Trên những cánh đồng, trang trại của tỉnh Bắc Ninh, công nghệ số đang hiện diện ngày càng rõ nét. Cảm biến môi trường, phần mềm quản lý sản xuất, hệ thống điều khiển tự động dần thay thế cách làm thủ công, mở ra phương thức sản xuất nông nghiệp dựa trên dữ liệu. Đây là hướng đi trọng tâm của tỉnh trong triển khai Đề án “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thu thập thông tin, dự báo tình hình thị trường nông sản”.
Thực tiễn cho thấy, dữ liệu từ sản xuất là nền tảng quan trọng cho công tác dự báo thị trường. Khi thông tin về sinh trưởng cây trồng, vật nuôi, chi phí đầu vào, sản lượng được cập nhật theo thời gian thực, khả năng đánh giá cung – cầu, giá cả và xu hướng tiêu thụ trở nên chính xác hơn. Vì vậy, Bắc Ninh xác định ứng dụng IoT là giải pháp then chốt để hình thành dòng dữ liệu liên tục, tin cậy ngay từ khâu sản xuất.
Mô hình ứng dụng IoT (các thiết bị thông minh kết nối internet để thu thập dữ liệu môi trường) trong chăn nuôi của gia đình ông Hoàng Đình Quê, tổ dân phố Quỳnh Sơn, phường Tân An là minh chứng rõ nét.
Năm 2022, gia đình ông được Hội Nông dân tỉnh lựa chọn thí điểm hệ thống phần mềm theo dõi sinh trưởng đàn lợn, kết hợp cảm biến môi trường tự động. Các chỉ số nhiệt độ, độ ẩm, thông gió, thức ăn được giám sát thường xuyên, giúp kiểm soát dịch bệnh và giảm chi phí nhân công.
Từ hiệu quả đó, đến năm 2025, ông Quê mạnh dạn đầu tư hai nhà màng công nghệ cao với tổng diện tích hơn 5.000m² để trồng dưa lưới và dưa chuột bao tử. Toàn bộ nhà màng được lắp đặt hệ thống cảm biến, điều khiển thông minh, kết nối với phần mềm quản lý MCA. Quy trình tưới nước, bón phân, giám sát sinh trưởng được tự động hóa, dữ liệu sản xuất được lưu trữ đầy đủ phục vụ truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ.
Theo ông Quê, việc đưa công nghệ số vào sản xuất giúp quản lý lao động hiệu quả, theo dõi sát môi trường canh tác và hạn chế rủi ro dịch bệnh. Quan trọng hơn, người sản xuất có cơ sở dữ liệu rõ ràng để tính toán chi phí, sản lượng, từ đó chủ động kế hoạch đưa sản phẩm ra thị trường.
Công nghệ IoT được xem là nền tảng của nông nghiệp số và nông nghiệp chính xác. Tại Bắc Ninh, các mô hình ứng dụng IoT cho thấy hiệu quả rõ rệt trong sử dụng phân bón, nước tưới và vật tư đầu vào. Việc giảm phát thải, hạn chế hóa chất góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Một người dân phường Tân An chia sẻ, nông dân địa phương mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ để mở rộng các mô hình công nghệ cao. Khi đã thấy hiệu quả thực tế, nhiều hộ sẵn sàng đầu tư thêm diện tích sản xuất theo hướng số hóa.
Từ góc độ quản lý, dữ liệu thu thập từ các mô hình IoT trở thành nguồn thông tin quan trọng phục vụ dự báo thị trường. Sản lượng dự kiến, thời điểm thu hoạch, chất lượng sản phẩm được cập nhật liên tục, giúp cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp xây dựng phương án tiêu thụ phù hợp, giảm tình trạng cung vượt cầu.
Như vậy, có thể thấy, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, nhất là ứng dụng IoT trong sản xuất nông nghiệp, đang giúp tỉnh Bắc Ninh khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, tạo ra sản phẩm hàng hóa an toàn, có giá trị gia tăng. Trên nền tảng đó, Đề án ứng dụng công nghệ thông tin trong thu thập thông tin, dự báo thị trường nông sản từng bước đi vào chiều sâu, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng thị trường.
.svg){kind=icon}
