
Bảo đảm an ninh mạng trở thành trách nhiệm chung toàn xã hội
Việc nâng cao nhận thức về an ninh mạng và bảo đảm an ninh mạng có ý nghĩa quan trọng với phát triển kinh tế trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, là điều kiện nền tảng để duy trì môi trường kinh doanh an toàn, ổn định và bền vững.
Đặc biệt, việc nâng cao nhận thức an ninh mạng còn giúp giảm nghèo thông tin, thu hẹp khoảng cách số và bảo vệ người dân trước các hành vi lừa đảo trên không gian mạng. Khi đã được trang bị kỹ năng số và kỹ năng an ninh mạng, người dân sẽ tự tin tiếp cận thông tin, học tập, kinh doanh và tham gia các hoạt động kinh tế số một cách hiệu quả hơn.
Cũng vì thế, các chuyên gia dự phiên toàn thể hội thảo – triển lãm Vietnam Security Summit 2026 diễn ra ngày 22/5 tại Hà Nội đều đặc biệt nhấn mạnh đến yếu tố nhân sự, con người và vấn đề xây dựng đội ngũ, nâng cao nhận thức, kỹ năng cho người dùng trong các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và toàn xã hội.
Là sự kiện do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia – NCA, IEC Group cùng các đơn vị liên quan phối hợp tổ chức, Vietnam Security Summit 2026 chủ đề “Bảo vệ tương lai số trong thế giới hậu lượng tử & AI”, đã tạo diễn đàn để cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp cùng nhìn nhận rõ hơn những nguy cơ, thách thức mới với an ninh mạng; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp để nâng cao năng lực phòng thủ, bảo vệ dữ liệu và bảo vệ hạ tầng số quốc gia.

Trao đổi tại sự kiện, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh, Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng (Bộ Quốc phòng) nhấn mạnh: Công cuộc chuyển đổi số, dữ liệu số và Internet đã trở thành nền tảng cho hầu hết các hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh và cung cấp các dịch vụ thiết yếu của quốc gia. Và vấn đề bảo đảm an ninh mạng đã trở thành trách nhiệm chung của toàn xã hội, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp, những đơn vị đang trực tiếp vận hành và khai thác, sở hữu nhiều hệ thống thông tin quan trọng quốc gia.
Khẳng định bảo đảm an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu quốc gia phải được nhìn nhận là một nhiệm vụ chiến lược lâu dài, có ý nghĩa sống còn với sự phát triển đất nước, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng phân tích: Trước đây các cuộc tấn công mạng chủ yếu nhằm mục đích phá hoại đơn lẻ hoặc là trục lợi tài chính nhỏ lẻ, còn hiện nay các hình thức tấn công mạng đã chuyển sang quy mô lớn, có tổ chức và có chiều sâu về mặt kỹ thuật.
Nhiều nhóm tấn công mạng đã sử dụng AI, khai thác các lỗ hổng, điểm yếu Zero-day, tấn công vào chuỗi cung ứng, các phần mềm hoặc cài đặt các mã độc âm thầm trong thời gian dài trước khi kích hoạt.
Đặc biệt, nhiều cuộc tấn công đã không nhằm vào đánh cắp dữ liệu thông thường mà hướng tới làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu, chiếm quyền điều khiển, phá hoại hạ tầng vận hành và gây mất niềm tin trong xã hội, tạo ra những ảnh hưởng kinh tế, an ninh quốc gia.
“Một thách thức lớn hiện nay là sự thiếu hụt nguồn nhân lực an ninh mạng chất lượng cao. Nhiều doanh nghiệp đang thiếu những đội ngũ chuyên gia đủ chiều sâu, thiếu lực lượng giám sát an ninh mạng, thiếu quy trình ứng phó và thiếu khả năng kiểm thử, đánh giá độc lập. Đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều khó khăn trong việc xây dựng lực lượng chuyên trách do hạn chế về kinh phí”, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng chỉ rõ.
Hình thành văn hóa an ninh mạng trong tổ chức, doanh nghiệp
Trong bối cảnh an ninh mạng diễn biến ngày càng phức tạp, đại diện Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng khuyến nghị các tổ chức, doanh nghiệp trước tiên cần thay đổi từ tư duy ứng phó sang tư duy chủ động phòng ngừa. Bởi trong an ninh mạng, việc phòng ngừa luôn mang lại hiệu quả hơn so với việc khắc phục hậu quả. Doanh nghiệp cần coi an ninh mạng là một phần trong quy trình ngay từ khâu thiết kế, không phải là phần bổ sung sau khi có sự cố.
Bên cạnh việc xây dựng một hệ sinh thái hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, thúc đẩy chia sẻ cảnh báo sớm, chia sẻ thông tin về nguy cơ, phối hợp ứng cứu sự cố và tổ chức diễn tập tác chiến thường xuyên, các doanh nghiệp cũng được khuyến nghị quan tâm đến đầu tư vào con người, đội ngũ nhân sự.
“Rất nhiều cuộc tấn công mạng thành công xuất phát từ việc lộ lọt thông tin từ cá nhân, thiếu những quy trình kiểm soát nội bộ. Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng một văn hóa an ninh mạng trong tổ chức. An ninh mạng không chỉ đơn thuần là nội dung của bộ phận kỹ thuật, mà là trách nhiệm của lãnh đạo, cán bộ quản lý và toàn thể người lao động”, đại diện Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao – A05 (Bộ Công an), Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân của NCA cho biết, thời gian tới, tình hình an ninh mạng được dự báo sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp. Các nguy cơ tấn công vào hệ thống thông tin trọng yếu, hạ tầng tài chính, năng lượng, viễn thông, dữ liệu cá nhân và dữ liệu doanh nghiệp sẽ tiếp tục gia tăng.
Vì vậy, các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cần nâng cao hơn nữa nhận thức về bảo đảm an ninh mạng; chủ động đầu tư cho công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực quản trị rủi ro; tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng để kịp thời phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ từ sớm, từ xa.
Bên cạnh đó, cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn việc xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia theo hướng chủ động, đồng bộ và bền vững; trong đó, tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng chuyên gia an ninh mạng.
“Hiệp hội An ninh mạng quốc gia sẽ tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức công nghệ nhằm thúc đẩy hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao năng lực bảo đảm an ninh mạng tại Việt Nam”, Đại tá Nguyễn Hồng Quân cho hay.
