UBND tỉnh Tuyên Quang đề nghị tổ chức thi lại môn Toán kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sau khi phát hiện gian lận. Tuy nhiên, việc cho thi lại hay không còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố.
Ông Hoàng Minh Cảnh, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Tuyên Quang, cho biết Sở đã phối hợp với nhà trường gặp gỡ học sinh, phụ huynh và các thí sinh tự do dự thi tại điểm thi để thông tin về vụ việc và ghi nhận nguyện vọng.
Ông Hoàng Minh Cảnh, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Tuyên Quang thông tin về kết quả rà soát kỳ thi tốt nghiệp THPT tại Tuyên Quang.
Kết quả cho thấy toàn bộ 322/322 phụ huynh và 6/6 thí sinh tự do đều đề nghị được tổ chức thi lại môn Toán nhằm bảo đảm công bằng và quyền lợi chính đáng của thí sinh.
Trên cơ sở đó, Sở GD-ĐT Tuyên Quang đã báo cáo UBND tỉnh đề nghị Bộ GD-ĐT xem xét tổ chức thi lại môn Toán đối với các thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, đồng thời kiến nghị có phương án bảo đảm tiến độ xét tuyển để không ảnh hưởng quyền lợi của thí sinh.
Không nên tổ chức thi lại môn Toán nếu các thí sinh đã biết việc gian lận
TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Chuyên nghiệp (Bộ GD-ĐT), cho rằng hiện vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra nên chưa thể vội kết luận về bản chất, động cơ cũng như mức độ tham gia của từng bên.
Theo ông, việc có tổ chức thi lại hay không không nên xử lý theo một công thức chung mà cần căn cứ vào tính chất hành vi, mức độ vi phạm và vai trò cụ thể của từng nhóm thí sinh để phân loại. Cần xác định rõ ai là người bị ảnh hưởng khách quan, ai có dấu hiệu tham gia hoặc hưởng lợi từ gian lận, ai vi phạm quy chế một cách độc lập.
"Nếu đúng có việc giáo viên vào nhiều phòng thi để đọc đáp án thì cũng cần làm rõ thái độ và hành vi của thí sinh trong từng phòng: Các em có bị động nghe, có chép theo, có phối hợp, có che giấu hay có phản ánh gì không. Không thể mặc nhiên coi toàn bộ thí sinh là nạn nhân, nhưng cũng không thể quy kết toàn bộ là đồng phạm khi chưa có kết luận điều tra.
Cho thi lại, nếu có, phải dựa trên quy chế thi, quy chế tuyển sinh và một quyết định xử lý đặc biệt với căn cứ pháp lý rõ ràng. Nếu không phân loại cụ thể mức độ liên quan sẽ phát sinh câu hỏi về tính công bằng: Những thí sinh ở nơi khác bị đình chỉ chỉ vì mang điện thoại vào phòng thi, đến muộn hoặc vi phạm quy chế thì sẽ đặt vấn đề như thế nào? Bộ GD-ĐT khi đó sẽ giải quyết ra sao?", TS Hoàng Ngọc Vinh nêu quan điểm.
Tiến sĩ Lê Đông Phương, nguyên cán bộ Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng không nên tổ chức thi lại môn Toán đối với các thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang nếu kết quả điều tra xác định các em đã biết việc gian lận nhưng vẫn làm theo.
Theo ông, đây là hành vi vi phạm quy chế thi rất rõ. "Khác với vụ việc năm 2008, khi thí sinh không biết việc Hội đồng thi can thiệp, sửa bài sau khi các em đã nộp bài, ở vụ việc này, nếu đúng như thông tin ban đầu thì thí sinh biết có người đọc đáp án trong phòng thi, biết việc làm đó là trái quy chế nhưng vẫn chép theo và không phản ánh với cán bộ coi thi hoặc cơ quan chức năng", ông Phương nói.
Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: Vũ Mừng
TS Lê Đông Phương cho rằng, nếu kết quả điều tra chứng minh được yếu tố này thì không thể coi toàn bộ thí sinh đều là nạn nhân khách quan. "Các em biết có sai phạm, vẫn làm theo và không tố giác. Trong trường hợp đó, rất khó có cơ sở để tổ chức thi lại", ông Phương nhận định.
Ông cũng đặt vấn đề về tính công bằng trong xử lý. Theo ông, hằng năm có nhiều thí sinh bị đình chỉ hoặc hủy kết quả thi chỉ vì những vi phạm quy chế như mang điện thoại vào phòng thi, dù không nhằm mục đích nâng điểm. Nếu "mở cơ chế thi lại" đối với các thí sinh đã biết và tham gia vào hành vi vi phạm quy chế thì sẽ tạo ra tiền lệ khó bảo đảm sự công bằng.
