Lãi suất cơ bản: Có cũng như không?

Lãi suất cơ bản đang là một vấn đề gây tranh cãi lớn vì có sự vênh nhau giữa các luật. Đặc biệt, trên thực tế, khái niệm lãi suất cơ bản gần như không tồn tại trong hoạt động tín dụng.

- Lãi suất cơ bản đang là một vấn đề gây tranh cãi lớn vì có sự vênh nhau giữa các luật. Đặc biệt, trên thực tế, khái niệm lãi suất cơ bản gần như không tồn tại trong hoạt động tín dụng.

Vậy có nên tiếp tục đưa khái niệm lãi suất cơ bản (LSCB) vào Bộ Luật Dân sự (BLDS) sửa đổi đang là đề tài được thảo luận sôi nổi trong diễn đàn của các tổ chức tín dụng (TCTD), các nhà hoạch định chính sách, các doanh nghiệp... Người thì nói cần đưa vào bởi trong BLDS năm 2005 đã có rồi, nay chỉ cần sửa cho phù hợp với thực tiễn của cuộc sống; người thì cho rằng LSCB từ nhiều năm nay đã là con số không có thực trên thị trường, trên thế giới không có, nên cần phải bỏ...

Có cũng như không

Từ năm 2009 đến nay, Ngân hàng Nhà nước không công bố LSCB mới, vẫn "đóng đinh" ở con số 9% trong khi thị trường thay đổi từng ngày từng giờ.

Mặc dù LSCB dường như không còn gắn với thời cuộc nhưng tình hình tài chính-tiền tệ của Việt Nam vẫn có những bước chuyển biến đáng ghi nhận.

Năm 2014, hãng xếp hạng tín nhiệm Fitch đã nâng xếp hạng nhà phát hành nợ nội tệ và ngoại tệ dài hạn của Việt Nam từ B+ lên BB-.

Sự ổn định của Việt Nam được Giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam, bà Victoria Kwakwa, cho biết: "Chúng tôi nghĩ việc đánh giá gần đây của tổ chức Fitch là một bước tiến tốt đối với Việt Nam". NHNN thể hiện rõ vai trò điều hành kinh tế vĩ mô. Đồng nội tệ được duy trì ổn định; Dự trữ ngoại tệ tăng; Tài khoản thanh toán được bảo đảm cân đối, quan trọng nhất là lạm phát giảm và lãi suất cũng giảm xuống đáng kể trong thời gian 12 tháng liên tục... 

{keywords}

Lãi suất cơ bản đang là một vấn đề gây tranh cãi lớn vì có sự vênh nhau giữa các luật.

Từ thực tế này có thể thấy, LSCB hầu như không có vai trò trong bước tiến quan trọng này.

Tuy nhiên, cách đây chưa lâu, khi thị trường có biến động thì LSCB đã là một trong những công cụ tham gia vào quản lý kinh tế vĩ mô trong lĩnh vực tín dụng.

Các chuyên gia phân tích cho hay, vào đầu năm 2008, khi xuất hiện dấu hiệu của cuộc đại suy thoái kinh tế thế giới mà khởi nguồn từ cuộc khủng hoảng tín dụng ở Mỹ. Tại Việt Nam, nguy cơ lạm phát đang gia tăng mạnh.

Khi đó, LSCB xuất hiện. NHNN đã ban hành Quyết định số 16/2008/QĐ- NHNN, việc điều hành lãi suất đã được thắt chặt. Theo quyết định này, lãi suất cho vay của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng không được vượt quá 150% lãi suất cơ bản do NHNN công bố.

Cơ chế lãi suất này đã có tác động tích cực bình ổn thị trường trong thời kỳ khủng hoảng và các cú sốc bởi những thay đổi chính sách để chống lạm phát và suy giảm kinh tế. Tuy nhiên, vai trò lịch sử đó đã đến lúc phải dừng lại cho phù hợp với những diễn biến mới của tình hình thị trường khi mà những tác động tích cực đã giảm dần và những tác động bất lợi đã xuất hiện, đó là lãi suất đã không phản ánh được quan hệ cung - cầu trên thị trường; các TCTD đã lách "trần cho vay" bằng các khoản phí...

