Hội thảo khoa học quốc tế về Biển Đông lần thứ 17 với chủ đề “Đoàn kết trong bất định” do Học viện Ngoại giao và các cơ quan, đối tác phối hợp tổ chức đã diễn ra trong 2 ngày 3-4/11 tại thành phố Đà Nẵng.

Phiên đặc biệt "Trò chuyện giữa các Đại sứ" là một điểm nhấn quan trọng trong khuôn khổ hội thảo.

Anh bai 1.jpg
Các diễn giả tham gia phiên thảo luận.

Theo Ban Tổ chức, Biển Đông không chỉ là khu vực có tranh chấp mà còn là vùng biển mang tầm quan trọng địa chiến lược đặc biệt, án ngữ các tuyến hàng hải thương mại quốc tế trọng yếu, hỗ trợ đa dạng sinh học biển và cung cấp sinh kế thiết yếu cho các cộng đồng ven biển. 

Trong bối cảnh địa chính trị biến động, tái khẳng định cam kết chung về chuẩn mực quốc tế, tính minh bạch và trật tự pháp lý không chỉ là việc cần thiết mà còn là yếu tố thiết yếu để duy trì hòa bình và ổn định. Hòa bình tại Biển Đông không thể đạt được thông qua việc áp đặt từ bất kỳ bên nào, mà đòi hỏi sự nỗ lực chung và trách nhiệm tập thể. 

Chia sẻ tại Phiên đặc biệt “Trò chuyện giữa các Đại sứ”, ông Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam nhận định: Biển Đông đang tiềm ẩn nhiều bất định. Các chiến thuật “vùng xám” đang từng bước thay đổi hiện trạng và gây xói mòn lòng tin giữa các quốc gia. Giải pháp cấp thiết là thúc đẩy hợp tác và xây dựng lòng tin. ASEAN và Trung Quốc cần tiếp tục đối thoại để tăng cường hợp tác, hướng tới việc thực thi đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm hoàn tất Bộ quy tắc ứng xử Biển Đông (COC).

Nhấn mạnh tầm quan trọng mang tính toàn cầu của Biển Đông, ông Vinh đề cao vai trò của các đối tác ngoài khu vực cùng sự ủng hộ rộng rãi đối với quan điểm thượng tôn pháp luật.

Ông Julien Guerrier, Đại sứ Liên minh Châu Âu tại Việt Nam cho hay, căng thẳng tại Biển Đông tác động trực tiếp tới Liên minh Châu Âu (EU), đặc biệt là trong lĩnh vực an ninh kinh tế. Thông qua hợp tác, EU và ASEAN có thể cùng nhau kiến tạo một hệ thống khu vực và quốc tế gắn kết, lành mạnh, qua đó giải quyết những thách thức chung.

EU kêu gọi các bên liên quan hợp tác giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, đồng thời khuyến khích thúc đẩy tiến trình đàm phán COC. EU khẳng định cam kết hợp tác trên cơ sở vai trò trung tâm của ASEAN.

EU sẽ tiếp tục thúc đẩy một cấu trúc an ninh rộng mở, dựa trên luật lệ thông qua hợp tác tăng cường năng lực tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Trong đó, EU khuyến khích sự tham gia của Việt Nam và Philippines trong các dự án về nhận thức biển và tuyến hàng hải trọng yếu.

Bà Gillian Bird, Đại sứ Úc tại Việt Nam lưu ý, các chuẩn mực quốc tế (bao gồm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển - UNCLOS năm 1982) đang chịu áp lực nghiêm trọng trước các hành vi cưỡng ép, làm suy yếu ổn định khu vực. Để đảm bảo hòa bình và thịnh vượng chung, điều cốt yếu là tất cả các quốc gia phải tuân thủ UNCLOS và kiềm chế các hoạt động vi phạm. Úc tái khẳng định Phán quyết Biển Đông 2016 và cam kết đầu tư 64 triệu USD nhằm tăng cường các quan hệ đối tác hàng hải với Đông Nam Á.

Khẳng định Biển Đông mang tầm quan trọng chiến lược với Canada, đặc biệt là về kinh tế - thương mại, và luật pháp quốc tế là cách duy nhất để giải quyết tranh chấp, ông Jim Nickel, Đại sứ Cananda tại Việt Nam cho biết, Canada cam kết ủng hộ thượng tôn pháp luật tại Biển Đông.

Ông Ito Naoki, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam cũng khẳng định Nhật Bản kiên định phản đối các hành vi sử dụng vũ lực nhằm thay đổi hiện trạng, đồng thời tiếp tục ủng hộ, thúc đẩy thượng tôn pháp luật trên biển, đặc biệt là UNCLOS.