Trước khi Mỹ cùng Israel phát động tấn công Iran, Washington đã cho triển khai lực lượng lớn nhất và một số vũ khí mạnh nhất ở Trung Đông trong nhiều thập kỷ.
Các chiến dịch quân sự trong cuộc xung đột mới nhất ở Trung Đông đã diễn ra với tốc độ rất cao ngay từ đầu. Theo hãng tin BBC, cả hai bên đều đang sử dụng vũ khí nhanh hơn tốc độ sản xuất.
Viện Nghiên cứu An ninh quốc gia (INSS) có trụ sở tại Tel Aviv ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 2.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu thuộc Iran, với mỗi cuộc tấn công sử dụng nhiều loại đạn dược khác nhau. Ngược lại, Cơ quan Tình báo quốc gia Iran (INSS) tuyên bố Tehran đã phóng 571 tên lửa và 1.391 máy bay không người lái (UAV).
Nhiều tên lửa và UAV đã bị đánh chặn. Các nhà phân tích tin đối với cả hai bên, mức độ giao tranh này sẽ càng khó duy trì nếu xung đột kéo dài.
Iran
Các quan chức phương Tây cho biết họ đã thấy số lượng tên lửa do Iran phóng đang giảm đi, từ mức hàng trăm quả trong ngày đầu tiên của cuộc xung đột xuống còn hàng chục quả như hiện nay.
Trước xung đột, giới quan sát ước tính Iran sở hữu kho dự trữ gồm hơn 2.000 tên lửa đạn đạo tầm ngắn. Không có quân đội nước nào công bố con số chính xác về số lượng vũ khí họ đang nắm trong tay, vì những con số như vậy vẫn được giữ bí mật để tránh lộ thông tin cho đối thủ.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ hôm 4/3 đánh giá số vụ phóng tên lửa đạn đạo của Iran đã giảm tới 86% so với ngày đầu tiên của cuộc xung đột (28/2). Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng cho hay chỉ trong 24 giờ qua, số vụ tập kích của các lực lượng Tehran đã giảm 23%.
Trước xung đột, Iran được cho đã sản xuất đại trà hàng chục nghìn UAV tấn công cảm tử, “một đi không trở lại” Shahed. Iran đã xuất khẩu công nghệ này sang Nga, nước đã tự phát triển phiên bản mô phỏng Shahed với hiệu quả tàn phá khủng khiếp ở Ukraine. Ngay cả Mỹ cũng đã sao chép thiết kế này.
Tướng Caine nói số vụ phóng UAV của Iran đã giảm 73% kể từ đầu xung đột và Tehran dường như đang phải vật lộn để duy trì nhịp độ tấn công cao. Song, một số nhà phân tích lưu ý vẫn có khả năng sự sụt giảm mạnh này là một nỗ lực để Iran bảo toàn kho dự trữ, trong bối cảnh việc duy trì sản xuất sẽ ngày càng khó khăn hơn.
Theo BBC, dàn máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel đang chiếm ưu thế trên không so với Iran. Hầu hết các hệ thống phòng không của Iran đã bị phá hủy. Quốc gia Hồi giáo được cho không còn lực lượng không quân đáng kể nào.
CENTCOM nhấn mạnh, giai đoạn tiếp theo của cuộc xung đột tập trung vào việc truy lùng các bệ phóng tên lửa và UAV của Iran, các kho vũ khí của nước này cũng như phá hủy các nhà máy sản xuất chúng. Giờ đây, việc làm suy yếu khả năng chiến đấu của Iran có thể dễ dàng hơn đối với Mỹ và Israel, nhưng việc phá hủy toàn bộ kho vũ khí của Tehran sẽ rất khó.
Iran là một quốc gia có diện tích gấp 3 lần nước Pháp. Họ có thể vẫn đang cất giấu vũ khí tránh được sự nhòm ngó của đối phương từ trên không.
Hơn nữa, lịch sử gần đây cũng cho thấy những hạn chế của các cuộc đối đầu trên không. Quân đội Israel vẫn chưa thể tiêu diệt Phong trào Hồi giáo Hamas ở Dải Gaza sau 2 năm ném bom dữ dội. Lực lượng vũ trang nổi dậy Houthi ở Yemen vẫn sống sót sau chiến dịch ném bom kéo dài 1 năm của Mỹ và một số vũ khí của họ cũng vậy.
