Gần đây xuất hiện một thông tin rất đáng quan tâm: Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có thể lỗ tới 31.360 tỷ đồng năm 2022 do chi phí nhiên liệu tăng mạnh.

Tin mừng là số lỗ này là thấp hơn nhiều so với con số ước tính từ đầu năm của Bộ Công Thương, do tập đoàn này đã thực hiện nhiều giải pháp tiết giảm chi phí. Theo kế hoạch vận hành hệ thống điện đã được Bộ Công Thương phê duyệt từ đầu năm thì kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2022 của EVN có thể lỗ lên tới 64.805 tỷ đồng. Một con số khổng lồ!

Giá điện đang đứng trước áp lực điều chỉnh. Ảnh: Lương Bằng

Biến động giá nhiên liệu, đặc biệt là giá than trên thế giới làm cho chi phí sản xuất điện và mua điện của tập đoàn này tăng rất cao. Đơn cử, giá than nhập trên thị trường quốc tế từ mức 160 USD/tấn của tháng 9/2021 đã liên tục tăng phi mã. Thời điểm tháng 8/2022 giá than đã có lúc tăng lên hơn 400 USD/tấn. Giá thành ở khâu phát điện chiếm tỷ trọng rất lớn 82,45% trong giá thành điện thương phẩm.

Khi giá than nhập khẩu tăng, thì EVN phải mua điện từ các nhà máy sử dụng than nhập khẩu ở mức giá lên tới khoảng 3.000 - 4.000 đồng/kWh, cao gấp hơn 3 - 4 lần so với thời kỳ giá than quốc tế không gặp biến động trước đây. Tập đoàn này mua điện từ các nhà máy nhiệt điện sử dụng than trong nước với mức giá khoảng 1.800-2.000 đồng/kWh.

Giá mua điện từ nguồn điện gió, điện mặt trời là dao động từ 1.900 – 2.200 đồng/kWh. Đây cũng là nguồn điện quan trọng bổ sung cho hệ thống điện năm 2022 nhưng lại có nhược điểm là không thường xuyên và liên tục.

Còn giá mua điện từ các nhà máy thủy điện trung bình dưới 1.100 đồng/kWh. Năm 2022, thủy văn thuận lợi nên các nhà máy thủy điện đã gồng gánh đáng kể cho hệ thống điện. Nếu không được mùa nước như năm nay, thì số lỗ của EVN dự kiến còn tăng cao hơn nhiều.

Có thể thấy, ngoài thủy điện có giá rẻ, các nguồn điện khác như điện than, điện gió, mặt trời, điện khí đều cao hơn giá bán lẻ điện bình quân hiện hành (1.864,44 đồng/kWh). Chuyên gia Đào Nhật Đình từng nhận xét, "thủy điện phải gánh cho cả nền kinh tế”.

Nhìn vào cơ cấu sản lượng điện 10 tháng năm 2022 được EVN công bố, có thể thấy chi phí mua điện từ các nhà máy nhiệt điện là khiến EVN lỗ nặng nhất. Theo đó, sản lượng điện từ nhiệt điện 10 tháng chiếm tới 38,3% sản xuất toàn hệ thống, năng lượng tái tạo chiếm 13,2%, tua bin khí 10,6%, thủy điện 36,5%, còn lại 1,2% là điện nhập khẩu.

Trong khi đó, giá bán điện kể từ tháng 3/2019 đến nay duy trì ở mức 1.864,44 đồng/kWh. Ngoài ra, thời điểm Covid-19 bùng phát năm 2020-2021, tập đoàn này cũng đã có 5 đợt hỗ trợ giảm tiền điện cho nhiều hộ khách hàng với tổng số tiền là 16.300 tỷ đồng.

Theo quy luật kinh doanh thông thường, giá bán ra phải cao hơn giá mua vào. Nhưng thực tế của năm 2022 cho thấy giá mua điện của EVN cao hơn giá bán lẻ. Song, đời sống người dân và nền kinh tế không thể thiếu điện nên việc mua điện từ các nhà máy vẫn cần được đảm bảo.

Số lỗ dự kiến lên tới 31.360 tỷ đồng kể trên sẽ là một gánh nặng cho tập đoàn này trong năm 2022 và những năm tới. Nguồn lực đầu tư cho việc xây dựng các nhà máy điện mới sẽ cạn kiệt, trong khi tăng trưởng nhu cầu sử dụng điện vẫn tăng hàng năm.

Lúc này, EVN sẽ cần phải có những giải trình kỹ càng và chi tiết về các nguyên nhân khiến tình hình kinh doanh lỗ, và tăng cường quản trị, tiếp tục tiết giảm các chi phí có thể.

Mặt khác, các cơ quan liên quan cần cùng EVN tính toán giá bán lẻ điện theo đúng quy định của Quyết định số 24 của Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở các thông số đầu vào cơ bản trong khâu phát điện tác động trực tiếp đến chi phí mua điện, bao gồm giá nhiên liệu, tỷ giá ngoại tệ, cơ cấu sản lượng điện phát và chi phí mua điện trên thị trường điện.

Tất nhiên, các con số này phải được kiểm toán độc lập, được kiểm tra chặt chẽ bởi đoàn kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh điện với nhiều thành viên Bộ Công Thương, Tài chính, Hội Điện lực Việt Nam, Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam…

Bài học về nguồn cung xăng dầu năm 2022 có thể sẽ cần phải đúc rút để rút ra kinh nghiệm cho thị trường điện năm tới.

