Khát vọng Việt Nam đang ở đâu?

Để có thể đạt được điều mong ước, khát vọng và quyết tâm làm cho bằng được là điều tiên quyết Việt Nam cần phải có.

Sau một thời gian dài nghiền ngẫm và suy nghĩ về những nguyên nhân làm cho Việt Nam chưa thể trở nên hùng cường, tôi có thể quả quyết rằng thiếu khát vọng là một nguyên nhân trọng yếu. Để có thể đạt được điều mong ước, khát vọng và quyết tâm làm cho bằng được là điều tiên quyết Việt Nam cần phải có.

LTS: Tuần Việt Nam mở Diễn đàn: Vì Việt Nam hùng cường với mong muốn thu hút những đóng góp của quý độc giả bằng những ý kiến, bài viết bàn về các giải pháp phát triển đất nước trong tất cả các lĩnh vực nhằm khơi thông tiềm năng, cổ vũ niềm tin của cộng đồng vào tương lai Việt Nam.

Chủ đề đầu tiên của Diễn đàn "Vì Việt Nam hùng cường" là  trọng tâm cải cách thể chế kinh tế, mời quý vị cùng theo dõi.

Quá trình tiến hóa và thay đổi bộ gen của loài người rất chậm, mấy nghìn năm cũng chỉ có một vài phần trăm. Cho nên, cách hành xử trong tương lai của chúng ta được định hình rất nhiều bởi quá khứ. Do vậy, lật lại quá khứ để biết dân tộc Việt Nam có những điểm nổi trội và điều kiện đi đến thành công cũng như tìm hiểu kinh nghiệm từ các nước khác là rất hữu ích.

Được học những bài học lịch sử từ khi được đón nhận những con chữ đầu tiên và cất công tìm hiểu trong nhiều năm nên tôi cũng cảm nhận được sự vĩ đại của dân tộc Việt Nam trong thời kỳ giữ nước. Tôi dần mường tượng một cách rõ ràng hơn về những nhân tố làm nên những kỳ tích.

Khoảnh khắc để có được sự cảm nhận một cách sâu sắc và rõ ràng nhất của tôi đã xảy ra vào mùa đông năm 2013 ở Harvard. Đó là lúc tôi ngồi gỡ băng phỏng vấn những cựu chiến binh Việt Nam cho bộ phim tài liệu “Chiến tranh Việt Nam” của Ken Burns & Lynn Novick do Florentine Films sản xuất.

Nghe những giọng nói đầy tự hào mà không có chút băn khoăn của tất cả những người được phỏng vấn thì tôi nhận ra rằng chính khát vọng độc lập, không chịu khuất phục bất kỳ ai và quyết tâm làm cho bằng được đã tạo ra những kỳ tích không thể tin được. Việt Nam đã chiến thắng trong tất cả các cuộc chiến với các siêu cường trên thế giới.

Từ những giọng nói hào sảng, tôi có thể hình dung ra quyết tâm ngút trời của dân tộc Việt khi Lý Thường Kiệt ngâm “Nam Quốc Sơn Hà” và đánh tan quân Tống; “Quyết đánh” ở “Hội nghị Diên hồng” với ba lần đánh tan quân Nguyên Mông thời nhà Trần; những năm tháng nếm mật nằm gai đánh tan quân Minh của Lê Lợi - Nguyễn Trãi; thần tốc chiến thắng đánh tan quân Thanh của Quang Trung.  

{keywords}

Khát vọng Việt Nam đang ở đâu và làm thế nào để khơi gợi lên? Ảnh minh họa: Phạm Hải

Tôi hiểu được lý do Việt Nam đã thắng Pháp với trận đánh Điện Biên Phủ lịch sử và cái thời “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước mà lòng phơi phới dậy tương lai” là có thật. Tôi hiểu được điều Vogel đã viết trong “Đặng Tiểu Bình và sự chuyển đổi của Trung Quốc”, Đặng nói rằng để “dạy Việt Nam một bài học” khi phát động cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam vào năm 1979, nhưng trên thực tế Việt Nam mới là người dạy Trung Quốc một bài học.

