Nguy cơ phá nát cảnh quan Hồ Gươm linh thiêng

Có 5 lý do không nên đặt ga ngầm C9, tuyến đường sắt đô thị số 2, nằm sát Hồ Gươm.

 

Có 5 lý do không nên đặt ga ngầm C9, tuyến đường sắt đô thị số 2, nằm sát Hồ Gươm.

Tháng 4 vừa qua, theo công bố kết quả lấy ý kiến nhân dân của Ban quản lý dự án đường sắt đô thị Hà Nội (MRB), có tới 90% người tham gia khảo sát đồng tình về Quy hoạch tổng thể mặt bằng ga ngầm C9 xây ga ngầm cạnh Hồ Gươm.

Nằm trong 10% còn lại chưa đồng tình, chúng tôi đã trao đổi với các chuyên gia đô thị trong ngoài nước, tham chiếu các tài liệu và trực tiếp khảo sát tại các thành phố châu Á, châu Âu, Bắc Mỹ… Từ đó, chúng tôi đưa ra 5 lý do không nên đặt ga C9 nằm sát Hồ Gươm.

Thứ nhất, vi phạm nguyên tắc bảo vệ di tích Quốc gia đặc biệt, cần được bảo vệ nghiêm ngặt, không được xây dựng bất cứ công trình nào tại đây. Năm 2013, Thủ tướng Chỉnh phủ đã ra Quyết định số 2383/QĐ-TTg xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt, trong đó có Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn. 

{keywords}{keywords}

H1&2: Hồ Gươm và bản vẽ Quy hoạch chi tiết tôn tạo khu vực Hồ Gươm và phụ cận theo QĐ 448/BXD/KT-QH năm 1996. Vị trí ga C9 nằm ở khu vực sát hồ - vòng 1 của di tích.

Tháng 3/2018, mô hình ga ngầm nằm cạnh Hồ Gươm trưng bày, lấy ý kiến nhân dân, Bà Đặng Thị Bích Liên, Thứ trưởng bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch, cho biết: "…Hồ Gươm là di tích đặc biệt của Quốc gia, vì thế, việc xây tàu điện ngầm như thế nào cũng phải cụ thể. Phải xem việc xây dựng này cách xa di tích bao nhiêu, có đảm bảo an toàn cho di tích Quốc gia đặc biệt Hồ Gươm không? Nếu việc xây dựng này mà ảnh hưởng tới vùng 1 của di tích Hồ Gươm là không được".

{keywords}{keywords}

H3&4: Hồ Gươm Tết năm 2015 và ngày 1/9/2016,  ngày khai trương phố đi bộ cuối tuần

Thứ hai, gây tắc nghẽn, rối loạn giao thông: nhà ga đường sắt đô thị (ĐSĐT) tốc độ cao, năng lực vận chuyển lớn, thu hút lượng hành khách vô cùng lớn từ bên ngoài vào trung tâm Thành phố, nơi vốn đã có mật độ giao thông cao, tất yếu gia tăng xung đột, gây rối loạn, tắc nghẽn giao thông. Từ năm 2016, Hà Nội đã tổ chức phố đi bộ cuối tuần, ưu tiên cho các hoạt động nghỉ ngơi, thư giãn… được nhân dân trong nước và quốc tế đánh giá cao. Nếu đặt ga C9 vào sẽ phá hủy kết quả tốt đẹp đó ngay lập tức và mãi mãi.

Thứ ba, tiểm ẩn nguy cơ mất an toàn địa chất, thủy văn và sinh hoạt đô thị: các công trình ngầm đường và ga ngầm luôn đối mặt với sự cố nguy hiểm: sụt lún, thay đổi cấu trúc địa chất, thủy hệ… kèm theo tăng mức đầu tư (gấp 2-4 lần dự kiến).

Các quốc gia Âu Mỹ, Trung Quốc, ASEAN thường trực đối mặt với rủi ro này và rất thận trọng, mặc dù họ giàu tiền bạc và nhiều chuyên gia lão luyện. Việt Nam ta nghèo hơn lại chưa từng có kinh nghiệm, tiền vốn, chuyên gia… phụ thuộc hoàn toàn từ nước ngoài, nên rất bị động: tất cả các dự án ĐSĐT đội vốn.