"Nếu chấp nhận cho nhóm thí sinh này thi lại thì liệu có cho tất cả những thí sinh từng bị đình chỉ, bị hủy kết quả thi ở các kỳ thi trước và kỳ thi năm nay được thi lại hay không? Nếu không thì căn cứ nào để phân biệt? Đây là vấn đề Bộ GD-ĐT phải cân nhắc rất kỹ trước khi đưa ra quyết định", TS Lê Đông Phương nêu quan điểm.
Trao đổi với VietNamNet, Luật sư Đặng Văn Cường (Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, tỉnh Tuyên Quang đề nghị tổ chức lại kỳ thi tốt nghiệp THPT môn Toán tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, song không phải yêu cầu, mong muốn nào cũng có thể được đáp ứng. Việc có chấp nhận tổ chức thi lại cho các thí sinh ở điểm thi này hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có thể kể đến như yếu tố lỗi, hậu quả, các quy định của pháp luật.
Theo ông Cường, thông thường các trường hợp tổ chức thi lại khi xảy ra một trong các trường hợp sau:
- Xảy ra sự cố bất khả kháng hoặc nghiêm trọng ảnh hưởng đến kỳ thi mà không có lỗi của đơn vị tổ chức kỳ thi cũng như các thí sinh. Ví dụ, thiên tai, bão lũ, động đất, hỏa hoạn, dịch bệnh, mất an toàn đề thi hoặc các sự cố khách quan khác khiến thí sinh không thể dự thi hoặc buổi thi không thể được tổ chức bình thường.
- Đề thi bị lộ hoặc buổi thi bị hủy do yếu tố khách quan mà các thí sinh không có lỗi. Nếu phát hiện đề thi bị lộ trước hoặc trong thời gian thi, hoặc có vi phạm nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến tính công bằng của kỳ thi, Bộ GD-ĐT có thể quyết định sử dụng đề thi dự phòng hoặc tổ chức thi lại đối với môn thi, địa phương hoặc nhóm thí sinh bị ảnh hưởng.
- Trường hợp có sai phạm nghiêm trọng trong công tác tổ chức thi do lỗi của đơn vị tổ chức nhưng các thí sinh không có lỗi, chỉ có thể tổ chức thi lại để đảm bảo quyền lợi cho thí sinh. Nếu phát hiện việc coi thi, chấm thi hoặc tổ chức thi có vi phạm nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến kết quả thi, cơ quan có thẩm quyền có thể hủy kết quả và quyết định tổ chức thi lại đối với những trường hợp cần thiết. Việc này không áp dụng cho tất cả mà tùy theo phạm vi của sai phạm.
Theo ông Cường, pháp luật chỉ đặt ra việc tổ chức thi lại trong những trường hợp đặc biệt như thiên tai, dịch bệnh, lộ đề hoặc sự cố nghiêm trọng ảnh hưởng đến tính khách quan của kỳ thi và không xuất phát từ lỗi của thí sinh.
"Bởi vậy, ở trường hợp Tuyên Quang, quá trình điều tra vụ án chưa kết thúc, cơ quan điều tra chưa có kết luận các thí sinh sai phạm ở mức độ thế nào, có bao nhiêu thí sinh sai phạm thì việc tổ chức kỳ thi sẽ chưa thể đặt ra trong thời điểm này”, ông Cường nói.
Theo ông Cường, cơ quan điều tra sẽ xác định thí sinh nào đạt điểm bằng năng lực thực chất, thí sinh nào có hành vi gian lận hoặc được tác động làm thay đổi kết quả. Những trường hợp vi phạm quy chế gần như không có cơ hội được tổ chức thi lại, trong khi các thí sinh không vi phạm sẽ được bảo đảm quyền lợi theo kết quả điều tra. Vì vậy, khi chưa có kết luận điều tra thì cũng chưa thể quyết định có tổ chức thi lại hay không.
Quy chế có cho phép tổ chức thi lại?
Quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2026 quy định mọi hành vi vi phạm đều phải lập biên bản và xử lý theo mức độ. Tùy tính chất vi phạm, thí sinh có thể bị khiển trách, cảnh cáo, đình chỉ thi, trừ điểm, cho điểm 0, hủy kết quả thi hoặc xử lý theo quy định của pháp luật.
Quy chế cũng quy định các trường hợp bị điểm 0, hủy kết quả thi hoặc chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu hình sự. Tuy nhiên, quy chế không có điều khoản quy định việc tổ chức thi lại đối với một nhóm thí sinh sau khi kỳ thi đã kết thúc vì xảy ra sai phạm trong công tác coi thi.
Đại diện Sở GD-ĐT đã thông tin về kết quả rà soát điểm thi môn Ngoại ngữ ở điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Sau khi mạng xã hội lan truyền thông tin tố có giám thị chỉ bài cho con trai mình trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, Hiệu trưởng Trường THPT Lê Trực (Quảng Trị) khẳng định đây là thông tin không đúng sự thật.
.svg){kind=icon}
