Đột quỵ vì sốc nhiệt nóng - lạnh

Chỉ trong vòng 2 giờ, Khoa Thần kinh, Bệnh viện đa khoa Hợp Lực (Thanh Hóa) tiếp nhận 6 ca đột quỵ, gồm cả nhồi máu não và xuất huyết não. Điểm chung đáng lo ngại là nhiều bệnh nhân vừa lao động dưới trời nắng nóng rồi vào phòng điều hòa hoặc tiếp xúc lạnh đột ngột.

Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ chuyên khoa 1 Mai Xuân Phương, Phó Trưởng khoa Thần kinh cho biết, những ngày nắng nóng vừa qua, lượng bệnh nhân nhập viện tăng đột biến, không chỉ đột quỵ mà cả đau đầu, rối loạn tiền đình cũng gia tăng rõ rệt.

Trường hợp điển hình là nam bệnh nhân 45 tuổi, đang trong độ tuổi lao động, buổi sáng làm việc nặng ngoài trời nắng, đến trưa do quá mệt nên về nằm nghỉ trong phòng điều hòa, tới chiều, gia đình phát hiện người đàn ông nói ú ớ, liệt nửa người.

Kết quả chẩn đoán cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu não do tắc động mạch não giữa. May mắn được đưa tới viện trong “giờ vàng”, bệnh nhân được dùng thuốc tiêu sợi huyết kịp thời. Sau điều trị, mạch máu đã tái thông và cơ lực dần hồi phục.

Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn như vậy. Hai bệnh nhân bị nhồi máu não khác nhập viện muộn nên đã bỏ lỡ thời gian vàng để tái thông mạch máu.

nang nong han.png
Nắng nóng gây mất nước, cô đặc máu. Ảnh: P.Thuý.

Trong cùng buổi tối, khoa tiếp tục tiếp nhận thêm 3 ca xuất huyết não. Đáng chú ý, một bệnh nhân rơi vào hôn mê nhanh do máu tràn vào não thất, phải thở máy và điều trị hồi sức tích cực.

Theo bác sĩ Phương, nắng nóng không chỉ gây mệt mỏi thông thường mà còn khiến cơ thể rơi vào trạng thái mất cân bằng nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Khi ở ngoài trời nắng lâu, cơ thể sẽ giãn mạch và tăng tiết mồ hôi để hạ nhiệt. Quá trình này khiến cơ thể mất nhiều nước và điện giải. Nếu không bù đủ nước, máu sẽ cô đặc hơn, tăng độ nhớt, lưu thông chậm và dễ hình thành cục máu đông là yếu tố nguy hiểm gây nhồi máu não. Đặc biệt, việc thay đổi nhiệt độ đột ngột được xem là “cú sốc” với mạch máu.

“Nhiều người vừa đi nắng về đã vào phòng điều hòa quá lạnh, tắm nước lạnh hoặc để quạt thổi mạnh trực tiếp vào người. Khi đó, mạch máu đang giãn tối đa sẽ co thắt đột ngột, làm huyết áp tăng mạnh, dễ gây đột quỵ”, BS Phương cảnh báo.

Đột quỵ mùa hè đang trẻ hóa

Theo bác sĩ, tình trạng này không chỉ làm tăng nguy cơ nhồi máu não mà còn có thể dẫn tới xuất huyết não ở những người có tăng huyết áp, phình mạch hoặc bệnh lý tim mạch tiềm ẩn.

Ngoài ra, trời nóng còn kích thích cơ thể tiết nhiều hormone stress, khiến tim đập nhanh, huyết áp dao động mạnh và tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim. Khi rung nhĩ xuất hiện, cục máu đông có thể hình thành trong tim rồi di chuyển lên não gây tắc mạch.

Theo BS Phương, nhiều người chủ quan vì nghĩ mình khỏe mạnh, làm việc cường độ cao ngoài trời, mất ngủ, dùng rượu bia, thuốc lá, nước tăng lực rồi tiếp xúc lạnh đột ngột. Những yếu tố này cộng hưởng khiến nguy cơ đột quỵ tăng mạnh dù chưa từng mắc bệnh nền.

Các bác sĩ khuyến cáo, trong thời tiết nắng nóng, người dân cần tránh để cơ thể thay đổi nhiệt độ quá nhanh.

Sau khi đi ngoài trời nắng về, nên ngồi nghỉ nơi thoáng mát, lau khô mồ hôi khoảng 10-15 phút rồi mới vào phòng điều hòa hoặc đi tắm.

Bên cạnh đó, cần uống nước đều đặn, không chờ khát mới uống để tránh máu cô đặc. Hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10-16h. Nếu bắt buộc phải đi ra ngoài, cần đội mũ rộng vành, che chắn kỹ vùng đầu và gáy.

“Đừng chủ quan với thời tiết nắng nóng. Chỉ một thay đổi nhỏ trong sinh hoạt cũng có thể trở thành yếu tố kích hoạt đột quỵ”, BS Phương nhấn mạnh.