Như vậy, qua những phân tích trên có thể thấy rằng, LSCB chỉ có tác dụng khi xuất hiện với vai trò để xử lý tình thế. Và vấn đề đặt ra ở đây là, một công cụ xử lý tình thế mang tính chuyên ngành cao có nhất thiết phải đề cập trong BLDS?

Tranh luận trái chiều

Trong các buổi thảo luận về vấn đề này, chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Quốc hội Phùng Quốc Hiển bày tỏ: "Nên có LSCB để chúng ta có một cái khung, một khuôn khổ pháp lý để điều chỉnh những chính sách liên quan đến vấn đề lãi suất, tránh xảy ra tình trạng cho vay nặng lãi, hoặc lợi dụng để trốn thuế".

{keywords}

Trên thực tế, khái niệm lãi suất cơ bản gần như không tồn tại trong hoạt động tín dụng.

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu từng là Thống đốc lại có ý kiến: "Thực tế không có LSCB, các nước cũng không có... Về LSCB theo quy định tại Điều 483, đây là vấn đề khó. Hiện nay, chúng ta không có LSCB. Nói trung thực là như thế".

Phó Chánh án Tòa án NDTC Tống Anh Hào lại yêu cầu phải có LSCB để Tòa án có cơ sở giải quyết nhiều vụ việc tranh chấp.

Ông phân tích: "Theo Điều 476 của Bộ luật Dân sự hiện hành, lãi suất theo thỏa thuận quy định không được vượt quá 150% LSCB. Ở Điều 91 của Luật Các tổ chức tín dụng thì lãi suất theo thỏa thuận. Đối với các tranh chấp trong tổ chức tín dụng, hiện Tòa án giải quyết theo lãi suất thỏa thuận, còn ngoài tổ chức tín dụng thì giải quyết theo Điều 476"...

Những ý kiến này đã đặt vấn đề 'lãi suất cơ bản' trước đòi hỏi phải xem xét thận trọng và kỹ lưỡng để phù hợp với thực tế.

Trong khi đó, với các TCTD Việt Nam thì đã có hẳn một Bộ luật điều chỉnh là Luật các tổ chức tín dụng được Quốc hội thông qua ngày 16/6/2010.

Trong đó, Điều 91 nêu rõ: "2- Tổ chức tín dụng và khách hàng có quyền thỏa thuận về lãi suất, phí cấp tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật. 3- Trong trường hợp hoạt động ngân hàng có diễn biến bất thường, để bảo đảm an toàn của hệ thống tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước có quyền quy định cơ chế xác định phí, lãi suất trong hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng".

Nguyễn Minh Vân

tin nổi bật

Biến đồng trũng thành đầm sen 7ha, lội bùn hái hoa, cắt đài thu về chục triệu

Những ngày này, người dân thị trấn Thạch Hà đang lội xuống bùn hái đài sen. Cánh đồng sen hơn 7ha này cho thu hoạch cao, mỗi hộ thu về vài chục triệu đồng.

Khai trương showroom trưng bày máy bơm Wilo tại TP.HCM

Ngày 17/6 Công ty TNHH Wilo Việt Nam và nhà phân phối là Công ty TNHH đầu tư và phát triển Long Phát khánh thành showroom trưng bày các sản phẩm máy bơm nước cao cấp Wilo tại địa chỉ 396 Lý Thường Kiệt, phường 7, quận Tân Bình, TP.HCM.

LUMIÈRE Boulevard - ‘Kỳ quan xanh’ giữa lòng TP. Thủ Đức

Với 24 khu vườn thẳng đứng và 17.000m2 không gian xanh nội khu tạo nên không gian kiến trúc xanh 3D độc đáo, LUMIÈRE Boulevard (Đại đô thị Vinhomes Grand Park) được ví như một “kỳ quan xanh” giữa lòng TP. Thủ Đức.

