'Lạm phát' sếp phó vì làm thay việc... sếp trưởng

Nguyễn Anh Thi Nhà báo, sống tại Thành phố Hồ Chí Minh

Để cho trưởng ra trưởng, phó ra phó trong các cơ quan nhà nước, rõ ràng cần phải có những thay đổi căn bản.

Để cho trưởng ra trưởng, phó ra phó trong các cơ quan nhà nước, rõ ràng cần phải có những thay đổi căn bản.

>> "Phó tướng" mải đánh nhau, sếp ung dung... hưởng lợi

“Anh em người ta cứ nói vui là việc chỉ giao phó, chứ không giao trưởng nên rất nhiều phó giúp việc cho trưởng còn trưởng lại có điều kiện đi chơi”. Đây là phát biểu của ĐB Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) tại Hội nghị ĐBQH chuyên trách chiều 15/4.

Câu chuyện cấp phó vốn không còn mới, nhưng vẫn gây “nóng” trên bàn thảo luận của các cơ quan hữu trách cũng như trong dư luận xã hội.  

Thêm một cấp phó, thêm cả “dây”

Dự thảo Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi) lần này quy định trong Chương V: “Số lượng Thứ trưởng, Phó Thủ trưởng cơ quan ngang bộ tối đa là 5, trừ Bộ Quốc phòng, Bộ Công an. Chính phủ quy định cụ thể số lượng Thứ trưởng, Phó Thủ trưởng cơ quan ngang bộ của từng bộ, cơ quan ngang bộ. Số lượng cấp phó của người đứng đầu vụ, văn phòng, thanh tra, cục và đơn vị sự nghiệp công lập không quá 3; số lượng cấp phó của người đứng đầu của tổng cục không quá 4”.

Nghe số lượng cấp phó này trong dự thảo thấy vẫn nhiều, vậy mà so với tình hình thực tế đã là… ít hơn đáng kể. Vì hiện nay có những cơ quan TW cấp Bộ có đến gần chục cấp phó. Thống kê mới nhất cho thấy hiện cả nước có 18 bộ và 4 cơ quan ngang bộ với 18 bộ trưởng, 4 chức vụ ngang bộ trưởng và 118 thứ trưởng và chức vụ ngang thứ trưởng.

Mà vấn đề đâu chỉ dừng ở số cấp phó nhiều, như Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng chỉ ra: “Đẻ ra một ông cấp phó là sẽ có một dây đi kèm”.

{keywords}
Ảnh minh họa: Khều

Làm sếp trưởng để… nghỉ ngơi

“Lạm phát” cấp phó có nhiều nguyên nhân, trong đó có lẽ phải kể đến việc có cấp phó để làm thay việc… cấp trưởng. 

Một người bạn của tôi làm việc trong một cơ quan nhà nước. Là một viên chức mẫn cán, anh rất hăng hái và tích cực để được thăng tiến. Dần dần, anh chức Phó ban, rồi Trưởng ban. Giờ anh tiếp tục phấn đấu cho chức Phó Giám đốc, rồi chí ít, như anh nói, sẽ là Giám đốc.

Khi hỏi riêng vì sao anh muốn lên chức Giám đốc, bạn tôi bảo đó mới là nơi ổn nhất. Bởi theo kinh nghiệm cá nhân thì chỉ làm chức đó mới nhàn, lương cao bổng nhiều, việc thì cấp phó làm cả. Chứ nếu không lên được vị trí “anh cả” đó mà chỉ làm “anh hai” như cấp phó thì xét cho cùng vẫn là “đầu chày, đít thớt” mà thôi.

Tuy nhiên, bạn tôi cũng tâm sự, không dễ gì đến chỗ nhàn thân đó, nên giờ phải cố gắng lao tâm khổ tứ, mình đang là “cái đuôi” thì phải làm nhiều, thành “đầu” rồi mới có thể ung dung làm ít. Khi xảy việc thì trách nhiệm lại là của tập thể  nên tất cả cùng chịu. “Thành thử làm sếp trưởng là sướng nhất, thấy không?”, bạn tôi trầm ngâm triết lý.

