Korir bay trên phố

Đám đông gào vang tại Boston Marathon trong Ngày Ái Quốc (Patriots’ Day), khi John Korir dường như không chạy mà bay, được gió thuận đẩy về đích trên phố Boylston, gần quảng trường Copley, nơi thư viện công cộng từ năm 1895 vẫn đứng đó.

VĐV người Kenya, người đã vô địch tại đây năm ngoái, cũng như ở Valencia cách đây bốn tháng và Chicago năm 2024, bứt phá sau mốc 30km.

John Korir Boston Marathon.jpg
John Korir phá kỷ lục tại Boston Marathon. Ảnh: EFE

Cuộc đua – được mệnh danh “mẹ của mọi cuộc marathon” – bước vào các con dốc ở Newton, mở ra một màn trình diễn chưa từng có trong lịch sử giải marathon lâu đời nhất thế giới.

Từ km 30 đến km 40, Korir chạy với thành tích 28 phút 10 giây. Cú tăng tốc phá vỡ mọi dự đoán, giúp anh thậm chí xuống dưới mốc 2 giờ 2 phút (2 giờ 1 phút 52 giây), cải thiện hơn một phút so với kỷ lục đường đua do Geoffrey Mutai nắm giữ từ năm 2011 (2 giờ 3 phút 2 giây).

Korir khẳng định mình là một trong những chân chạy marathon ổn định nhất hiện nay và gợi nhớ chiến thắng năm ngoái, khi anh ôm người anh trai Wesley Korir tại vạch đích. Họ là cặp anh em duy nhất cùng từng vô địch Boston.

Nhờ gió thuận, không chỉ Korir mà cả người về nhì Felix Shimbu và người về ba Benson Kipruto đều vượt qua kỷ lục cũ của Mutai.

Hiểu rõ cung đường, Korir tận dụng con dốc nổi tiếng Heartbreak Hill để bỏ lại các đối thủ, với nửa sau cuộc đua nhanh hơn đáng kể nửa đầu (1 giờ 2 giây so với 1 giờ 1 phút 50 giây).

Anh giành 150.000 USD tiền thưởng cho chức vô địch và thêm 50.000 USD cho kỷ lục. Nhưng hơn cả tiền bạc, chiến thắng tại Boston là một dấu mốc để đời của anh và thể thao.

Sharon Lokedi Boston Marathon.jpg
Sharon Lokedi chiến thắng giải nữ. Ảnh: EFE

Không có marathon nào giống như Boston – cổ điển, danh giá và mỗi năm đều thu hút sự chú ý của toàn thế giới vào thứ Hai của tuần thứ ba trong tháng Tư.

Trong Ngày Ái Quốc, phía sau Korir, Sharon Lokedi – một người Kenya khác – cũng bứt đi một mình, chạy dặm 24 trong 4 phút 36 giây, để bảo vệ danh hiệu cho nữ (2 giờ 18 phút 51 giây, thành tích tốt thứ hai lịch sử).

Lễ hội Boston

Thành phố Boston sống trong không khí lễ hội. Năm nay đánh dấu 130 năm giải đấu, được tổ chức lần đầu với tên “The American Marathon” chỉ một năm sau Thế vận hội Athens 1896.

Từ 15 người tham gia ban đầu, đến năm 2026 đã có gần 30.000 VĐV từ 137 quốc gia chạy từ Hopkinton đến phố Boylston – điểm đến mơ ước của mọi runner.

Boston không chỉ là marathon lâu đời nhất mà còn kỷ niệm 60 năm kể từ khi người phụ nữ đầu tiên tham gia – Bobbi Gibb.

Không có số báo danh, bà vẫn xuất phát và về đích thứ 124 trong tổng số 450 người, chứng minh quan điểm cho rằng phụ nữ không đủ thể lực để chạy 42,195 km là hoàn toàn sai lầm.

Sau đó, hình ảnh Kathrine Switzer bị giám đốc cuộc đua tìm cách kéo ra khỏi đường chạy năm 1967 càng trở thành biểu tượng.

Gibb biết đến cuộc đua năm 1964, rồi bắt đầu tập luyện ngay sau đó. Sau chấn thương năm 1965, ngày 19/4/1966, bà lên xe buýt suốt 4 ngày từ San Diego đến Boston, mặc áo tắm liền thân, quần của anh trai và đôi giày Adidas trẻ em cỡ 38.

Bà giấu mái tóc dưới áo hoodie và nấp sau bụi cây trước khi nhập vào đoàn chạy. Khi bị phát hiện, các VĐV nam cổ vũ bà, truyền thông cũng chú ý.

John Korir Sharon Lokedi Boston Marathon.jpg
Boston Marathon còn hơn cả một cuộc đua hay sự kiện thể thao. Ảnh: Imago

Đến giữa chặng, sinh viên Wellesley College đã reo hò cổ vũ – và đến nay vẫn là điểm ồn ào nhất trên đường chạy. Gibb về đích với thành tích dưới 3 giờ 30 phút. Phải đến năm 1972, phụ nữ mới chính thức được tham gia.

Vì thế, Boston Marathon cũng là cuộc đua của Bobbi Gibb. Đó còn là cuộc đua đứng dậy sau vụ đánh bom năm 2013 khiến 4 người thiệt mạng và 282 người bị thương.

Là nơi các runner chào chú chó Golden Retriever Spencer ở dặm số 3. Là cuộc đua trong cơn bão năm 2018 tôn vinh Yuki Kawauchi (Nhật Bản) và Des Linden – người Mỹ đầu tiên vô địch sau 33 năm.

Boston Marathon cũng là nơi mọi câu chuyện thường kết thúc tại quán Eliot Lounge, nơi các nhà báo và VĐV nâng cốc ăn mừng, với truyền thống tặng bia cho người hoàn thành do Tommy Leonard khởi xướng.

130 kỳ tổ chức – chỉ gián đoạn duy nhất năm 2020 vì đại dịch – Boston không chỉ là một cuộc đua, mà là lịch sử sống của marathon thế giới.