Người anh về quê vợ sinh sống, nhiều năm sau phát hiện em út đứng tên đất
Theo trình bày của ông T. (ngụ tỉnh Lâm Đồng), ông là con thứ sáu trong gia đình có bảy anh chị em. Mẹ ông mất năm 1978, cha ông mất năm 1993.
Khoảng năm 1959-1960, khi di dân vào tỉnh Bình Thuận (cũ), cha mẹ ông được cấp một thửa đất theo chế độ di dân để ổn định cuộc sống. Sau khi bán một phần đất trước năm 1975, gia đình còn lại khoảng 3.200m2. Năm 1972, cha mẹ ông xây dựng căn nhà trên đất để sinh sống.
Đến năm 1980, khi các anh chị em đã trưởng thành và lập gia đình, cha ông T. phân chia phần đất còn lại cùng căn nhà cho ông và người em út là ông L., mỗi người một nửa.
Sau khi cha mất, ông T. và ông L. tiếp tục sinh sống trên phần đất này. Đến năm 2000, ông T. lập gia đình và chuyển về quê vợ sinh sống.

Tranh chấp phát sinh khi ông T. phát hiện thửa đất do cha mẹ để lại đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho vợ chồng người em trai.
Cụ thể, năm 1997, chính quyền địa phương cấp sổ đỏ mang tên ông L., với diện tích 3.260m2. Đến năm 2012, thửa đất được tách một phần 266,5m2 để tặng cho con, phần còn lại 2.993,5m2 được cấp đổi sổ đỏ mang tên vợ chồng ông L.
Cho rằng quyền lợi thừa kế của mình bị ảnh hưởng, ông T. khởi kiện yêu cầu chia di sản của cha mẹ.
Trong quá trình giải quyết vụ án, ông T. rút yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chỉ yêu cầu vợ chồng ông L. thanh toán giá trị phần đất có chiều ngang giáp đường khoảng 6m, chiều dài hết thửa đất, theo mức giá 140 triệu đồng/m ngang.
Ở chiều ngược lại, ông L. cho rằng mình là người trực tiếp sống cùng, chăm sóc cha mẹ, được cha cho đất và việc cấp sổ đỏ năm 1997 đã được gia đình biết nhưng không ai phản đối.
Một số anh chị em trong gia đình lại ủng hộ ông T. Ông C., đại diện cho 18 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, cho biết các anh chị em đều mong muốn ông L. thanh toán cho ông T. giá trị phần đất ngang 6m, chiều dài hết thửa đất.
Theo kết quả định giá vào tháng 2/2025, giá đất được xác định ở mức 150 triệu đồng/mét ngang giáp đường. Tổng giá trị thửa đất tranh chấp là hơn 3,65 tỷ đồng.
Tòa xác định đất vẫn là di sản của cha mẹ
Xét xử sơ thẩm, TAND khu vực 17 - Lâm Đồng nhận định thửa đất tranh chấp có nguồn gốc từ cha mẹ ông T. và ông L. Hai cụ đã quản lý, sử dụng ổn định thửa đất cho đến khi qua đời.
Mặc dù sổ đỏ được cấp năm 1997 đứng tên ông L., nhưng việc ông L. đứng tên không làm mất quyền thừa kế hợp pháp của những người con khác. Do đó, tòa xác định toàn bộ diện tích đất thực tế 3.319,5m2 là di sản do cha mẹ hai ông để lại.
Tòa xác định di sản được chia thành 7 phần bằng nhau cho 7 người con. Tuy nhiên, ba người anh chị em cùng những người thừa kế của hai người con đã mất đều tự nguyện nhường phần di sản của mình cho ông T. và ông L. Vì vậy, hai anh em được hưởng toàn bộ di sản.
Đối với yêu cầu khởi kiện, ông T. không muốn nhận đất mà chỉ yêu cầu vợ chồng người em trai thanh toán giá trị phần đất ngang 6m, chiều dài hết thửa đất. Tại phiên tòa, ông điều chỉnh mức yêu cầu xuống còn 140 triệu đồng/m ngang, tương đương 840 triệu đồng.
Hội đồng xét xử nhận định số tiền ông T. yêu cầu thấp hơn nhiều so với giá trị phần di sản ông được hưởng, đồng thời có lợi cho phía vợ chồng ông L., nên chấp nhận yêu cầu này.
Tòa cũng đình chỉ giải quyết yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do ông T. đã rút yêu cầu.
Từ những phân tích trên, TAND khu vực 17 - Lâm Đồng buộc vợ chồng ông L. thanh toán cho người anh trai 840 triệu đồng, tương ứng với giá trị phần di sản ông T. yêu cầu nhận bằng tiền.
(Tham khảo Bản án số 13/2026/DS-ST ngày 29/1/2026 của TAND khu vực 17 - Lâm Đồng)