Theo Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, bước vào giai đoạn phát triển mới, công tác dân tộc không thể chỉ dừng ở chính sách an sinh hay hỗ trợ mà phải được đặt trong tầm nhìn chiến lược tổng thể của quốc gia.
Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, khối lượng công việc nhiều, yêu cầu cao, đòi hỏi Hội đồng Dân tộc phải chuyển ngay sang cách làm việc mới: "khẩn trương hơn, khoa học hơn, thực chất hơn, có thời hạn, có sản phẩm và có người chịu trách nhiệm cụ thể".
Đề cập tới nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ khóa 16, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, nhất là đối với các nội dung có tác động nhiều đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Hội đồng Dân tộc cần chủ động tham gia và hoàn thành việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm, lĩnh vực phụ trách. Việc này nhằm khắc phục hạn chế đã được báo cáo nêu, đó là một số quy định pháp luật liên quan đến công tác dân tộc và chính sách dân tộc còn phân tán, thiếu tính đồng bộ, chưa bảo đảm tính ổn định lâu dài; cơ chế phối hợp liên ngành trong xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách ở một số nội dung còn chưa thật sự chặt chẽ, hiệu quả.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thường trực Hội đồng Dân tộc căn cứ tình hình thực tiễn, chủ động lựa chọn hình thức giám sát phù hợp, tập trung tổ chức giám sát ngay trong năm 2026.
Hội đồng Dân tộc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động. Các thành viên, Thường trực Hội đồng Dân tộc, cán bộ, công chức phải chủ động khai thác hiệu quả các nền tảng, công cụ số, trí tuệ nhân tạo và các công cụ hỗ trợ.
Chủ tịch Quốc hội cho biết, tới đây, Quốc hội sẽ cập nhật, ban hành kiến trúc Quốc hội số phiên bản 2.0; triển khai hệ thống điều hành tác nghiệp dùng chung trong cơ quan Quốc hội; hoàn thiện Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội.
“Muốn có Trung tâm dữ liệu số của Quốc hội thì Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban phải hoàn thành dữ liệu của đơn vị mình để tích hợp vào hệ thống chung”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để nắm chắc tình hình kinh tế, xã hội, an ninh, trật tự tại vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; tăng cường kết nối với cơ sở, nhất là các địa bàn trọng điểm, vùng biên giới, từ đó chủ động đề xuất giải pháp phù hợp.
Đồng bào dân tộc thiểu số hiện có khoảng 14,8 triệu người, chiếm khoảng 14,6% dân số cả nước. Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao, trong đó tỷ lệ hộ nghèo khoảng 9,71%, tỷ lệ hộ cận nghèo khoảng 8,84%.
Bên cạnh đó, sinh kế của đồng bào chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp, năng suất còn thấp; còn thiếu vốn, thiếu việc làm ổn định, dễ bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu. Nhiều vùng miền núi, vùng sâu còn khó khăn về giao thông, điện, nước sạch, internet; việc tiếp cận dịch vụ công, thông tin, công nghệ và kỹ năng số còn hạn chế...
Nhiều lễ hội, nghề truyền thống có nguy cơ bị mai một, trình độ học vấn, mức sống của đồng bào còn khoảng cách lớn so với vùng đô thị, đồng bằng.
“Đây là những vấn đề mà Hội đồng Dân tộc phải thường xuyên quan tâm hơn nữa để chăm lo tốt hơn đời sống cho đồng bào”, Chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc thực hiện nghiêm túc quy chế làm việc đã ban hành, lấy sản phẩm công việc để đánh giá chất lượng cán bộ, công chức.
Cùng với đó, phải thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là công tác chính trị, tư tưởng; bảo đảm sự đoàn kết, thống nhất thực chất, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng bè nhóm, “quyền anh, quyền tôi”. Mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn gương mẫu, không ngừng nỗ lực rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và nâng cao trình độ.
Hội đồng Dân tộc tăng cường hơn nữa công tác phối hợp, bảo đảm thực chất, hiệu quả; phối hợp trong nội bộ Hội đồng, trong Quốc hội và với Chính phủ, nhất là với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các địa phương và các cơ quan.
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Dân tộc và Tôn giáo. Dự thảo do Bộ Dân tộc và Tôn giáo chủ trì soạn thảo.
Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang nhấn mạnh, sự phối hợp giữa Bộ Dân tộc và Tôn giáo cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong giai đoạn mới rất quan trọng, nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số.
.svg){kind=icon}
