Hải Phòng là một trong những địa phương có quy mô sản xuất nông nghiệp lớn của miền Bắc, với gần 90.000 ha lúa mỗi vụ và hơn 40.000 ha rau màu. Dù sở hữu diện tích rộng và sản lượng dồi dào, nông sản của thành phố nhiều năm qua vẫn chủ yếu tiêu thụ nội địa, giá trị gia tăng chưa tương xứng tiềm năng. Bài toán đặt ra không nằm ở quy mô, mà ở chất lượng nền sản xuất – bắt đầu từ đất.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, sức khỏe đất suy giảm là nguyên nhân quan trọng khiến nông sản khó đáp ứng yêu cầu của các thị trường khó tính. Việc sử dụng kéo dài phân vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật đã làm đất thoái hóa, hệ vi sinh mất cân bằng, sâu bệnh phát sinh nhiều hơn. Hệ quả là chất lượng nông sản giảm, rủi ro an toàn thực phẩm tăng.
Từ thực tế này, thành phố xác định cải thiện sức khỏe đất là trọng tâm trong tái cơ cấu nông nghiệp. Cách tiếp cận mới đặt dữ liệu và khoa học làm nền tảng, chuyển từ xử lý tình huống sang quản lý chủ động. Mô hình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) được triển khai, chọn xã Nam An Phụ làm điểm phục hồi đất cho cây hành vụ đông – cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao.
Tại đây, quy trình canh tác được điều chỉnh theo hướng cân đối dinh dưỡng, tăng hàm lượng hữu cơ, sử dụng chế phẩm sinh học, giảm dần phân bón hóa học. Kết quả cho thấy đất tơi xốp hơn, cây sinh trưởng ổn định, sâu bệnh giảm rõ rệt. Chất lượng hành thương phẩm được nâng lên, đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn an toàn.
Song song với mô hình điểm, Hải Phòng mở rộng các chính sách hỗ trợ sản xuất sạch tại vùng rau màu và cây vụ đông. Hộ sản xuất theo VietGAP, GlobalGAP hoặc Halal được hỗ trợ chi phí chứng nhận, tập huấn kỹ thuật và tư vấn quy trình. Thành phố chuẩn bị ban hành chính sách thúc đẩy cơ giới hóa, hỗ trợ đầu tư máy làm đất, hệ thống tưới, máy gieo trồng nhằm giảm chi phí và tăng hiệu quả.

Hạ tầng sau thu hoạch cũng được thành phố chú trọng với kế hoạch đầu tư kho lạnh, sơ chế và chế biến. Mục tiêu là hạn chế áp lực tiêu thụ khi vào vụ thu hoạch rộ, giúp nông dân chủ động thời điểm bán hàng, ổn định giá.
Trong chương trình cải tạo đất, thành phố Hải Phòng hỗ trợ 10 triệu đồng mỗi héc-ta đối với các vùng khó khăn như đất ngập mặn hoặc thoái hóa nặng.
Đáng chú ý, từ năm 2026, Hải Phòng sẽ triển khai “khám sức khỏe đất” định kỳ trên toàn địa bàn. Mẫu đất tại các vùng trồng được phân tích để đánh giá mức độ phù hợp với từng loại cây, cảnh báo nguy cơ thoái hóa và đề xuất giải pháp điều chỉnh kịp thời. Dữ liệu đất đai dần trở thành công cụ điều hành sản xuất, gắn với dự báo thị trường và định hướng cây trồng.