mạnh - Chi hội trưởng Chi hội phía Nam của NCA cũng chỉ rõ, song hành với những tiện ích, các thách thức, nguy cơ an ninh mạng, nhất là tình trạng lừa đảo, gian lận công nghệ cao qua các ứng dụng ngân hàng số cũng không ngừng gia tăng.
Không những thế, các thủ đoạn lừa đảo trong lĩnh vực tài chính ngân hàng còn được nhận định là ngày càng tinh vi, có tổ chức, tận dụng triệt để những công nghệ mới như AI, deepfake và đặc biệt là thường tận dụng, khai thác sự thiếu cảnh giác của người dùng cũng như “khoảng trống” về kiến thức an toàn, an ninh mạng.
“Tội phạm công nghệ cao hiện nay không tấn công trực diện vào hệ thống lõi của ngân hàng mà chủ yếu nhắm vào người dùng, mắt xích dễ bị tổn thương nhất. Vì vậy, lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số không còn là hiện tượng đơn lẻ mà đã trở thành một thách thức an ninh phi truyền thống, tác động trực tiếp đến an ninh tài chính, trật tự xã hội và niềm tin của người dân đối hệ thống ngân hàng”, Thiếu tướng Lê Minh Mạnh nhận xét.
Theo thống kê Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - A05, chỉ trong 8 tháng đầu năm nay, cả nước đã ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, với tổng thiệt hại ước tính trên 1.660 tỷ đồng. Đáng chú ý, phần lớn các vụ lừa đảo đều có liên quan đến giao dịch tài chính và các ứng dụng ngân hàng số.
Phân tích của Tiến sĩ Đinh Thế Hiển, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tin học và Kinh tế ứng dụng chỉ ra rằng, nguyên nhân chính là do tội phạm mạng đã ứng dụng công nghệ ngày càng cao, đặc biệt là AI và deepfake để xây dựng các kịch bản lừa đảo hoàn chỉnh, tạo dựng lòng tin rất nhanh. Tội phạm cũng chuyển từ đánh nhỏ lẻ sang các vụ việc quy mô lớn, buộc nạn nhân chuyển tiền nhiều lần, đồng thời khai thác triệt để dữ liệu cá nhân bị lộ lọt từ nhiều năm trước. Đặc biệt, tội phạm mạng không chọn tấn công trực diện vào hệ thống ngân hàng mà chủ yếu tấn công, khai thác “lỗ hổng” con người, nhân sự.
Chia sẻ ở góc độ pháp lý, Luật sư Lê Ngô Trung, Giám đốc Công ty Luật TNHH Trung Lê và cộng sự cho rằng: Luật An ninh mạng 2025 chính là nền tảng quan trọng để tăng cường hiệu quả phòng, chống lừa đảo qua ứng dụng ngân hàng số; xác lập rõ các hành vi bị nghiêm cấm, làm rõ trách nhiệm bảo đảm an ninh mạng của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp tham gia cung cấp dịch vụ, trong đó có các ngân hàng và trung gian thanh toán.
“Một hệ thống ngân hàng số chỉ có thể phát triển bền vững khi an toàn được đặt ngang hàng với tiện ích và trải nghiệm người dùng. Do đó, bên cạnh các giải pháp công nghệ, cần tiếp tục chuẩn hóa nghĩa vụ phòng ngừa lừa đảo của các chủ thể liên quan, tăng cường cơ chế cảnh báo sớm và hỗ trợ pháp lý cho các nạn nhân”, luật sư Lê Ngô Trung nêu quan điểm.
Dẫn ra số liệu từ khảo sát được NCA công bố cuối năm 2024 cho thấy cứ 220 người dùng smartphone thì có 1 người là nạn nhân của lừa đảo và tổng thiệt hại do lừa đảo trực tuyến gây ra trong năm ngoái ước tính lên tới 18.900 tỷ đồng, ông Vũ Đỗ Vỹ Bình, chuyên gia Digital Forensics đến từ Công ty Công nghệ Spherex cho rằng: “Cuộc chiến chống lừa đảo ngân hàng số không còn là câu chuyện của riêng OTP hay mật khẩu, mà là bài toán tổng hợp của dữ liệu, công nghệ, pháp lý, hợp tác quốc tế và đặc biệt là vai trò của báo chí trong việc hình thành “lá chắn nhận thức” cho xã hội”.
Tuy nhiên, trong báo cáo “Phòng thủ kỹ thuật số 2025” công bố hồi trung tuần tháng 11/2025, hãng công nghệ toàn cầu Microsoft cho hay: Một con số nổi bật trong bối cảnh các mối đe dọa mạng ngày càng tinh vi là trên 97% các cuộc tấn công vào danh tính đều là tấn công vào mật khẩu; chỉ riêng trong nửa đầu năm 2025, các cuộc tấn công dựa trên danh tính đã tăng 32%.
Do đó, các chuyên gia Microsoft cho rằng: Với cá nhân, những bước đơn giản như sử dụng công cụ bảo mật mạnh, đặc biệt là xác thực đa yếu tố - MFA chống lừa đảo vẫn sẽ tạo ra khác biệt lớn, bởi lẽ MFA có thể ngăn chặn hơn 99% các cuộc tấn công dựa trên đánh cắp danh tính.
.svg){kind=icon}
