Diễn đàn: Vì Việt Nam hùng cường

“Nã pháo” vào sự trì trệ

 - Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI Vũ Tiến Lộc có một tổng kết khi nhận xét về cách làm cho quốc gia trở nên phú cường: Coi trọng phát triển kinh tế tư nhân. Cứ khi nào khu vực kinh tế này được cởi trói thì nền kinh tế lại trở nên sinh động, phát triển nở rộ.

Diễn đàn: Vì Việt Nam hùng cường

LTS: Tuần Việt Nam mở Diễn đàn: Vì Việt Nam hùng cường với mong muốn thu hút những đóng góp của quý độc giả bằng những ý kiến, bài viết bàn về các giải pháp phát triển đất nước trong tất cả các lĩnh vực nhằm khơi thông tiềm năng, cổ vũ niềm tin của cộng đồng vào tương lai Việt Nam.

Chủ đề đầu tiên của Diễn đàn "Vì Việt Nam hùng cường" là  trọng tâm cải cách thể chế kinh tế, mời quý vị cùng theo dõi.

Có vô số dẫn chứng cho tổng kết này. Theo dõi tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam sau 30 năm Đổi mới, ông Lộc nhận thấy, trong giai đoạn 2012-2014 gần đây, nền kinh tế Việt Nam có dấu hiệu chững lại. Tốc độ tăng trưởng trong giai đoạn này đều dưới 6%/năm, mức thấp kỷ lục chỉ sau các năm khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng nhanh trên 6% đã được khởi động lại từ năm 2015 trở lại đây. Kết quả đó, ông Lộc nhận xét, có được nhờ các nỗ lực tái cơ cấu nều kinh tế, trong đó thay đổi mô hình tăng trưởng từ chỗ phụ thuộc vào đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước và tăng trưởng tín dụng, sang coi kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế. 

Ông nói: “Để phát triển kinh tế tư nhân, vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế chuyển từ người chèo đò sang người lái đò. Nói cách khác, Nhà nước thay vì điều hành các doanh nghiệp bằng mệnh lệnh thì chuyển sang điều hành bằng pháp luật và các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp”. 

Hai chức năng kinh tế quan trọng nhất này của một Nhà nước kiến tạo phát triển là tạo lập thể chế kinh tế thị trường và hỗ trợ phát triển doanh nghiệp. Đó là nỗ lực rất dày công, không mệt mỏi, đôi khi bạo liệt, của rất nhiều người đối với những tư duy ôm đồm, những níu kéo cản trở của chính những đồng chí mình trong bộ máy Nhà nước. 

“Nã pháo” vào sự trì trệ
Khi người dân, doanh nghiệp được tự do làm ăn, kinh doanh là kinh tế bừng nở.

Cuộc làm việc của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Tổ trưởng Tổ công tác của Thủ tướng Mai Tiến Dũng ở Bộ Y tế ngày 20-9-2017 là một trong những nỗ lực đó. Ngồi cạnh Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, ông Dũng không cần dùng những ngôn từ xã giao nhằm đả phá vào những rào cản của Bộ này với doanh nghiệp: “Đôi khi chúng ta tạo ra trói buộc, tạo giấy phép con mà không hình dung đã tạo ra bao nhiêu kìm hãm cho phát triển". 

Ông phê phán, Bộ Y tế cùng với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công Thương làm cho doanh nghiệp phải tốn 28 triệu 793 nghìn ngày công trong tổng số 30 triệu ngày, tốn 12.208 tỷ đồng trong tổng số 14.300 tỷ đồng trên cả nước. 

Cuộc làm việc nảy lửa đó đã làm Bộ trưởng Y tế cam kết sửa đổi Nghị định 38, văn bản do Bộ này thiết lập, gây nên bức xúc của cộng đồng doanh nghiệp trong một thời kỳ dài. Nghị định 38/2012/NĐ-CP về an toàn thực phẩm, yêu cầu doanh nghiệp phải xin cấp Giấy tiếp nhận bản công bố hoặc Giấy xác nhận công bố thì mới được tiến hành sản xuất kinh doanh. 

