Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, khoản 7 Điều 91 Luật Đất đai 2024 quy định cách xử lý trường hợp phần diện tích còn lại của thửa đất sau khi Nhà nước thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu do UBND cấp tỉnh quy định.

Cụ thể, nếu người sử dụng đất đồng ý thu hồi phần diện tích còn lại, UBND có thẩm quyền quyết định thu hồi và thực hiện bồi thường, hỗ trợ, quản lý diện tích đất này theo quy định.

Về quản lý xây dựng, Quy chế Quản lý kiến trúc TP Hà Nội ban hành kèm Quyết định 73/2024 quy định các lô đất có diện tích còn lại sau giải phóng mặt bằng nằm tiếp giáp mặt đường, không xây dựng công trình trên lô đất nhỏ hơn 15m2.

Tuy nhiên, quy định cũng mở ra một số trường hợp đặc biệt cần hoàn thiện liên tục tuyến hoặc đoạn tuyến phố, bảo đảm cảnh quan đô thị. 

Theo đó, lô đất dưới 15m2 nhưng có các cạnh từ 3m trở lên, đủ điều kiện tổ chức cầu thang, phòng ở, khu phụ theo tiêu chuẩn và chỉ có một mặt tiền, nằm giữa hai nhà liền kề đủ điều kiện xây dựng, có thể xem xét cho phép xây dựng. Tuy nhiên, công trình phải có tầng cao, chiều cao và kiến trúc mặt tiền đồng nhất với ít nhất một nhà liền kề theo hướng hợp khối và không hình thành các mặt bên, mặt đứng khác ra ngoài hoặc vượt quá chiều cao nhà liền kề.

Đối với lô đất có diện tích lớn hơn 15m2 nhưng có một cạnh nhỏ hơn 3m, được phép xây dựng công trình cao 1 tầng, với chiều cao dưới 4,5m.

thu hoi dat giai phong mat bang hoang cau voi phuc vietnamnet.jpg
Dự án đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục dài khoảng 2,2km đang được đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu thông tuyến trước ngày 2/9. Ảnh: Kiều Oanh

Quy chế cũng khuyến khích việc hợp thửa đất, hợp khối công trình nhà ở liên kế trong khu vực dân cư hiện hữu thành lô đất có diện tích từ 15m2 trở lên, chiều rộng mặt tiền và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng từ 3m trở lên.

Như vậy, đối với thửa đất có phần diện tích còn lại sau khi thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu nếu người sử dụng đất đồng ý thu hồi đất thì thực hiện và bồi thường, hỗ trợ, quản lý diện tích đất này theo quy định của pháp luật đất đai.

Nếu người sử dụng đất không đồng ý, không thực hiện thu hồi diện tích còn lại, việc quản lý diện tích thửa đất được thực hiện theo quy định của pháp luật xây dựng, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.

Liên quan đến vấn đề này, ngày 8/8, Văn phòng UBND TP Hà Nội có thông báo kết luận số 723 giao Sở Tư pháp chủ trì rà soát các quy định pháp luật có liên quan, căn cứ quy định của Luật thủ đô năm 2026; tham mưu, đề xuất UBND thành phố việc ban hành quy định về xử lý các trường hợp không đủ điều kiện tồn tại khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng và mục đích quốc phòng, an ninh. Trường hợp cần thiết tham mưu UBND thành phố xin ý kiến của Bộ Tư pháp và Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội.

Trong thời gian Sở Tư pháp Hà Nội rà soát, báo cáo UBND thành phố, đối với những thửa đất có phần diện tích còn lại sau khi thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu, nếu người sử dụng đất không đồng ý thu hồi, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường tuyên truyền, vận động người dân hợp thửa, hợp khối công trình nhà ở liên kế.

Đồng thời, chính quyền địa phương phải quản lý chặt chẽ trật tự xây dựng, không để phát sinh các vấn đề về trật tự, văn minh đô thị trên những tuyến đường sau khi Nhà nước thu hồi đất.