Chuyện ngẫm từ vụ giám đốc đăng kiểm 'lớp 3'

Đừng vì ông giám đốc không biết chữ, e ngại chuyện “con sâu làm rầu nồi canh” mà thu lại chủ trương xã hội hóa đăng kiểm rất đúng đắn.

Giám đốc đăng kiểm có cần biết chữ?

Xin nói thẳng, tôi đã không giữ được bức xúc khi đọc tin có giám đốc trung tâm đăng kiểm không biết chữ. Ở thời đại nào mà một ông giám đốc lại có trình độ như vậy, làm sao ông ấy quản lý được cả chu trình kiểm định xe ô tô mà nếu chỉ cần thiếu trách nhiệm, lơ là kỹ thuật, bỏ qua một vài khâu thôi là có thể tiếp tay cho những vụ rủi ro tai nạn trên đường!

Tôi nghĩ, nhiều bạn đọc sẽ có cảm xúc chung như vậy.

Nhưng cần phải bình tĩnh lại chứ không thì cảm xúc lấn át lý trí. Lý trí ở đây là phải xem lại hành lang pháp lý cho hoạt động đăng kiểm, cụ thể là Nghị định 139/2018 quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới.

Hàng loạt trung tâm đăng kiểm đã ra đời khi hoạt động đăng kiểm được xã hội hóa. Ảnh Vũ Điệp.

Điều 24 quy định hai điều kiện cho lãnh đạo đơn vị đăng kiểm. Thứ nhất, ông ấy là người chịu trách nhiệm tổ chức, điều hành hoạt động kiểm định của đơn vị đăng kiểm và ký giấy chứng nhận kiểm định. Thứ hai, ông ấy phải là đăng kiểm viên xe cơ giới đã thực hiện nhiệm vụ của đăng kiểm viên tối thiểu 36 tháng được bổ nhiệm theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, Nghị định quy định về đăng kiểm viên với những yêu cầu rất chi tiết, ngặt nghèo.

Vì vậy, những quy định của Nghị định 24 là hành lang pháp luật rất chặt, thậm chí là siết chặt đối với hoạt động kinh doanh có điều kiện này.

Nhưng thực tế thì muôn hình vạn trạng, như trường hợp vị giám đốc “lớp 3” kể trên. Đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam lý giải: “Trên thực tế, có lãnh đạo trung tâm kiểm định không phải là đăng kiểm viên, chỉ hiện diện với vai trò quản lý tài chính, tài sản của chủ đầu tư. Ở những trung tâm này, Phó giám đốc phụ trách là đăng kiểm viên và chịu trách nhiệm ký giấy chứng nhận kiểm định phương tiện và tổ chức, điều hành hoạt động kiểm định”.

Thực tế đó là rất dễ hiểu khi so sánh với hàng loạt các lĩnh vực khác. Ông giám đốc chỉ điều hành hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, không nhất thiết phải có bằng cấp chuyên môn. Ngay cả Luật Doanh nghiệp cũng không hề có bất kỳ quy định nào về nghề giám đốc.

Một chủ trương cần ủng hộ

Nghị định 139/2018/NĐ-CP cho phép xã hội hóa hoạt động đăng kiểm đã mở ra cơ hội cho các trung tâm đăng kiểm bùng nổ. Thời điểm đó, toàn quốc mới có 172 trung tâm đăng kiểm, sau 4 năm, đến nay đã mọc thêm 107 trung tâm nữa. Xã hội hóa đăng kiểm là một chủ trương đúng nhưng việc cấp phép cho quá nhiều trung tâm đăng kiểm ra đời mà lại buông lỏng quản lý thì rất đáng tiếc!

Những ngày vừa qua, dư luận đã rúng động khi chuyện tiêu cực ở các trung tâm đăng kiểm bị phanh phui. Tại phía Nam, cơ quan công an đã khởi tố bị can và ra lệnh bắt tạm giam hàng chục người của 9 trung tâm về hành vi môi giới hối lộ, đưa hối lộ, nhận hối lộ, giả mạo trong công tác. Nhiều trung tâm đã bị cáo buộc cố ý bỏ qua lỗi vi phạm trong công đoạn kiểm tra thủ công, cho thuê các phụ tùng thay thế các phụ tùng không đảm bảo tiêu chuẩn, sử dụng phần mềm can thiệp vào hệ thống đăng kiểm để thay đổi thông số kiểm định khí thải… của hơn 70.000 phương tiện giao thông cơ giới đường bộ.