Yêu cầu đó là làm tốn chi phí khủng khiếp cho doanh nghiệp: mỗi năm có từ 35.000 đến 45.000 trường hợp phải làm thủ tục này, trung bình doanh nghiệp sẽ mất khoảng 4 tháng với chi phí 10 triệu đồng đối với thực phẩm thường và 30 triệu đồng đối với thực phẩm chức năng để hoàn tất thủ tục chứng nhận và công bố sự phù hợp, theo tính toán của Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương. 

Sau cuộc làm việc, đến ngày 2-02-2018, Nghị định 15/2018/NĐ-CP mới chính thức được ban hành thay thế Nghị định 38 với phương pháp quản lý an toàn thực phẩm chủ yếu đã thay đổi từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Thay vì phải xin xác nhận từ cơ quan Nhà nước, nay các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm được tự công bố. Sự thay đổi đơn lẻ này đã giúp giảm đến 90% chi phí hành chính, giúp tiết kiệm 10 triệu ngày công và 3.700 tỷ đồng mỗi năm cho doanh nghiệp, theo tính toán của Hiệp hội doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham). 

Nghị định 15/2018/NĐ-CP thực sự là một “cuộc cách mạng”, như là những phát "đại bác" nã vào sự trì trệ, bảo thủ, mang đến những lợi ích to lớn cho doanh nghiệp và hoạt động kinh doanh, mà thiếu những cuộc làm việc “nảy lửa, bạo liệt” của những người như ông Mai Tiến Dũng thì không bao giờ diễn ra.

 

Đây là điều rất đáng tiếc bởi trong các Nghị quyết 19 năm 2016 và năm 2017, Chính phủ đã giao Bộ Y tế sửa đổi Nghị định 38/2012/NĐ-CP, thậm chí nêu rõ phải thực hiện trong Quý I năm 2017, nhưng mọi chuyện không chuyển. 

Theo ghi nhận của VCCI, đến 10/2018, đã có 15 Nghị định về cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh được ban hành. Đánh giá cao về nỗ lực này, song chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan không thể không mủi lòng: “Riêng Nghị định 15 giúp giảm 3.700 tỷ đồng cho doanh nghiệp. Nếu cả 15 nghị định mà nhân với con số này mới thấy chi phí của doanh nghiệp, của xã hội lớn biết bao nhiêu! Mà chi phí này kéo dài suốt trong 5 năm liền”. Bà nói tiếp: “Đáng lẽ ra doanh nghiệp phải lo cạnh tranh trên thị trường chứ không nên lo về thủ tục hành chính như thế này”. 

Theo khảo sát của VCCI, việc phải xin các giấy phép con vẫn diễn ra phổ biến và gặp nhiều khó khan đối với các doanh nghiệp. Vẫn có đến 58% trên tổng số doanh nghiệp phản hồi phải xin giấy phép kinh doanh có điều kiện, trong đó, có 42% doanh nghiệp cho biết có gặp khó khăn khi xin những giấy phép loại này. 

“Các bộ đều báo cáo đã hoàn thành mục tiêu cắt giảm ít nhất 50% điều kiện kinh doanh, nhưng theo đánh giá của chúng tôi, cắt giảm có tác động thực chất chỉ khoảng trên 40%”, Viện trương Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương Nguyễn Đình Cung nhận định. 