Chiến tranh không phải trò đùa, rất thảm khốc, nhưng khi đất nước lâm nguy thì lớp lớp người Việt sẵn sàng hy sinh để giành lại độc lập cho Dân tộc. Với áp lực và khát vọng độc lập, đất nước ở trong những thời khắc đó đã tập hợp và phát huy được trí tuệ tập thể. Những người có trí tuệ đã tập hợp và dẫn dắt cả dân tộc hướng về một phía, sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả nhất để đánh tan những đội quân mạnh hơn mình rất nhiều lần.

Chiến tranh là đau thương và không ai muốn, nhưng trong chiến tranh, Dân tộc Việt đã làm được những điều kỳ vĩ trước áp lực nước mất và chịu cảnh nô lệ hay lệ thuộc.

Còn thời kỳ xây dựng đất nước thì sao?

Đổi mới là thời kỳ phát triển kinh tế xã hội tốt nhất của Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử của mình. So với mặt bằng chung của thế giới thì Việt Nam thuộc số ít có được những thành quả ấn tượng nhất. Tuy nhiên, những kết quả này vẫn chưa như kỳ vọng của chính người Việt chúng ta và thua xa những điều mà không ít nơi đã làm được.

Khi đặt mục tiêu năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp vào đầu thập niên 1990, có lẽ Việt Nam đã tham khảo và lấy cảm hứng từ câu chuyện thành công của Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore. Chỉ trong khoảng 3 thập kỷ họ đã hóa rồng.

Một trong những nhân tố quan trọng trong thành công của họ là khát vọng vươn lên khi phải chịu áp lực tồn tại hay không tồn tại. Họ đã quyết tâm làm cho bằng được.

Khi đất nước trong tình cảnh bị lũng đoạn và cát cứ bởi các lãnh chúa và sự dòm ngó từ bên ngoài, tầng lớp tinh hoa cấp tiến của Nhật Bản cùng với Minh Trị Thiên Hoàng đã tiến hành cuộc cách mạng duy tân với niềm khát khao vươn ra thế giới và họ đã thành công.

Sau khi đảo chính lật đổ chế độ dân chủ bất tài và tham nhũng ở Hàn Quốc vào tháng 5/1961, Park Chung-hee và các đồng sự đã thổi lên khát vọng quốc phú binh cường và hiện thực nó trong ba thập kỷ.

Khi Singapore bị trục xuất khỏi Malaysia vào năm 1965, Lý Quang Diệu đã quyết đưa quốc đảo này từ thế giới thứ ba sang thế giới thứ nhất và trong ba thập kỷ họ đã thành công.

Khi mất ghế ở Liên hiệp Quốc và ở thế cô lập vào đầu thập niên 1970, chính quyền Đài Loan đã đưa ra những quyết định hết sức duy lý hơn để đưa Đài Loan trở nên phát triển.

Ở thái cực ngược lại, một số quốc gia trong khu vực như Malaysia, Indonesia, Philippines, và Thái Lan đã không thổi bùng được khát vọng vươn lên. Do vậy, họ chỉ thành công ở một mức độ nào đó với vô số trục trặc; để rồi, đến giờ họ vẫn chỉ là những “tiểu hổ” mà thôi.

Trở lại Việt Nam, 2020 đang cận kề và khả năng cao là sẽ không đạt được mục tiêu. Thiếu khát vọng cháy bỏng cộng với áp lực buộc phải làm cho bằng được là nguyên nhân của vấn đề.

Từ khi Đổi mới đến nay, tinh thần dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải làm cho bằng được, nhìn một cách thẳng thắn, đã không được khơi gợi. Việt Nam gần như không có những kỳ tích hay cột mốc đáng kể nào mà chúng có thể tạo ra niềm cảm hứng cho cả dân tộc như thời chiến tranh. Men say của chiến thắng, của những thành quả không luôn đong đầy.

