Dân gian Việt Nam quan niệm, lễ cúng cô hồn tháng 7 âm lịch không nhất thiết phải diễn ra vào đúng ngày rằm.

Năm 2026, gia chủ có thể cúng trong ngày từ mùng 2/7 đến 15/7 âm lịch (tức từ 14/8 đến trưa 27/8 dương lịch).

Nếu cúng vào ngày 14 và 15/7 âm lịch, gia chủ có thể tham khảo một số khung giờ đẹp như sau, theo nhà nghiên cứu văn hóa, chuyên gia phong thủy Phạm Đình Hải (Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam):

- Ngày 14/7 âm lịch (tức ngày 26/8 dương lịch): giờ Thìn (7-9h); giờ Tỵ (9-11h); giờ Mùi (13-15h) hoặc giờ Tuất (19-21h).

- Ngày Rằm 15/7 (tức ngày 27/8 dương lịch): giờ Mùi (13-15h); giờ Dậu (17-19h).

Nghệ nhân ẩm thực Phạm Thị Ánh Tuyết (Hà Nội) cho biết, lễ cúng trong tháng 7 âm lịch nhằm tưởng nhớ ông bà tổ tiên và cúng cho những vong hồn chưa siêu thoát.

Vì vậy, mâm cúng thường có các món truyền thống như: gà luộc, xôi, giò lụa…

Tuy nhiên, nghệ nhân Ánh Tuyết nhấn mạnh: “Các gia đình đừng quá câu nệ phải tuân thủ theo mâm cỗ truyền thống, mà có thể chọn thực phẩm theo mùa, chế biến món ăn phù hợp khẩu vị. Đồng thời, các bà nội trợ cần tính toán làm mâm cúng phù hợp với hoàn cảnh, tránh lãng phí”.

Dưới đây là gợi ý chuẩn bị mâm cúng trong nhà và mâm cúng cô hồn (chúng sinh) ngoài trời của nghệ nhân Ánh Tuyết.

488536694_3650278811929947_5555266527310212121_n.jpg
Vào tháng 7 âm lịch, nhiều gia đình Việt thường làm mâm lễ cúng cô hồn và gia tiên. Ảnh: Thu Huong Vu
Xem nhanh:
  • Mâm cúng cô hồn ngoài trời
  • Mâm cúng trong nhà
  • Mâm cúng Phật
  • Mâm cúng thần linh và gia tiên
Mâm cúng cô hồn ngoài trời

Lễ vật trên mâm cúng gồm có:

- Muối, gạo (1 đĩa sẽ được rắc ra vỉa hè hoặc sân nhà về bốn phương tám hướng sau khi cúng xong), cháo trắng nấu loãng (12 chén nhỏ), hoa quả (5 loại 5 màu), 12 cục đường thẻ.

- Quần áo chúng sinh với nhiều màu sắc (xanh lam, xanh lá mạ, vàng, hồng...). Các loại bỏng ngô, bánh, kẹo...

- 3 cốc nước (hay 3 ly nhỏ), 3 cây nhang, 2 ngọn nến nhỏ...

Món cháo loãng không thể thiếu trong lễ cúng cô hồn. Dân gian tin rằng, món này dành cho những linh hồn bị đày đọa phải mang một thực quản nhỏ hẹp, không thể nuốt được thức ăn thông thường.

Gia chủ bày lễ và cúng ngoài trời hoặc trước cửa chính ngôi nhà. Người cúng có thể đọc các bài văn cúng hoặc khấn nôm theo tâm nguyện. 

Kết thúc lễ, gia chủ vãi gạo, muối ra sân, đường, sau đó đốt vàng mã. Tuy nhiên, việc cúng vàng mã nên hạn chế. 

Mâm cúng trong nhà

Gia chủ cũng nên làm mâm cúng trong nhà để dâng tổ tiên, ông bà, thể hiện lòng thành tâm. Mâm cúng trong nhà gồm: mâm cúng Phật và mâm cúng thần linh và gia tiên

Mâm cúng Phật

Đối với những gia đình theo đạo Phật, Rằm tháng 7 là một ngày lễ lớn. Rằm tháng 7 cũng là ngày lễ Vu Lan, xuất phát từ tích đức Mục Kiền Liên xả thân cứu mẹ.

Vào ngày lễ Vu Lan, gia chủ chỉ cần sắp một mâm cơm chay hoặc đơn giản hơn là mâm ngũ quả để cúng Phật rồi thụ lộc tại nhà.

Mâm cúng thần linh và gia tiên

Mâm cúng gia tiên thường là cỗ mặn.

Mâm cỗ mặn thường có các món chính như: xôi, gà luộc, canh, cơm… Tuy nhiên, tùy văn hóa từng vùng và nhu cầu từng nhà mà gia chủ có thể chuẩn bị và bày biện mâm cúng gia tiên với các món ăn khác nhau, không nhất thiết phải “mâm cao cỗ đầy”. 

Cụ thể:

Xôi đỗ

Gạo và đỗ ngâm trong vòng 4-5 tiếng (hoặc trước khi đi ngủ ngâm gạo đỗ, sáng hôm sau nấu), nếu không có thời gian thì có thể ngâm 3 tiếng.

Gạo đỗ sau khi ngâm nở to hơn, đem vo nhẹ, xóc, để ráo nước. Cho muối, đường/mật ong vào xóc đều để gạo ngấm rồi đổ gạo vào chõ đồ chín. Khi xôi đã chín tới lần 1, bạn mở chõ ra để đảo đều nước cốt dừa vào xôi, rồi hấp tiếp khoảng 15 phút nữa là chín.

Gà luộc

Đặt gà vào nồi, đổ nước lạnh xăm xắp con gà, cho 1 thìa muối hòa với nước. Đập dập gừng và cắt đôi hành tím ra rồi cho vào nồi nước, đun lửa to trong 5 - 10 phút, đến khi nước sôi thì vặn lửa nhỏ để nước sôi liu riu cho chín ở bên trong mình gà. Không nên để sôi sùng sục, tránh làm rách da gà. Tiếp tục đun khoảng 15 phút rồi tắt bếp và ngâm gà trong nồi thêm 30 phút nữa.

Cuối cùng, đập dập 1 củ nghệ. Cho mỡ gà vào chảo nhỏ rồi rán lên cho đến khi mỡ bắt đầu chảy ra. Cho nghệ vào mỡ gà rồi tiếp tục rán đến khi được hỗn hợp màu vàng đẹp mắt.

Sau khi luộc chín, nhấc gà ra rồi nhúng ngay vào chậu nước sạch để nguội có đá lạnh. Bước này sẽ giúp da gà được căng giòn. Dùng hỗn hợp mỡ gà và nghệ bôi đều lên da gà để có màu vàng ươm đẹp mắt.

(Tổng hợp)