Đã gần 5 năm kể từ khi Nghị quyết 19 đầu tiên được ban hành, và hơn 2 năm kể từ Nghị quyết 35, môi trường kinh doanh đã có những chuyển biến rõ nét. Tuy nhiên, giữa các bộ ngành và địa phương có mức độ thực hiện chưa đồng đều. Nhiều bộ, ngành rất tiên phong, quyết liệt trong cắt giảm và đơn giản hoá điều kiện kinh doanh và cải cách kiểm tra chuyên ngành nhưng một số bộ ngành ít chuyển biến, còn thực hiện đối phó. Bộ ngành nào có người đứng đầu thực hiện quyết liệt, tích cực thì việc cắt giảm diễn ra mạnh mẽ. 

Song, ở góc độ cạnh tranh toàn cầu thì những nỗ lực đó là chưa thấm tháp. Dù tiếp tục có những cải thiện nhất định về điểm số trên bảng xếp hạng Chỉ số Năng lược Cạnh tranh Toàn cầu (Global Competitiveness Report) của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) và Chỉ số Môi trường Kinh doanh (Doing Business) của Ngân hàng Thế giới (World Bank) giai đoạn 2014-2018, nhưng thứ hạng của Việt Nam dường như chưa thực sự bứt phá, thậm chí có dấu hiệu chững lại. 

Cuối tháng 10 năm 2018, kết quả công bố hai chỉ số uy tín này đều cho thấy Việt Nam bị giảm thứ hạng. Tín hiệu này cho thấy tốc độ cải cách thể chế kinh tế của Việt Nam trong năm qua không được như kỳ vọng, đặc biệt là khi so sánh với các nước trong khu vực. 

Có ý kiến cho rằng sự tụt hạng của Việt Nam xuất phát từ việc các chỉ số trên thay đổi phương pháp đánh giá. Tuy nhiên, điều này lại càng cho thấy Việt Nam cần cải cách thực chất, bao gồm tất cả các yếu tố của môi trường kinh doanh, phục vụ các doanh nghiệp một cách toàn diện. 

Nghị quyết 35 đặt ra mục tiêu cụ thể là đến năm 2020 Việt Nam có được ít nhất 1 triệu doanh nghiệp hoạt động, khu vực tư nhân phải đóng góp được khoảng 48-49% GDP, khoảng 49% tổng đầu tư toàn xã hội. Đó là mục tiêu rất tham vọng, mà nếu Nhà nước không tiếp tục chuyển đổi vai trò của người chèo đò sang người lái đò trong nền kinh tế, như ông Lộc nhận xét, thì sẽ rất khó hiện thực hóa. 

Ông Lộc nói: “Doanh nghiệp hiểu rõ nhất việc làm thủ tục hành chính có thuận lợi hơn không? Có bị thanh kiểm tra trùng lặp không? Có bị nhũng nhiễu, tiêu cực không? Có thường xuyên mất điện không? Có tranh chấp thì khởi kiện ở toà án có hiệu quả không?”. Toàn bộ những câu trả lời đều liên quan đến vai trò của Nhà nước. 

Trân trọng kinh mời quý vị độc giả gửi bài cho Diễn đàn: Vì Việt Nam hùng cường theo địa chỉ Email: tuanvietnam@vietnamnet.vn

Tư Giang

Diễn đàn: Vì Việt Nam hùng cường

Diễn đàn: Vì Việt Nam hùng cường

Hãy cùng tham gia Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường” của chúng tôi bằng những bài viết, những góp ý trong tất cả các lĩnh vực nhằm khơi thông tiềm năng, cổ vũ niềm tin của cộng đồng vào tương lai đất nước.

Thể chế nào, doanh nghiệp đó

Thể chế nào, doanh nghiệp đó

Cứ khi nào Nhà nước cởi trói, trao quyền cho người dân, thay vì hạn chế, bao cấp cho họ, sẽ luôn huy động được nguồn lực khổng lồ về tài chính và trí tuệ cho phát triển.