Mong mỏi và niềm cảm hứng về những thành tựu của dân tộc để mở mặt mở mày với thiên hạ được thể hiện rất rõ trong cách người Việt ăn mừng thành tích của đội tuyển bóng đá.

Việc thiếu khát vọng, thiếu mục tiêu rõ ràng với tính khả thi cho quốc gia đã làm không ít người có quyền lực và vị trí nảy sinh tư tưởng vun vén cá nhân, trục lợi và đục khoét.

Tuy có những kết quả nhất định, nhưng niềm tin, đạo đức và sự chính trực đang bị xuống cấp. Trong mắt công chúng hiện nay, đang có rất tiêu cực. Cái nhìn tiêu cực đang phủ bóng lên xã hội.

Việt Nam khó có thể phát triển với năng lượng tiêu cực như hiện vậy. Do vậy, điều hết sức quan trọng là làm sao để tạo ra khát vọng và niềm cảm hứng Việt Nam với suy nghĩ rằng chúng ta có thể làm được nhiều hơn nữa thì mới có thể kích hoạt được khối năng lượng tích cực của Dân tộc.

Khát vọng Việt Nam đang ở đâu và làm thế nào để khơi gợi lên?

Huỳnh Thế Du

Trân trọng kinh mời quý vị độc giả gửi bài cho Diễn đàn: Vì Việt Nam hùng cường theo địa chỉ Email: tuanvietnam@vietnamnet.vn

Xem thêm các bài viết khác của Diễn đàn Vì Việt Nam hùng cường đăng tải trên Chuyên trang Tuần Việt Nam/ Báo VietNamNet:

Vượt trần thể chế

Vượt trần thể chế

Nếu không quyết tâm cải cách, chúng ta mãi chỉ là quốc gia có mức thu nhập trung bình thấp, không có gì đáng tự hào.

Vì Việt Nam hùng cường, cần gỡ bỏ rào cản cho doanh nghiệp tư nhân

Vì Việt Nam hùng cường, cần gỡ bỏ rào cản cho doanh nghiệp tư nhân

Nhìn lại suốt quá trình lịch sử, kinh tế đất nước cứ khi nào phát triển là luôn gắn liền với sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân, hoặc ngược lại.

“Nã pháo” vào sự trì trệ

“Nã pháo” vào sự trì trệ

Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc nhận xét, cứ khi nào khu vực kinh tế tư nhân được cởi trói thì nền kinh tế lại trở nên sinh động, phát triển nở rộ.

Thể chế nào, doanh nghiệp đó

Thể chế nào, doanh nghiệp đó

Cứ khi nào Nhà nước cởi trói, trao quyền cho người dân, thay vì hạn chế, bao cấp cho họ, sẽ luôn huy động được nguồn lực khổng lồ về tài chính và trí tuệ cho phát triển.

Có khi chúng tôi mệt mỏi đầu hàng

Có khi chúng tôi mệt mỏi đầu hàng

Chuyện của tôi nhỏ như “hạt cát” so với rất nhiều những chuyện nghịch lý, khó khăn khác to như núi Thái Sơn mà các doanh nghiệp đang đối mặt, nhưng đôi khi làm chúng tôi mệt mỏi đầu hàng.  

 

 

tin nổi bật

Ai tăng giá điện?

Cuối tuần vừa rồi, tôi đăng lên trang cá nhân một biểu đồ thể hiện giá điện trung bình và thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam là thấp nhất trong tương quan với một số quốc gia.

Kỳ vọng và áp lực cho đường vành đai 3 TP.HCM

Dự án đường vành đai 3 dài 76,34km đi qua các địa phương TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An. Dự án có tổng mức đầu tư lớn nhất phía Nam với số vốn 75.378 tỉ đồng được thực hiện đầu tư công bằng nguồn ngân sách Trung ương và địa phương.

