Trong phiên khai mạc ngày 9/6, nguyên thủ, lãnh đạo Chính phủ, bộ trưởng nhiều nước đã có phát biểu trực tiếp và gửi thông điệp ghi hình đến diễn đàn.

Việt Nam trở thành tiếng nói nổi bật, có trọng lượng

Trao đổi bên lề diễn đàn, Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier đặc biệt ấn tượng khi chứng kiến Hà Nội trở thành nơi quy tụ của các lãnh đạo cấp cao khu vực, bao gồm Thủ tướng các nước Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Timor Leste cùng thảo luận về hòa bình, tăng trưởng bao trùm. Đây là một thành tựu đáng trân trọng, là cơ hội để bảo đảm ASEAN thực sự phục vụ người dân và đóng góp vào sự thịnh vượng chung.

W-z7918895419501_2e89e9022e8b39cfb53bdb02c2cf1e0f.jpg
Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier

Nhắc lại bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-la cuối tháng 5, Đại sứ Julien Guerrier cho rằng, Việt Nam đã trở thành một trong những tiếng nói nổi bật, có trọng lượng trong các cơ chế đối thoại về hòa bình và ổn định khu vực.

Theo Đại sứ, tầm nhìn này của Việt Nam hoàn toàn tương đồng với định hướng của ASEAN và EU. Trong một thế giới đầy biến động, EU muốn cùng Việt Nam và ASEAN xây dựng những chuẩn mực mới cho tương lai, ngăn ngừa xung đột và bảo vệ an ninh dựa trên luật lệ.

EU cũng chia sẻ các mục tiêu với ASEAN trong việc biến khu vực thành một trung tâm đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Đại sứ EU cho biết đã đưa ra sáng kiến tổ chức đối thoại riêng giữa EU và ASEAN bên lề diễn đàn. Hai bên có nhiều kinh nghiệm có thể chia sẻ với nhau, từ thúc đẩy hợp tác khu vực dựa trên luật lệ đến phát triển bền vững.

W-chup anh chung_3490.jpg
Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Thủ tướng các nước Lào, Campuchia, Thái Lan, Timor Leste và Tổng thư ký ASEAN tại diễn đàn

Đại sứ Canada tại Việt Nam James Nickel cho biết, đây là năm thứ 3 ông tham gia diễn đàn. Ấn tượng trước phát biểu dẫn đề của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên khai mạc, Đại sứ James Nickel nhìn nhận, thông điệp của Việt Nam đã tái khẳng định lập trường về việc tôn trọng luật pháp quốc tế và các thể chế đa phương.

Trong một thế giới đầy biến động, những quốc gia tầm trung có cùng chí hướng như Canada, Việt Nam và các nước ASEAN cần phải hợp tác chặt chẽ để cùng giải quyết các thách thức chung, vì lợi ích của mọi người dân.

Việt Nam không chỉ là một đối tác song phương mà còn là mắt xích quan trọng trong chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Đại sứ khẳng định, Việt Nam là đối tác then chốt giúp Canada tăng cường và mở rộng quan hệ với ASEAN. Năm nay, với vai trò Chủ tịch Hội đồng CPTPP, Việt Nam đang đảm nhiệm trọng trách tạo cầu nối giữa CPTPP với các khối kinh tế khác như EU.

Với ASEAN, Đại sứ thông tin việc Canada và ASEAN đang trong quá trình đàm phán hiệp định thương mại tự do. Đây là bước phát triển quan trọng và ông hoàn toàn kỳ vọng rằng có thể hoàn tất đàm phán trong năm nay.

ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ tư của Canada với kim ngạch song phương đạt khoảng 42 tỷ USD. Là quốc gia hàng đầu về lương thực và năng lượng, Canada cam kết đóng góp vào an ninh năng lượng và lương thực cho ASEAN.

Tự cường không có nghĩa là khép kín, càng không phải là tự lo một mình

Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến bài phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng. Ông nhìn nhận, đây là một bài phát biểu rất thu hút và quan trọng, tiếp nối những thông điệp mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra tại Đối thoại Shangri-la.

W-z7918896560695_ae650b66ee9eb70846e3f672d3832c75.jpg
Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet

"Điều rất ý nghĩa là được chứng kiến những cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc ủng hộ mọi nỗ lực phát triển ASEAN, xây dựng mối quan hệ hòa bình và duy trì sự ổn định trong khu vực”, Đại sứ nhấn mạnh.

Đại sứ Olivier Brochet đánh giá không khí của diễn đàn năm nay đã thể hiện sự lạc quan hơn, mang lại niềm tin trong bối cảnh khủng hoảng quốc tế. Đại sứ đặc biệt đánh giá cao vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong ASEAN. Việc Việt Nam chủ động thúc đẩy các sáng kiến đối thoại và thể hiện tinh thần lãnh đạo trong các vấn đề khu vực là tín hiệu tích cực không chỉ đối với ASEAN mà còn đối với cộng đồng quốc tế. 

Pháp mong muốn tiếp tục duy trì mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với Việt Nam cũng như với các quốc gia ASEAN nhằm ủng hộ các nỗ lực hướng tới sự ổn định, đối thoại và phát triển trong khu vực.

Phát biểu với báo chí sau phiên khai mạc, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường chia sẻ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhận xét rất sâu sắc tại Đối thoại Shangri-la rằng, đây là thời kỳ mà "kết nối rộng hơn nhưng dễ tổn thương hơn; công nghệ tiến bộ hơn nhưng rủi ro lạm dụng lớn hơn; phụ thuộc lẫn nhau sâu sắc hơn nhưng cũng dễ bị biến thành công cụ cưỡng ép hơn".

Trong bối cảnh đó, tự cường trở thành một yêu cầu rất cấp thiết với các nước trong khu vực. Tuy nhiên, Thứ trưởng nhấn mạnh: Tự cường không có nghĩa là khép kín, càng không phải là tự lo một mình. Với các nước vừa và nhỏ, với cả ASEAN, tự cường thật sự chỉ có thể được củng cố bền vững thông qua hợp tác.

Thứ trưởng cho hay, một quốc gia co mình lại không trở nên an toàn hơn; ngược lại, dễ bị bỏ qua và dễ bị gây sức ép hơn. Khi các nước gắn kết, cùng chia sẻ nguồn lực, kết nối hạ tầng, phối hợp chính sách, thì mỗi nước đều mạnh lên, cả cộng đồng cũng mạnh lên.

"Một ASEAN tự cường là một ASEAN biết biến sự kết nối thành sức mạnh của chính mình", Thứ trưởng phân tích.

Thứ trưởng bày tỏ sự tâm đắc khi diễn đàn lần này coi tự cường không chỉ là chuyện của các chính phủ mà đó còn là sự chung tay của doanh nghiệp, của các địa phương, của giới trẻ và năm nay có thêm cả các chính đảng.

Chính vì vậy, diễn đàn năm nay mở thêm nhiều không gian đối thoại mới. Tiếng nói được đến từ nhiều phía hơn.