Cầm sổ đỏ, sổ tiết kiệm là tài sản bảo đảm, ngân hàng bị bắt trả lại, nguy cơ mất trắng

Có trường hợp, ngân hàng nhận sổ tiết kiệm làm tài sản thế chấp vẫn chưa thể yên tâm vì bỗng một ngày, tòa án tuyên hợp đồng thế chấp vô hiệu do có khiếu kiện của vợ hoặc chồng về tài sản.

Những dịch vụ “hái ra tiền” khi Hà Nội nắng nóng

Những ngày Hà Nội nắng nóng gay gắt lên đến gần 40 độ C cũng là thời điểm “hái ra tiền” của một số dịch vụ ăn theo.

Bỏ quy định về khung giá đất, người sở hữu nhiều nhà đất sẽ bị đánh thuế cao

Nghị quyết 18-NQ/TW yêu cầu quy định mức thuế cao hơn với người sử dụng nhiều diện tích đất, nhà, đầu cơ đất, đồng thời, bỏ khung giá đất.

Du lịch khởi sắc, Tây Ninh tăng tốc phát triển kinh tế hậu Covid-19

Sơ kết 6 tháng đầu năm 2022, tổng sản phẩm trong tỉnh (GRDP) ước thực hiện 26.219 tỷ đồng; kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng cao, đạt 3,2 tỷ USD. Đặc biệt, du lịch Tây Ninh khởi sắc, đạt doanh thu 880 tỷ đồng, tăng 54,2% so với cùng kỳ.

Nhiều ngân hàng nâng lãi suất huy động vượt 7%/năm

Sau những đợt điều chỉnh liên tiếp, hàng loạt ngân hàng đã nâng lãi suất tiền gửi khách hàng cá nhân lên trên 7%/năm. Đáng chú ý, SCB đang trả mức lãi suất tối đa lên tới 7,55%/năm.

Nho đen không hạt giá 40 nghìn đồng/kg, nguồn gốc đáng ngờ

Loại nho ngọt lịm và không có hạt được rao bán giá chỉ từ 40.000-80.000 đồng/kg, được quảng cáo là nho bắp không hạt Ninh Thuận nhưng thực chất đây là hàng Trung Quốc.

'Siết' tiền tài xế và quán ăn, app giao hàng ăn dày cả 2 bên

Với một đơn hàng, ứng dụng của các hãng công nghệ lấy được cả tiền chia sẻ doanh thu từ quán ăn và tiền chiết khấu từ vận đơn của shipper. Con số này không hề nhỏ.

Những rủi ro của thế giới kỹ thuật số

Trong một thế giới mà các thiết bị kỹ thuật số dễ dàng bị xâm nhập, thao túng và vũ khí hóa, nhận thức là điều cần thiết. Chỉ bằng cách hiểu rõ hơn về rủi ro, chúng ta có thể dễ dàng giảm thiểu nguy cơ hơn.

Hàng triệu lít xăng giả đã được tiêu thụ như thế nào?

Vụ sản xuất xăng giả tại cửa hàng bán lẻ xăng dầu Gia Khiêm Vũng Tàu vừa bị Công an tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu phối hợp với Công an thị xã Phú Mỹ triệt phá, khiến dư luận và người dân khu vực xung quanh cây xăng này không khỏi bất ngờ.

Chi tiết bảng tính lương hưu khi nghỉ hưu từ năm 2022 trở đi

Mức hưởng lương hưu của người lao động sẽ phụ thuộc vào số năm tham gia bảo hiểm xã hội của lao động đó.

Vietjet mở 7 đường bay quốc tế mới từ Đà Nẵng

Vietjet công bố mở loạt 7 đường bay quốc tế mới kết nối thành phố Đà Nẵng với Singapore, Hàn Quốc và Ấn Độ tại Diễn đàn Đầu tư Đà Nẵng 2022.

Giá thịt heo bán lẻ tăng

Giá thịt heo bán lẻ tại nhiều chợ của TPHCM tăng từ 5.000 - 10.000/kg, tuỳ loại. Những nơi chưa tăng, tiểu thương cho biết, giá sẽ tăng trong những ngày tới.