Ứng xử với trái phiếu doanh nghiệp

Bức tranh đó cho thấy, người mua trái phiếu doanh nghiệp không có lý gì phải quá lo lắng. Nếu tất cả đổ xô đến “đòi lại” thì không một doanh nghiệp nào có thể trụ được chứ đừng nói là phát triển.

Cơ hội của Việt Nam trước vòng cải cách mở cửa mới của Trung Quốc

Bản thân mỗi nước đều đang hướng đến phát triển chất lượng cao. Trong giai đoạn trước, điểm tăng trưởng của quan hệ Việt - Trung là thương mại, thầu khoán công trình. Hiện nay và sắp tới điểm tăng trưởng mới của quan hệ Việt - Trung sẽ là gì?

Những thông điệp về trái phiếu doanh nghiệp

Có một điểm cần nhấn mạnh: tuyệt đại đa số trái phiếu doanh nghiệp là có tài sản đảm bảo hoặc được bảo đảm bởi các tổ chức tín dụng.

Tầm nhìn quốc gia Qatar qua lăng kính World Cup

Qatar đã làm nên lịch sử khi lần đầu tiên đưa sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên toàn cầu đến Thế giới Ả Rập và Hồi giáo.

Ông Sáu Dân và đổi mới thể chế

Ngày 9/8/1995, trước Đại hội Đảng lần thứ 8, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã gửi một bức thư tâm huyết cho Bộ Chính trị nêu quan điểm, tư tưởng, khuyến nghị và cảnh báo về một số vấn đề có tầm chiến lược đối với đất nước vào thời điểm lịch sử đó.

‘Ý Đảng, lòng Dân’

Hôm qua, một người bạn của tôi thông báo, chị đã không rút trước hạn món tiền gửi ngân hàng đang được kiểm soát đặc biệt. Tôi biết, tâm lý chị cũng khá cồn cào vì chị liên tục hỏi ý kiến của tôi trong cả tuần trước.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ và giấc mơ kéo dài của Trump

Các cuộc bầu cử giữa kỳ trong lịch sử nước Mỹ, đảng cầm quyền thường thất bại. Năm nay đảng Cộng hòa được dự báo sẽ giành chiến thắng vang dội. Tuy nhiên điều đó đã không diễn ra.

Muốn đi đầu, phải đi đầu về cái mới

Phát triển nhanh thì cần không gian mới, tài nguyên mới và đổi mới sáng tạo.

Một câu chuyện nhân văn

Tôi có người bạn bị ung thư vú và hiện nay đang phải tham gia điều trị. Khoảng thời gian trước khi biết bị ung thư, chị ấy có ý định chuyển việc...

Những ‘lô cốt’ hành dân

Từ thứ 7 tuần trước đến nay, cuộc sống của người dân ở chung cư tôi đang sống bị đảo lộn bởi 4 ‘lô cốt’ án ngữ nửa đường Nguyễn Xiển. Mới chỉ dừng xe từ vỉa hè chung cư là đã thấy ngay cảnh ùn tắc kéo dài hàng cây số, cả ngày lẫn đêm.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Tính toán của Tổng thống Biden và ông Donald Trump

Hôm nay, nước Mỹ sẽ chính thức bước vào cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ. Sau đó toàn bộ dân biểu tại Hạ Viện, khoảng 1/3 nghị sỹ tại Thượng Viện và hơn chục thống đốc bang sẽ được thay thế.

Đấu giá biển số từ nghệ thuật ‘ai xứng đáng nhận được cây sáo tốt nhất’

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá đang thu hút sự chú ý của xã hội, tập trung ở hai nhóm vấn đề chính.

‘Có nước nào tăng trưởng cao gấp đôi lạm phát như Việt Nam’

"Có nước nào mà tăng trưởng cao gấp đôi so với lạm phát như chúng ta hay không? Nói chừng đó thôi để thấy, kinh tế vĩ mô của Việt Nam vẫn đứng vững trước những biến động của thế giới".