Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia ngày càng sâu rộng, xây dựng môi trường giao dịch điện tử an toàn, tin cậy và có giá trị pháp lý trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây cũng là nền tảng giúp người dân yên tâm tiếp cận thông tin, dịch vụ và cơ hội kinh tế số, qua đó thu hẹp khoảng cách số, giảm nghèo thông tin và tạo điều kiện cho giảm nghèo bền vững.

Nhằm tạo diễn đàn để các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp cùng trao đổi kinh nghiệm, tháo gỡ khó khăn, tăng cường kết nối và chia sẻ những cách làm hiệu quả trong thực tiễn, ngày 25/9, Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia – NEAC (Bộ KH&CN) phối hợp với Sở KH&CN tỉnh Phú Thọ tổ chức “Hội nghị kết nối, thúc đẩy phát triển chữ ký số và dịch vụ tin cậy khu vực miền Bắc năm 2026” tại Phú Thọ.

Thu truong Pham Duc Long 2 1.jpg
Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Đức Long, kết quả phát triển và ứng dụng chữ ký số thời gian qua đã góp phần hình thành hạ tầng niềm tin số, tạo nền tảng cho các giao dịch điện tử an toàn, minh bạch.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Đức Long chỉ rõ, yêu cầu đặt ra với các địa phương, nhất là những tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc, là tiếp tục đưa chữ ký số và dịch vụ tin cậy đi sâu vào thực tiễn, gắn với mục tiêu chuyển đổi số và nhu cầu thực tế của người dân, doanh nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng trong dịch vụ công và các giao dịch thiết yếu, từng bước chuyển từ tuyên truyền sang triển khai, từ thí điểm sang phổ cập, từ khái niệm sang ứng dụng thực tế.

Theo ông Đào Quang Đức, đại diện Phòng Thông tin và Hợp tác quốc tế của NEAC, đến cuối tháng 8/2026, cả nước có hơn 33,6 triệu chứng thư chữ ký số, tương đương 48,65% dân số trưởng thành, tăng hơn 10% so với cuối năm 2025.

Tuy nhiên, sự gia tăng về số lượng chứng thư số chưa đồng nghĩa với việc người dân sử dụng thường xuyên. Quá trình phổ cập chữ ký số vẫn đối mặt với những vấn đề như niềm tin của người sử dụng, chi phí, phạm vi ứng dụng và kỹ năng số; đặc biệt là việc hướng dẫn người dân sử dụng chữ ký số trong các giao dịch cụ thể của đời sống.

W-pho cap chu ky so ca nhan 0.jpg
Từ “cấp được” đến “dùng được”, chữ ký số chỉ thực sự phát huy giá trị khi trở thành công cụ quen thuộc trong các giao dịch hằng ngày.

Ông Nguyễn Khơ Din, đại diện cộng đồng doanh nghiệp cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng (CA công cộng), chỉ ra nghịch lý “cấp nhiều, dùng ít”. Theo ông, ứng dụng chữ ký số còn hẹp, hiện chủ yếu được sử dụng trong các lĩnh vực như thuế, bảo hiểm xã hội, ngân hàng, giáo dục, chưa phổ biến rộng rãi ở các giao dịch dân sự khác. Một số nơi dù đã tiếp nhận hồ sơ được ký số vẫn yêu cầu bản giấy, khiến người dân chưa nhận thấy lợi ích thực sự của việc ký số.

Bên cạnh đó, thói quen sử dụng văn bản giấy, tâm lý e ngại về an toàn và giá trị pháp lý của chữ ký số, cùng hạn chế về kỹ năng số của một bộ phận người dân cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phổ cập và sử dụng thường xuyên.

Từ thực tế trên, đại diện cộng đồng CA công cộng nhấn mạnh cần chuyển trọng tâm từ “cấp được” sang “dùng được” chữ ký số. Để tăng số lượng giao dịch được ký số thành công và duy trì thói quen sử dụng, cần sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý, địa phương, Tổ Công nghệ số cộng đồng và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.

Trong đó, các sở, ngành cần rà soát quy trình để thực hiện toàn trình trên môi trường điện tử, không yêu cầu bản giấy sau khi đã ký số và có hướng dẫn thống nhất về giá trị pháp lý của chữ ký số. Tổ Công nghệ số cộng đồng được xác định là “cánh tay nối dài”, trực tiếp hướng dẫn người dân đăng ký và sử dụng chữ ký số; trong khi các tổ chức CA tiếp tục đơn giản hóa quy trình đăng ký, đa dạng hóa sản phẩm và tăng cường hỗ trợ sau cấp.

pho cap chu ky so.jpg
Lễ ký kết “Biên bản thỏa thuận hợp tác hỗ trợ triển khai chữ ký số, hợp đồng điện tử cho doanh nghiệp, người lao động tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ” diễn ra ngày 25/9.

Cũng tại hội nghị, NEAC, Sở KH&CN tỉnh Phú Thọ, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Phú Thọ cùng đại diện cộng đồng CA công cộng ký kết “Biên bản thỏa thuận hợp tác hỗ trợ triển khai chữ ký số, hợp đồng điện tử cho doanh nghiệp, người lao động tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ”.

Theo thỏa thuận, các bên sẽ phối hợp tư vấn, hỗ trợ triển khai chữ ký số tại các khu công nghiệp; cấp miễn phí chữ ký số cá nhân cho người lao động; hỗ trợ doanh nghiệp tích hợp chữ ký số, hợp đồng điện tử vào hệ thống quản trị hiện có và triển khai các chính sách ưu đãi phù hợp.