Tất nhiên, xét trên tình hình thực tế của bạn tôi thì làm sếp trưởng quả là sướng. Chỉ có điều để “leo” lên được chỗ đó là cực kỳ gian nan. Bởi đơn cử chỗ bạn tôi có đến 4- 5 ông phó, cạnh tranh không hề đơn giản. Chưa kể bỗng dưng “một ngày đẹp trời” lại có một sếp nào đó được điều từ nơi khác đến thay thế sếp trưởng chẳng hạn.

Vì thế mà nếu đã may mắn lên được sếp trưởng thì sau chuỗi ngày căng thẳng chả lẽ lại không tranh thủ “nghỉ ngơi” chút đỉnh. Nhất là với các sếp trưởng chỉ làm hết nhiệm kỳ là về hưu hay có cố cũng chẳng còn chỗ nào mà lên, thì việc này lại càng quá rõ.

Bởi vậy, thay vì tập trung làm việc, những sếp trưởng này coi vị trí làm việc chỉ là nơi nghỉ ngơi trước khi “hạ cánh an toàn”. Thật trái ngược hoàn toàn với cấp trưởng tại các doanh nghiệp, tổ chức tư nhân hay có vốn nước ngoài, nơi mà cấp trưởng phải làm ngày đêm, đi sớm về muộn hơn tất cả cấp dưới để đảm bảo hiệu quả đồng vốn, đứng mũi chịu sào đối chọi đủ khó khăn và nếu có sự cố xảy ra thì đừng mong hòng thoát được trách nhiệm.

Trả lại “tên”… cho từng sếp

Để cho trưởng ra trưởng, phó ra phó trong các cơ quan nhà nước, rõ ràng cần phải có những thay đổi cơ bản. Mà cụ thể là những việc liên quan đến phân công, phân nhiệm rõ ràng và cụ thể gắn với trách nhiệm cá nhân bên cạnh trách nhiệm tập thể.

Việc tập trung trách nhiệm để các ông trưởng ra trưởng, phó ra phó cũng sẽ giảm tình trạng “tướng nhiều quân lắm” làm gia tăng biên chế, gây gánh nặng cho tiền thuế của dân. Thật khó nói đến chuyện tinh giảm biên chế, loại bớt “công chức cắp ô” khi mà ngay cấp phó cứ phình ra, trong khi hiệu quả của các cấp quản lý lại không đến đâu.

Nếu Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi) được ban hành, sẽ lại có một cuộc sắp xếp lại nhân sự cấp trưởng phó từ các cơ quan nhà nước. Hy vọng cuộc sắp xếp này sẽ được thực hiện công tâm, dứt khoát, vì lợi ích chung để bộ máy hành chính của ta trở nên hiệu quả hơn, gọn nhẹ hơn như chỉ đạo đầu năm nay của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Nguyễn Anh Thi 

-----

Tham khảo:

- “Nhiều phó giúp việc cho trưởng, còn trưởng lại đi chơi", Infonet, 16/04/15.

- Chủ tịch Quốc hội: “Cứ thêm một ông cấp phó là có một dây đi kèm”, Tuổi trẻ thủ đô, 16/04/2015.

- Mỗi bộ mấy thứ trưởng là vừa?, Người Lao động, 24/01/2015.

tin nổi bật

Học phí đại học tăng mạnh, cơ hội nào cho sinh viên nghèo?

Vài năm gần đây, học phí các trường đại học tăng mạnh, chắc chắn sẽ làm nhiều người phải từ bỏ ước mơ như tôi ngày xưa…

Gần 100 biệt thự cũ Hà Nội được bảo tồn: Tốt nhưng chưa phải cốt lõi

Có lẽ đây là một thông tin vui, rất đáng quan tâm của xã hội về chủ trương sẽ chỉnh trang và bảo tồn các kiến trúc cổ của Thủ đô trong thời gian tới.

