Trong tiến trình xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, nếu hạ tầng mạng, nền tảng số và dữ liệu là “xương sống”, thì chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng chính là “hạ tầng niềm tin” để mọi giao dịch điện tử được thừa nhận, an toàn và có giá trị pháp lý.
Trong năm 2025, bên cạnh việc ban hành Nghị định 22 cùng 4 thông tư hướng dẫn về chữ ký điện tử, dịch vụ tin cậy, góp phần tạo nền tảng pháp lý đồng bộ và hiện đại, Bộ KH&CN cũng đã tích cực phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số (CA) để thúc đẩy ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực trọng điểm như y tế, giáo dục, công chứng, từng bước hình thành môi trường ký số thực chất, giúp người dân sử dụng chữ ký số thường xuyên trong đời sống và sản xuất kinh doanh.
Các số liệu thống kê của Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia - NEAC (Bộ KH&CN) đã cho thấy, chữ ký số đang từng bước trở thành công cụ phổ biến trong các giao dịch điện tử. Không chỉ hiện diện trong các dịch vụ công trực tuyến, hiện nay chữ ký số công cộng đã được sử dụng sâu rộng trong nhiều lĩnh vực then chốt như hải quan, kho bạc, thuế, bảo hiểm xã hội, ngân hàng, tài chính, thương mại điện tử, y tế, giáo dục…với hàng tỷ giao dịch điện tử được ký số mỗi năm.
Tại hội nghị giao ban tổng kết hoạt động năm 2025 của NEAC và các CA công cộng được tổ chức ngày 30/12, đại diện Phòng thông tin - Hợp tác quốc tế của NEAC đã cập nhật tình hình phát triển chữ ký số. Cụ thể, trong năm 2025, số lượng chứng thư chữ ký số đã cấp đạt trên 12,56 triệu, tương đương tổng số chứng thư được cấp trong suốt 10 năm trước đó cộng lại, tăng trưởng 256,8% so với năm 2024. Trong đó, số lượng chứng thư chữ ký số cấp năm 2025 đạt trên 11 triệu, cao gấp 3 lần năm 2024.
Lũy kế đến hết năm 2025, tổng số chứng thư chữ ký số đã cấp đạt khoảng 26,45 triệu, tương đương 38,2% dân số trưởng thành sở hữu chứng thư chữ ký số. Xét về thị phần, các CA công cộng đang dẫn đầu lần lượt là IntrustCA, VNPT-CA, Viettel-CA, TrustCA và I-CA. Năm CA công cộng này chiếm khoảng 88,5% thị phần và nhóm các đơn vị còn lại chiếm 11,5% thị phần.
Chia sẻ tại lễ công bố kết quả khảo sát đánh giá chất lượng dịch vụ các CA công cộng năm 2025 được NEAC tổ chức cùng ngày 30/12, ông Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam khẳng định, với ngành y tế, chữ ký số không chỉ quan trọng mà còn là yếu tố không thể thiếu. Một lực lượng vô cùng lớn bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên y tế cần sử dụng chữ ký số hằng ngày với tần suất rất cao. Chữ ký số giúp đảm bảo tính pháp lý của bệnh án điện tử, bảo đảm an toàn thông tin người bệnh, đồng thời là điều kiện then chốt để tiến tới loại bỏ hoàn toàn giấy tờ truyền thống.
“Không chỉ đội ngũ y tế, người bệnh cũng cần được trao quyền số, được tham gia chủ động và hợp pháp vào hệ sinh thái y tế số qua việc có thể sử dụng chữ ký số khi ký các biểu mẫu y tế điện tử, đồng ý điều trị, thực hiện thủ tục hành chính y tế hay các giao dịch số liên quan.
Điều này đòi hỏi phải có giải pháp kỹ thuật và chính sách phù hợp để mọi người bệnh và rộng hơn là mọi công dân đều có thể sở hữu và sử dụng chữ ký số khi cần, thuận tiện, chi phí hợp lý, dễ sử dụng, đặc biệt là với những đối tượng như người cao tuổi, người ít am hiểu công nghệ, người ở vùng sâu, vùng xa”, ông Trần Quý Tường nêu quan điểm.
Từ những phân tích, dẫn chứng chỉ rõ ngành y tế thuộc nhóm sử dụng chữ ký số nhiều, đại diện Hội Tin học Y tế Việt Nam bày tỏ mong muốn các CA công cộng thời gian tới sẽ phát triển thêm nhiều giải pháp phù hợp hơn, thân thiện hơn, chi phí hợp lý hơn, tích hợp thuận lợi hơn với các nền tảng bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử, hệ thống quản lý y tế...; qua đó hỗ trợ ngành y tế Việt Nam chuyển đổi số thành công, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
“Khi giải quyết tốt bài toán của ngành y tế, chúng ta không chỉ giúp hệ thống y tế vận hành hiệu quả, mà còn góp phần quan trọng vào việc củng cố hạ tầng tin cậy số quốc gia”, đại diện Hội Tin học Y tế Việt Nam nhấn mạnh.
Nhận định chữ ký số đã trở thành câu chuyện của toàn xã hội khi hiện đã có trên 38% dân số trưởng thành có chứng thư chữ ký số, Giám đốc NEAC Tô Thị Thu Hương đề nghị các CA công cộng nâng cao hơn nữa chất lượng dịch vụ cung cấp cho người dùng. Cũng theo lãnh đạo NEAC, năm 2026 Trung tâm sẽ tập trung thúc đẩy các dịch vụ dấu thời gian, chứng thực thông điệp dữ liệu để tiếp tục hiện thực hóa mục tiêu xây dựng xã hội số an toàn, tin cậy, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
.svg){kind=icon}