Khi nhiều doanh nghiệp đến Singapore khởi nghiệp

Khi nhiều doanh nghiệp đến Singapore khởi nghiệp

“Điều quan trọng nhất là cần tạo niềm tin cho doanh nghiệp. Khung pháp lý của Việt Nam hiện nay chưa tốt nên nhiều doanh nghiệp đã sang Singapore khởi nghiệp”

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Khẩu chiến điện than và thị trường có định hướng
Khẩu chiến điện than và thị trường có định hướng
Tiêu điểmicon11/12/2018  
Cuộc khẩu chiến điện – than là một ví dụ nhỏ trong toàn bộ bức tranh ngành điện đang thiếu vắng một cơ chế cạnh tranh đầy đủ và lành mạnh.
Biểu tình bạo loạn ở Pháp: Báo động cả châu Âu
Biểu tình bạo loạn ở Pháp: Báo động cả châu Âu
Tiêu điểmicon11/12/2018  
Những gì diễn ra ở Pháp vài tuần qua cảnh báo một cuộc khủng hoảng rộng hơn của nền dân chủ phương Tây, và một giai đoạn nguy hiểm mà châu Âu sắp phải đối mặt.
Đã giải phóng sức dân, cần giải phóng sức Nhà nước
Đã giải phóng sức dân, cần giải phóng sức Nhà nước
Tiêu điểmicon10/12/2018  
Việc thực hiện mục tiêu Dân giầu, Nước mạnh, Dân chủ, Công bằng, Văn minh đã đặt ra yêu cầu phải giải phóng sức Nhà nước tương xứng với sức dân đã được giải phóng.
“Khát vọng Việt Nam” khi tụt hậu không còn là "nguy cơ”
“Khát vọng Việt Nam” khi tụt hậu không còn là "nguy cơ”
Tiêu điểmicon09/12/2018  
'Chúng tôi thừa nhận Việt Nam vẫn đang đứng trước nhiều nguy cơ, trong đó nguy cơ bị bỏ lại và rơi vào bẫy thu nhập trung bình của Việt Nam là rất lớn”.
Bắt bà Mạnh: Chiến thuật “bắt nạt” và “hạ nhục”?
Bắt bà Mạnh: Chiến thuật “bắt nạt” và “hạ nhục”?
Tiêu điểmicon09/12/2018  
Việc Washington yêu cầu dẫn độ bà Mạnh Vãn Châu cho thấy Mỹ đã “chơi bài ngửa” với Trung Quốc.
Bắt bà Mạnh- Tại sao lại là một giám đốc tài chính?
Bắt bà Mạnh- Tại sao lại là một giám đốc tài chính?
Tiêu điểmicon08/12/2018  
Giám đốc tài chính tập đoàn Hoa Vi (Huawei) của Trung Quốc, bà Mạnh Vãn Châu bị bắt tại Canada và sẽ được dẫn độ sang Mỹ. Chuyện gì đang xảy ra?
Nhà báo và Facebooker
Nhà báo và Facebooker
Tiêu điểmicon08/12/2018  
Do cách vận hành Facebook, hiện tại có quá nhiều tin giả, tin sai sự thật, cho nên, tất yếu đến một ngày không xa, Facebook với tư cách một kênh thông tin sẽ chết.
Những cái tát “sợ hãi và xấu hổ”
Những cái tát “sợ hãi và xấu hổ”
Tiêu điểmicon07/12/2018  
Tâm lý học đã chứng minh rằng, tổn thương là nguồn gốc sinh ra sự sợ hãi và xấu hổ.
Việt Nam đang ở đâu trên bản đồ kinh tế?
Việt Nam đang ở đâu trên bản đồ kinh tế?
Tiêu điểmicon06/12/2018  
Câu hỏi đặt ra là tại sao chúng ta không đẩy lùi được “nguy cơ tụt hậu” về kinh tế như đã chỉ ra 30 năm nay và “tụt hậu” cứ đeo đẵng chúng ta?
Đằng sau chiếc “phanh” hãm cuộc thương chiến Mỹ – Trung?
Đằng sau chiếc “phanh” hãm cuộc thương chiến Mỹ – Trung?