Tại Bắc Ninh, cơ quan công an đã khởi tố giám đốc, phó giám đốc của một trạm đăng kiểm về tội nhận hối lội, thu tiền phí “bôi trơn” ngoài phí đăng kiểm để bỏ qua các lỗi kỹ thuật như khí thải không đạt, đèn phanh không sáng... Còn tại Bắc Giang đã phát hiện hai trung tâm đăng kiểm xe cơ giới cố tình đăng kiểm cho xe cũ nát để chở học sinh.

Hàng loạt trung tâm đăng kiểm dính sai phạm tập thể là đáng báo động. Để một chiếc ô tô không đủ điều kiện lọt qua các vòng kiểm tra tại trung tâm đăng kiểm thì chắc chắn phải có sự thông đồng của cả trung tâm. Những chiếc xe không đủ điều kiện cứ ngang nhiên lưu thông trên đường chở hàng hóa, chở người là nguy cơ gây ra hậu quả giao thông khó lường, đe dọa đến tính mạng của rất nhiều người.

Liệu các cơ quan chức năng có biết, có bao nhiêu những chiếc xe quá tải được nới thùng, ngày đêm phá đường, bao nhiêu chiếc xe tải, xe ben cũ nát mất an toàn gây ra tai nạn, xả khói gây ô nhiễm, ... sau khi đã được "đăng kiểm"?

 Việt Nam đang bước vào thời kỳ "ô tô hóa", số lượng xe ngày càng tăng, đòi hỏi phải nâng cao chất lượng đăng kiểm để đảm bảo an toàn giao thông. Ảnh Vũ Điệp.

Cơ hội áp dụng công nghệ

Một kỹ sư làm việc cho một tập đoàn ô tô của Đức nhận xét, cách đăng kiểm của Việt Nam hiện nay rất bất cập và lỗi thời, ví dụ bắt buộc phải đăng kiểm đối với xe mới. Những chiếc xe này đã được nhà sản xuất thử nghiệm rất kỹ trước khi bán ra; rồi lại buộc phải kiểm định khi lưu hành là cực kỳ lãng phí và vô lý. Tại Đức xe mới không phải đăng kiểm trong năm đầu.

Đa số các trung tâm đăng kiểm hiện nay chỉ có trang thiết bị ở mức tối thiểu. Họ không có hệ thống đặt lịch hẹn qua mạng, chưa ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vào hoạt động đăng kiểm. Các hệ thống kiểm thử từ việc đo nồng độ khí thải, đến test lái… hiện nay vẫn dùng sức người thay vì tự động hóa. Nếu tự động hóa từ khâu đặt lịch cho đến kiểm thử và giám sát… chắc chắn sẽ tiết kiệm thời gian cho người dân và giảm tải cho các đơn vị đăng kiểm, cũng như góp phần giảm tiêu cực trong lĩnh vực này.

Sau sự việc này, hoạt động đăng kiểm xe cơ giới cần có sự cải cách và đổi mới toàn diện. Ngoài việc bỏ đăng kiểm với xe mới, cần đẩy mạnh chuyển đổi số với dịch vụ đăng kiểm. Nên làm theo cách nhiều nước phát triển đã làm, đó là cấp phép đăng kiểm cho các gara lớn, gara của các hãng xe, khi đưa xe vào, những linh kiện nào đến định kỳ sẽ được thay thế theo đúng tiêu chuẩn. Một lần bảo dưỡng tại hãng như vậy chắc chắn còn an toàn hơn đi đăng kiểm như hiện nay.

Thị trường ô tô Việt Nam đang bùng nổ, tới đây sẽ có 5 triệu xe, rồi sẽ 10 triệu xe. Nhu cầu đăng kiểm sẽ còn rất lớn. Đòi hỏi hiện đại hóa, nâng cao chất lượng dịch vụ đăng kiểm là cấp bách và thiết thực hơn bao giờ hết.

Và quan trọng nhất, đừng vì chuyện ông giám đốc không biết chữ mà e ngại “con sâu làm rầu nồi canh” mà thu lại chủ trương xã hội hóa đăng kiểm rất đúng đắn này.

Trần Thủy

tin nổi bật

Tất cả phục vụ Tổ quốc, phụng sự Nhân dân

Không tới tầm Nhân dân, Đảng nhất định không thể lãnh đạo, cầm quyền một cách ngang tầm và xứng đáng với lịch sử, với Đất nước và với Nhân dân.

ChatGPT là công cụ AI hữu hiệu phục vụ con người

ChatGPT không hoàn hảo. Có một số trường hợp, nó đưa ra câu trả lời không liên quan hoặc sai lệch. Như CEO của OpenAI đã nêu: “ChatGPT đôi khi viết những câu trả lời nghe có vẻ hợp lý nhưng không chính xác hoặc vô nghĩa”.

Vươn tầm Nhân dân

Tròn 92 mùa Xuân trước, Đảng của Dân tộc Việt Nam ra đời. Gần 78 năm lãnh đạo, cầm quyền, Đảng Cộng sản Việt Nam là đứa “con nòi, xuất thân từ giai cấp lao động, vừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ thật trung thành của Nhân dân".

ChatGPT hay là công nghệ AI nổi bật trong năm

ChatGPT có nhiều điểm hấp dẫn. Đây là một ứng dụng trí tuệ nhân tạo, được công ty OpenAI Inc (San Francisco) phát triển.

Tầm nhìn 2045 và vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng

Gắn kết chặt chẽ với lợi ích của nhân dân, của dân tộc chính là điều kiện then chốt để Đảng giữ vững bản chất đã được xác quyết từ ngày thành lập.

Chính sách sand-box để tạo động lực cho cán bộ

Để đưa con thuyền kinh tế vượt qua những khó khăn và thách thức gay gắt đang chờ ở phía trước, cần có cơ chế sand-box để tạo động lực và bảo vệ khu vực công.

"Việc cần làm ngay" trong lựa chọn cán bộ cấp cơ sở

Xem xét, đánh giá cán bộ ngay từ cơ sở thông qua việc lấy phiếu tín nhiệm theo định kỳ cần phải được xem là việc “cần làm ngay”.

Vài điều suy nghĩ về Tết cổ truyền dân tộc

Chúng ta đã ăn xong cái Tết kéo dài nhiều ngày, nhưng tôi vẫn muốn nói lại một số điều đang níu kéo, cản trở các bà, các mẹ của chúng ta trong dịp Tết.

Nhà trí thức có nên giàu không?

Đầu Xuân mới, xin bàn về một chủ đề tương đối nhạy cảm nhưng lại hết sức thực tế: Nhà trí thức có nên giàu không?

"Từ chức 20" nhìn từ "Khoán 10"

Xin gọi năm 2022 vừa kết thúc là năm ‘Từ chức 20’ từ Kết luận số 20-TB/TW ngày 8.9.2022 của Bộ Chính trị.

Quốc phục nam của người Việt

Thời gian trước đây, cộng đồng mạng nói nhiều đến bộ quần áo của một vị đại sứ nọ mặc trong buổi lễ trình Quốc thư. Người bảo chẳng giống ai, người thì bảo như vậy cho khỏi “đụng hàng”.

Vượt nguy, tận cơ

Đáng nói hơn con số là thông điệp: Trong một thế giới nhiều bất trắc, đổi thay, đầy gam màu sáng tối rất cần “vượt nguy, tận cơ”, “tư duy lại, thiết kế lại, xây dựng lại”, và càng cần “hành động quyết liệt, khôn khéo, linh hoạt”.

“Giá như chúng ta quyết liệt hơn”

Một năm đã qua với những niềm vui, nỗi buồn pha lẫn sự trăn trở. Giá như chúng ta có cách điều hành quyết liệt, khôn khéo hơn nữa thì kết quả sẽ còn tích cực hơn.

Thách thức và triển vọng kinh tế năm 2023

Thế giới đang thay đổi rất nhanh cả về địa chính trị và cách mạng công nghệ, mở ra thời cơ mới rất lớn cho Việt Nam nếu biết tận dụng.

‘Chính phủ Việt Nam đã có những kết quả kinh tế xuất sắc’

Việt Nam duy trì vị trí dẫn đầu là nước xuất khẩu hàng hóa lớn nhất trong số các nước ASEAN vào thị trường EU.