Mỹ
Mỹ vẫn là cường quốc quân sự mạnh nhất thế giới. Kho vũ khí thông thường của nước này được đánh giá lớn hơn của bất kỳ quốc gia nào khác.
Tuy nhiên, quân đội Mỹ vẫn chủ yếu dựa vào các loại vũ khí dẫn đường chính xác đắt tiền, được sản xuất với số lượng hạn chế. Có thông tin cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ triệu tập một cuộc họp với các nhà thầu quốc phòng vào cuối tuần này để thúc giục họ đẩy nhanh tiến độ sản xuất. Điều đó cho thấy ngay cả nguồn lực của Mỹ cũng có thể bị quá tải.
Một số áp lực có thể đã giảm bớt khi Washington hiện có nhiều dư địa hơn để thực hiện các cuộc tấn công ở cự ly gần.
Tướng Caine tiết lộ Mỹ đã không còn sử dụng "vũ khí tầm xa", nhất là các loại đắt tiền và tinh vi hơn như tên lửa hành trình Tomahawk. Không quân Mỹ hiện đã chuyển sang sử dụng các loại vũ khí "tầm gần" giá rẻ hơn như bom JDAM, có thể được thả xuống mục tiêu từ trên không.
Theo Mark Cancian, cựu Đại tá Thủy quân lục chiến Mỹ đang làm việc cho Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Washington, sau các cuộc tấn công ban đầu từ xa, Mỹ "hiện có thể sử dụng các loại tên lửa và bom ít tốn kém hơn". Ông Cancian nhận định Mỹ có thể duy trì mức độ chiến đấu đó "gần như vô thời hạn".
Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây cũng quả quyết nước này có "nguồn cung gần như vô hạn" về các loại vũ khí chủ chốt.
Các hệ thống phòng không
Theo ông Cancian, Washington đang có hàng chục nghìn quả bom JDAM nhưng lại thiếu hụt các hệ thống phòng không đắt tiền. Trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột, những hệ thống này rất cần thiết để đánh bại mối đe dọa từ các cuộc tấn công trả đũa của Tehran.
Các tên lửa Patriot hiện rất thu hút sự chú ý, không chỉ từ Mỹ mà còn từ các đồng minh Ảrập và Ukraine. Mỗi tên lửa đánh chặn này có giá hơn 4 triệu USD và Mỹ được cho đang sản xuất khoảng 700 quả/năm.
Nếu Iran vẫn còn khả năng phóng tên lửa đạn đạo, điều đó sẽ làm cạn kiệt nguồn dự trữ hạn chế trên.
Chuyên gia CSIS ước tính Mỹ có thể sở hữu khoảng 1.600 tên lửa Patriot, nhưng kho dự trữ này dường như dần sụt giảm trong những ngày gần đây. Trong khi ông Cancian nói Mỹ có thể duy trì cuộc chiến không đối đất trong một "thời gian dài", cuộc chiến phòng không lại "khó đoán hơn".
"Nếu Tổng thống Trump sẵn sàng giảm số lượng tên lửa Patriot, thì tôi nghĩ chúng ta có thể trụ vững lâu hơn Iran. Nhưng điều đó sẽ phải trả giá bằng rủi ro trong một cuộc xung đột tiềm tàng ở Thái Bình Dương”, ông Cancian bình luận.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định "Iran không thể trụ vững lâu hơn chúng tôi". Ngược lại, Bộ Quốc phòng Iran quả quyết nước này có "khả năng chống lại kẻ thù" lâu hơn so với suy đoán của Mỹ. Theo giới phân tích, thời gian sẽ cho thấy bên nào đúng.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng các tên lửa đạn đạo mang đầu đạn nổ 1 tấn vào các mục tiêu quan trọng ở Israel sáng nay (5/3).
Chính quyền Khu tự trị Kurdistan (KRG) của người Kurd ở Iraq vừa chính thức bác bỏ các thông tin về kế hoạch vũ trang và huy động các chiến binh tấn công xuyên biên giới vào Iran.
.svg){kind=icon}