Tiêu điểmicon05/12/2018  
Cuộc gặp Trump – Tập được tuyên bố là đôi bên cùng thắng, tuy nhiên, đừng tin vào những gì quảng cáo.
Tâm thế “chưa hài lòng” và những nỗ lực cải cách
Tâm thế “chưa hài lòng” và những nỗ lực cải cách
Tiêu điểmicon05/12/2018  
Khi nỗ lực rất lớn nhưng cộng đồng vẫn loay hoay trì trệ thì rất có thể do chính là chính sách chưa được đặt trên định hướng giá trị đúng đắn.
Báo chí từ tuyên truyền đến khai phóng
Báo chí từ tuyên truyền đến khai phóng
TuanVietNamicon04/12/2018  
Báo chí còn có chức năng khác nữa như cung cấp thông tin, phân tích bình luận, trao đổi và phản biện, liên quan đến nhận thức của con người trong xã hội. Những vấn đề đó liên quan đến “khai phóng” khả năng của con người.
Khát vọng Việt Nam đang ở đâu?
Khát vọng Việt Nam đang ở đâu?
Tiêu điểmicon03/12/2018  
Để có thể đạt được điều mong ước, khát vọng và quyết tâm làm cho bằng được là điều tiên quyết Việt Nam cần phải có.
Muốn góp phần làm cho xã hội tốt lên, thì tự thân phải tốt đã
Muốn góp phần làm cho xã hội tốt lên, thì tự thân phải tốt đã
TuanVietNamicon02/12/2018  
Báo chí sẽ kiến tạo nền tảng dư luận xã hội tích cực để góp phần nhân lên sức mạnh tinh thần của quốc gia và thúc đẩy đất nước phát triển hùng cường.
Vấn đề nằm ở chính chúng ta, không hẳn tại ông láng giềng
Vấn đề nằm ở chính chúng ta, không hẳn tại ông láng giềng
Tiêu điểmicon02/12/2018  
“Nhà thầu Trung Quốc” có phải yếu huyệt trong các công trình hạ tầng ở nước ta?
Có khi chúng tôi mệt mỏi đầu hàng
Có khi chúng tôi mệt mỏi đầu hàng
Tiêu điểmicon30/11/2018  
Chuyện của tôi nhỏ như “hạt cát” so với rất nhiều những chuyện nghịch lý, khó khăn khác to như núi Thái Sơn mà các doanh nghiệp đang đối mặt, nhưng đôi khi làm chúng tôi mệt mỏi đầu hàng.  
Vượt trần thể chế
Vượt trần thể chế
Tiêu điểmicon29/11/2018  
Nếu không quyết tâm cải cách, chúng ta mãi chỉ là quốc gia có mức thu nhập trung bình thấp, không có gì đáng tự hào.
Cái tát và triết lý giáo dục
Cái tát và triết lý giáo dục
Tiêu điểmicon27/11/2018  
Tôi cho rằng, xứng đáng ban bố trình trạng khẩn cấp cho tình trạng giáo dục Việt Nam hiện nay.
Vì Việt Nam hùng cường, cần gỡ bỏ rào cản cho doanh nghiệp tư nhân
Vì Việt Nam hùng cường, cần gỡ bỏ rào cản cho doanh nghiệp tư nhân
Tiêu điểmicon26/11/2018  
Nhìn lại suốt quá trình lịch sử, kinh tế đất nước cứ khi nào phát triển là luôn gắn liền với sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân, hoặc ngược lại.
Thể chế nào, doanh nghiệp đó
Thể chế nào, doanh nghiệp đó
Tiêu điểmicon19/11/2018  
Cứ khi nào Nhà nước cởi trói, trao quyền cho người dân, thay vì hạn chế, bao cấp cho họ, sẽ luôn huy động được nguồn lực khổng lồ về tài chính và trí tuệ cho phát triển.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN