Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đã xác định người dân là trung tâm của tiến trình chuyển đổi số. Sự phát triển của chính quyền số, kinh tế số và xã hội số phụ thuộc trực tiếp vào năng lực số của người dân.
Trong bối cảnh các dịch vụ số như dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số, định danh điện tử và các nền tảng số ngày càng được triển khai rộng rãi, việc nâng cao năng lực số cho người dân trở thành điều kiện tiên quyết để bảo đảm hiệu quả khai thác, sử dụng các dịch vụ này trong thực tiễn.
Tuy vậy, hiện nay, năng lực số của người dân trên cả nước nói chung và tại Hà Nội nói riêng vẫn còn tình trạng chưa đồng đều, tồn tại khoảng cách giữa các nhóm đối tượng, đòi hỏi phải có một bộ tiêu chuẩn thống nhất để định hướng đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá.
Để cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ngày 26/4, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành “Khung năng lực số cho công dân thành phố Hà Nội” và “Quy chế đánh giá, phân loại năng lực số theo Khung năng lực số cho công dân thành phố Hà Nội”.
Trong đó, “Khung năng lực số cho công dân thành phố Hà Nội” (gọi tắt là HanoiDCFC) là tài liệu tham chiếu để các cơ quan, đơn vị phát triển, ban hành các tài liệu đào tạo, tổ chức bồi dưỡng, tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng số cơ bản; đảm bảo tính thống nhất, tập trung trong việc huy động nguồn lực xã hội để nâng cao khả năng tiếp cận và phổ cập kỹ năng số cơ bản cho người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Đồng thời, tạo điều kiện cho người dân tự học, tự phát triển kỹ năng số theo nhu cầu cá nhân, nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động hiện đại, tăng cơ hội tiếp cận việc làm, góp phần tạo nên một cộng đồng năng động, sáng tạo và thích ứng với sự phát triển công nghệ.
HanoiDCFC cũng góp phần thúc đẩy người dân sử dụng hiệu quả các công nghệ số, các dịch vụ số phổ cập như dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số và các nền tảng số khác trong đời sống; thu hẹp khoảng cách số giữa các khu vực trên địa bàn Hà Nội, bảo đảm tiếp cận công bằng trong môi trường số.
Cụ thể, HanoiDCFC có cấu trúc gồm 7 lĩnh vực (Kiến thức số, sử dụng thiết bị số và phần mềm, khai thác thông tin và dữ liệu số, giao tiếp và cộng tác trên môi trường số, sáng tạo nội dung số, bảo vệ an toàn, giải quyết vấn đề bằng công nghệ số), với 26 năng lực thành phần tương ứng.
Đơn cử như, lĩnh vực “Kiến thức số” có 3 năng lực thành phần gồm kiến thức về chuyển đổi số, kiến thức về công nghệ số, kiến thức về trí tuệ nhân tạo - AI; lĩnh vực “Sử dụng thiết bị số và phần mềm” có 2 năng lực thành phần là sử dụng thiết bị số, sử dụng các phần mềm và ứng dụng phổ biến; lĩnh vực “Giải quyết vấn đề bằng công nghệ số” có 4 năng lực thành phần gồm: giải quyết vấn đề kỹ thuật, xác định nhu cầu và lựa chọn giải pháp công nghệ, sáng tạo nhờ công nghệ số, xác định khoảng cách về năng lực số...
Các tiêu chí năng lực được phân loại theo 4 mức độ: Mức 1 - Cơ bản, có thể thực hiện được các thao tác đơn giản khi có hướng dẫn; Mức 2 - Trung cấp, có thể thao tác độc lập với các tình huống thường gặp; biết tự kiểm tra và khắc phục các lỗi cơ bản; Mức 3 - Nâng cao, có thể xử lý các tình huống phức tạp hơn; biết sử dụng các công cụ số một cách hiệu quả với các thao tác nâng cao. Mức 4 - Dẫn dắt/Chuyên sâu, giải quyết được các vấn đề mới hoặc phức tạp, biết thiết kế mô hình và hướng dẫn cộng đồng, hiểu rõ rủi ro khi sử dụng công nghệ (đặc biệt với rủi ro khi sử dụng dữ liệu và AI), có thể tham gia giám sát trong môi trường số.
Bên cạnh HanoiDCFC, việc ban hành “Quy chế đánh giá, phân loại năng lực số theo Khung năng lực số cho công dân thành phố Hà Nội” nhằm thiết lập phương pháp, tiêu chí, thang điểm và quy trình đánh giá thống nhất, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và khả năng đo lường; kết hợp giữa đánh giá nhận thức và đánh giá thực hành theo tình huống để phản ánh đúng năng lực sử dụng công nghệ số của công dân trong đời sống.
Kết quả đánh giá không chỉ giúp cá nhân nhận diện mức độ năng lực của mình mà còn là cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ công tác quản lý nhà nước, hỗ trợ các cơ quan chức năng theo dõi, phân tích, xây dựng và điều chỉnh chính sách, chương trình đào tạo phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng địa bàn. Qua đó, góp phần thúc đẩy hình thành công dân số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số trên địa bàn Thủ đô một cách bền vững.
Sở KH&CN Hà Nội là đơn vị được giao chủ trì xây dựng, quản lý và vận hành “Hệ thống đánh giá trực tuyến năng lực số cho công dân” bảo đảm thống nhất trên toàn thành phố Hà Nội, an toàn, bảo mật dữ liệu; tích hợp, liên thông với ứng dụng định danh điện tử - VNeID để gửi Giấy chứng nhận đến công dân; tích hợp trên nền tảng số iHanoi.
Công dân trên địa bàn thành phố Hà Nội sau khi tham gia các khóa đào tạo trực tuyến hoặc trực tiếp có thể tham gia tự đánh giá trên “Hệ thống đánh giá trực tuyến năng lực số cho công dân” tại website chính thức do Sở KH&CN công bố và trên nền tảng số iHanoi.
.svg){kind=icon}