Hàng nghìn công chức, viên chức dứt áo 'rời công, sang tư': Sàng lọc ngược

Việc hàng loạt cán bộ rời khu vực công sang khu vực tư diễn ra ở nhiều nơi gần đây là bất thường, cho thấy khu vực công đang thiếu sức hấp dẫn và tồn tại nhiều vấn đề cần được giải quyết.

Cựu Thủ tướng Ehud Barak: Israel tìm mọi cách để phát hiện, chăm sóc từng nhân tài

Israel rất nhỏ bé, không có nhiều tài nguyên giá trị như dầu hay mỏ quý. Nhưng chúng tôi có thứ nguyên liệu giá trị nhất: chất xám - cựu Thủ tướng Israel Ehud Barak chia sẻ với Tuần Việt Nam trong chuyến công du tới Việt Nam.

Bồi dưỡng cán bộ ở nước ngoài, để đi học không thành đi shopping

Theo Kết luận số 39 mới đây, Bộ Chính trị dự kiến, từ nay đến 2025, mỗi năm sẽ cử đi nước ngoài bồi dưỡng khoảng 400 cán bộ; và khoảng 500 cán bộ mỗi năm cho giai đoạn 2026-2030.

Về nơi ‘nằm sấp thấy cá, nằm ngửa thấy ong’

Tương Dương - Nghệ An cùng với Hương Khê - Hà Tĩnh và Đông Hà - Quảng Trị là ba điểm nắng nóng nhất miền Trung. Nhưng ít ai biết rằng, ở ngay cạnh “rốn nóng” Tương Dương lại là một điểm đến lý thú bậc nhất ở miền tây Nghệ An.

Lý do khiến nữ Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Park Soon-ae buộc phải từ chức ngày 8/8 do thất bại trong việc thuyết phục người dân chấp nhận việc bắt đầu bậc tiểu học từ 5 tuổi.

Singapore - bậc thầy về tuyển chọn, cử người ra nước ngoài học tập

Để cử người ra nước ngoài học sau đó về làm cho khu vực công, đảo quốc sư tử làm rất bài bản từ khâu tuyển chọn đến khâu sử dụng.

Người tài không bỏ việc, chỉ rời bỏ sếp kém

Không ít người tài được đưa đi đào tạo, sau khi tốt nghiệp được bố trí công việc thì xin nghỉ hoặc chuyển ra ngoài cơ quan nhà nước. Họ không rời bỏ công việc mà chỉ rời bỏ người quản lý yếu kém.

Những tín hiệu sau cuộc gặp của Ngoại trưởng Mỹ - Trung

Đây là lần hội đàm đầu tiên giữa lãnh đạo ngoại giao Mỹ - Trung kể từ cuộc tiếp xúc tháng 10/2021 trong bối cảnh hai cường quốc tăng cường tương tác khi phương Tây đang tập trung vào xung đột Nga - Ukraine.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành: Cơ sở nào để nói CPI sai?

Có người nói với tôi họ có cảm giác CPI không đúng. Tôi trả lời, lấy cơ sở nào để nói CPI là sai? Về mặt khoa học thì không chứng minh được - chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành chia sẻ.

Đưa cán bộ đi nước ngoài: Khát vọng học thành tài trong thời đại 4.0

Kết luận 39 có đề cập tới việc bồi dưỡng cán bộ về khoa học công nghệ và cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Đây là chủ trương rất đúng và trúng.

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Minh Trị Thiên Hoàng với quyết tâm canh tân nước Nhật, học bên ngoài để vươn lên

Minh Trị Thiên Hoàng (1852-1912) trị vì từ năm 1867 cho đến khi qua đời. Ông được coi là một minh quân có công lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản.

Vị vua cải trang làm thợ ở Hà Lan để học đóng tàu

Mỗi quốc gia có con đường riêng để phát triển, đi lên. Tuy nhiên, lịch sử nhân loại đã cho thấy trong quá trình phát triển “riêng” của từng quốc gia, dường như có một điểm “chung“ cho các nước…