Bất kỳ loại giá nào đều cũng phải tuân theo hai quy luật thị trường là quy luật cung cầu và quy luật giá trị bởi khi giá không được tính đúng, tính đủ thị trường vận hành sẽ gặp trục trặc, đứt gãy.

Bất kỳ cái gì trên đời đều có giá của nó. EVN là doanh nghiệp nhà nước nên được quản lý, vận hành theo nhiều mục tiêu của Chính phủ, trong đó có đảm bảo an sinh xã hội. Nhưng hy vọng giá điện sẽ được xử lý dần từng bước, không để rủi ro cho thế hệ tương lai.

Ai tăng giá điện?Cuối tuần vừa rồi, tôi đăng lên trang cá nhân một biểu đồ thể hiện giá điện trung bình và thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam là thấp nhất trong tương quan với một số quốc gia.

tin nổi bật

Vượt nguy, tận cơ

Đáng nói hơn con số là thông điệp: Trong một thế giới nhiều bất trắc, đổi thay, đầy gam màu sáng tối rất cần “vượt nguy, tận cơ”, “tư duy lại, thiết kế lại, xây dựng lại”, và càng cần “hành động quyết liệt, khôn khéo, linh hoạt”.

“Giá như chúng ta quyết liệt hơn”

Một năm đã qua với những niềm vui, nỗi buồn pha lẫn sự trăn trở. Giá như chúng ta có cách điều hành quyết liệt, khôn khéo hơn nữa thì kết quả sẽ còn tích cực hơn.

Thách thức và triển vọng kinh tế năm 2023

Thế giới đang thay đổi rất nhanh cả về địa chính trị và cách mạng công nghệ, mở ra thời cơ mới rất lớn cho Việt Nam nếu biết tận dụng.

‘Chính phủ Việt Nam đã có những kết quả kinh tế xuất sắc’

Việt Nam duy trì vị trí dẫn đầu là nước xuất khẩu hàng hóa lớn nhất trong số các nước ASEAN vào thị trường EU.

Nỗi xót xa và niềm phẫn uất mang tên ‘đăng kiểm’

Hệ thống đăng kiểm đang bộc lộ những tệ hại tồn đọng của nó trước con mắt của bàn dân thiên hạ, muốn chữa trị cần tách bạch toàn bộ chức năng quản lý.

Lời giải bài toán hóc búa mang tên bất động sản

Bất động sản hiện nay không dừng ở đầu cơ đất đai mà là ngành kinh tế quan trọng thông qua các sản phẩm công nghiệp, nhà ở và nghỉ dưỡng.

‘Bài học thứ 4’ của Tổng Bí thư và điều hành kinh tế

Không mấy ai dự đoán đúng được tương lai, nhưng ai cũng cần phải dự đoán nó nếu muốn hoạch định tương lai tốt hơn thay vì thụ động chờ đợi.

Con số, phận người

Những con số thất nghiệp thì vô tình, có thể mang gam màu sáng hay xám, nhưng mỗi phận người trong đó rất riêng và chứa đựng biết bao nỗi lòng.

Sửa luật để siết phân lô, bán nền

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và Luật Đất đai (sửa đổi) cùng thống nhất đề xuất không cho phép phân lô, bán nền tại các phường của khu vực đô thị và khu vực quy hoạch phát triển đô thị.

Địa tô chênh lệch đang làm lợi cho ai?

Bởi việc sửa Luật Đất đai 2013 đang bàn đến một vấn đề quan trọng và nhạy cảm là thu hồi đất để phát triển kinh tế xã hội, chúng ta hãy cùng phân tích khái niệm “địa tô chênh lệch”.

Ai 'ăn' chênh lệch địa tô?

Vấn đề nhạy cảm nhất với các dự án khu đô thị là nhiều người cho rằng Nhà nước thu hồi đất của dân với giá rẻ mạt, sau đó giao cho doanh nghiệp đầu tư bán sản phẩm giá cao để kiếm lời. Đó có phải ý kiến đúng đắn, trọn vẹn?

Thực hành nêu gương trong sinh hoạt chính trị cấp cao

Việc BCH TW họp bất thường và đồng ý cho Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh và Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam thôi nhiệm vụ đang góp phần thực hành nêu gương trong Đảng.

Cởi trói cho thị trường bất động sản

Vướng mắc pháp lý của thị trường bất động sản hiện nay là “vướng mắc lớn nhất, chiếm 70% khó khăn” của các dự án bất động sản, nhà ở, mà nếu không có giải pháp xử lý kịp thời, hiệu quả thì thị trường bất động sản có thể trượt vào suy thoái.

Sức mạnh từ Nhân dân

Năm 2023 đã đến với nhiều háo hức, khát khao của người trẻ, xen lẫn tâm tư của lớp người có tuổi và từng trải về triển vọng kinh tế đầy gam màu trong một thế giới biến động khôn lường.

Chào tạm biệt 2022

Năm 2022 đầy khó khăn đã khép lại với nhiều xúc cảm. Bên cạnh quyết tâm làm trong sạch bộ máy của hệ thống chính trị và những kết quả nổi bật của nền kinh tế thì vẫn còn đó những tâm tư.