Bộ Công an vừa ban hành Thông tư 108/2026/TT-BCA quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe (GPLX); cấp, sử dụng GPLX quốc tế, có hiệu lực từ 1/7/2026. Đáng chú ý, Thông tư mới có nhiều thay đổi về việc cấp đổi GPLX ô tô quá thời hạn sử dụng theo hướng cởi mở hơn.

Khoảng đệm thời gian cần thiết cho tài xế

Tại điểm a, khoản 2, điều 19 Thông tư 108/2026 quy định: Trường hợp GPLX quá thời hạn sử dụng từ đủ 30 ngày đến dưới 1 năm kể từ ngày hết hạn đến thời điểm nộp đủ hồ sơ hợp lệ thì phải sát hạch lý thuyết cấp GPLX.

Trường hợp GPLX quá thời hạn sử dụng từ đủ 1 năm trở lên kể từ ngày hết hạn thì phải sát hạch lý thuyết, thực hành lái xe trong hình và trên đường.

Như vậy, việc cấp đổi GPLX ô tô hết hạn có 3 mốc quan trọng cần lưu ý:

Mốc hết hạn dưới 30 ngày (tính từ ngày hết hạn đến thời điểm nộp đủ hồ sơ hợp lệ), người dân được cấp đổi mà không phải sát hạch lại.

Trường hợp quá hạn trên 30 ngày đến dưới 1 năm phải thi lại phần lý thuyết, còn nếu quá hạn từ 1 năm trở lên sẽ phải thi lại cả lý thuyết và thực hành.

So với quy định trước đây dù GPLX ô tô bị quá hạn dù chỉ 1 ngày, người dân vẫn bắt buộc phải thi lại lý thuyết thì quy định mới đã tạo ra khoảng thời gian đệm 30 ngày. Điều này được cho là phù hợp hơn với thực tế khi không ít người vì bận công tác, đi làm xa hoặc đơn giản là hệ thống tiếp nhận trực tuyến trục trặc, không kịp tiếp nhận thủ tục cấp đổi.

W-GPLX Hiep.jpg
GPLX hết hạn dưới 30 ngày, người lái vẫn được chấp nhận cấp đổi lại mà không cần thi lại lý thuyết. Ảnh minh họa: Hoàng Hiệp

Chia sẻ với VietNamNet, Anh Nguyễn Văn Hùng, một nhân viên văn phòng tại Hà Nội cho biết, năm trước đã phải đặt lịch đổi GPLX từ rất sớm vì lo phát sinh công việc phải đi công tác dài ngày. Thế nhưng vẫn phải gần đến ngày hết hạn, hồ sơ của anh mới được tiếp nhận và sau đó nhiều tháng, anh mới nhận được GPLX mới.

"Bằng lái thường để một chỗ và chỉ bỏ ra khi cần nên không nhiều người nhớ ngày hết hạn sử dụng. Chỉ cần đi công tác vài tuần hoặc lu bu công việc là rất dễ quên. Nếu quá hạn một vài ngày đã phải thi lại lý thuyết thì khá áp lực. Nay có thêm 30 ngày sẽ giúp người dân chủ động hơn", anh Hùng chia sẻ.

Trong khi đó, chị Trần Thanh Mai (Hải Phòng) cho rằng, quy định mới mang tính nhân văn hơn, bởi việc chậm đổi bằng trong vài ngày chỉ là thao tác kỹ thuật, không đồng nghĩa người lái xe đã quên kiến thức hay mất kỹ năng điều khiển phương tiện.

"Nhiều người chỉ phát hiện bằng lái hết hạn khi cần sử dụng hoặc chuẩn bị đi xa. Có thêm khoảng thời gian 30 ngày để hoàn tất thủ tục sẽ giúp người dân thuận tiện hơn rất nhiều, tránh lãng phí thời gian và tiền bạc khi phải thi lại", chị Mai nói.

Vẫn không nên chủ quan

Dưới góc nhìn chuyên môn, anh Nghiêm Xuân Đỉnh - phụ trách đào tạo Trung tâm Đào tạo và sát hạch lái xe LOD (Hà Nội) cho biết, trước đây có rất nhiều trường hợp phải thi lại lý thuyết dù GPLX chỉ bị quá hạn vài ngày. Việc bố trí thi lại phải theo đợt tập trung do cơ quan chức năng cấp phép nên ít nhiều gây khó khăn cho người dân.

Theo anh Đỉnh, quy định mới được điều chỉnh theo hướng hợp tình, hợp lý hơn. Bởi, đa số lái xe vì một lý do nào đó quên hạn sử dụng của GPLX, trong khi họ vẫn thường xuyên điều khiển phương tiện, có kiến thức và kinh nghiệm lái xe khá tốt chứ không như các học viên mới.

"Việc có khoảng đệm 30 ngày sẽ giúp giảm số lượng trường hợp phải đăng ký thi lại lý thuyết. Thay vào đó, việc sát hạch sẽ tập trung vào những học viên mới hoặc người để giấy phép hết hạn quá lâu, khi kiến thức pháp luật và kỹ năng lái xe có thể không còn được cập nhật đầy đủ", anh Đỉnh nhận định.

W-sat hach lai xe.jpg
Trường hợp GPLX bị hết hạn quá 1 năm, người lái sẽ phải thi lại cả lý thuyết và thực hành. Ảnh: Hoàng Hiệp

Dù được đánh giá là tạo thuận lợi hơn cho người dân, tuy nhiên quy định mới không có nghĩa người lái xe có thể chủ quan hoặc cố tình để GPLX hết hạn rồi mới đi đổi. Thực tế, GPLX dù hết hạn 1 ngày vẫn không còn giá trị sử dụng. Người điều khiển phương tiện bằng giấy phép đã hết hạn có thể bị xử phạt rất nặng khi điều khiển phương tiện.

Cụ thể, theo Điều 18 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, phạt tiền từ 8-10 triệu đồng đối với người điều khiển xe ô tô và các loại xe tương tự có GPLX nhưng đã hết hạn sử dụng dưới 1 năm; phạt tiền từ 18-20 triệu đồng đối với người điều khiển xe ô tô và các loại xe tương tự có GPLX nhưng không phù hợp với loại xe đang điều khiển hoặc có GPLX nhưng đã hết hạn sử dụng từ 1 năm trở lên.

Như vậy, khoảng thời gian 30 ngày đề cập ở trên chỉ là cơ sở để xác định có phải thi lại lý thuyết khi cấp đổi hay không, chứ không phải khoảng thời gian "gia hạn" bằng lái để tiếp tục được lái xe.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên kiểm tra thời hạn GPLX định kỳ và chủ động thực hiện thủ tục cấp đổi trước khi giấy phép hết hiệu lực. Hiện nay, việc cấp đổi có thể thực hiện trực tiếp hoặc trực tuyến, giúp tiết kiệm thời gian và hạn chế tình trạng quá hạn do chờ đợi.

Bạn có góc nhìn nào với nội dung trên? Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận. Trân trọng mời bạn đọc gửi tin bài, video, hình ảnh về Báo VietNamNet qua email: Otoxemay@vietnamnet.vn. Những nội dung phù hợp sẽ được đăng tải, xin trân trọng cảm ơn!