Chẳng hạn, dự án tuyến số 2 có ga C9, dự kiến là 19.555 tỷ đồng, chưa làm gì đã tăng dự toán lên 51.750 tỷ đồng. Bộ Kế hoạch Đầu tư thẩm định, phát hiện ra nhiều “nhầm lẫn” nên đã giảm bớt gần 1 tỷ USD, hiện đang trình dự toán 35.678 tỉ đồng, cao gần gấp đôi dự kiến, mà vẫn không có gì đảm bảo đây là con số cuối cùng. Vì khi chui xuống ngầm rồi, chẳng may gặp sự cố thì giá thành có thể tăng lên gấp 3-5 lần và kéo dài vô thời hạn.

Nước Mỹ giàu có và có hàng trăm năm kinh nghiệm vẫn bị choáng bởi dự án Big Dig: đường ngầm, nổi xuyên qua thành phố Boston, dự kiến 2,6 tỷ USD, hoàn thành 1998. Tuy nhiên quá trình thi công gặp nhiều trắc trở nên kéo dài, đến tận 2005 mới xong với chi phí 14,6 tỷ USD, gấp 6 lần dự kiến. Sụt lún thì không chừa ai, có thể tìm trên mạng vô số thông tin sự cố trong quá trình thi công.

{keywords}{keywords}

H5&6: Hiện trường vụ sụp đổ tại một công trường xây dựng tàu điện ngầm làm thiệt mạng 21 công nhân ở Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, tháng 11/2008; TP. Sanfrancisco (Mỹ ): Khu phố buôn bán sầm uất phải đóng cửa hàng năm trời để sửa chữa Metro (ảnh chụp tháng 5/2018-TG).

Ban quản lý dự án ĐSĐT Hà Nội cho biết tuyến ĐSĐT số 2 dự kiến làm trong 56 tháng, riêng ga ngầm trong 36 tháng, yên tâm, không ảnh hưởng gì… Nhưng những nguy cơ rủi ro vô hạn lại mô tả qua loa/ đại khái/ chủ quan, không có giải pháp ứng phó… Hậu quả tiêu cực sau này sẽ đẩy lên đầu người dân trong khu vực tuyến ngầm đi qua nói riêng và cả xã hội nói chung.

Trong quy hoạch tổng thể đường sắt đô thị có 3 tuyến (1,2,3) đi qua trung tâm thành phố, tất cả các ga ngầm đều nằm ngoài đường viền khu phố cổ, duy nhất ga C9 chui vào giữa Hồ Gươm. Dự án từng đề xuất 2 phương án: (1) đi ra ngoài đê và (2) đâm thẳng vào Hồ Gươm. Chủ dự án đã không chọn phương án (1) ra ngoài vì cho rằng gần đê và không hiệu quả, phải bố trí phương tiện kết nối về trung tâm,… Nên đã chọn phương án (2) đặt ga C9 vào sát hồ, các tuyến ngầm phải chui qua phố cổ và phố cũ, dài 8,5 km tiềm ẩn rủi ro lớn, giá thành cao gấp 3 lần. Đó là chưa kể kinh phí duy tu bảo dưỡng vận hành sẽ còn đội giá liên tục, lâu dài sau này bởi những lập luận không thuyết phục.

Thứ tư, không tạo ra giá trị gia tăng tài chính và hạ tầng đô thị: Hàng trăm năm qua, trên toàn thế giới các dự án phát triển đầu tư đường sắt, đặc biệt là ĐSĐT đều đặt mục tiêu đầu tư hàng tỷ USD cho mỗi tuyến đường sắt thì phải đem lại lợi ích hàng chục, hàng trăm tỷ từ các giá trị gia tăng bất động sản hay các tiện ích do thị tuyến ĐSĐT đó tạo ra, cách tiếp cận đó có tên gọi là TOD (Transit Oriented Development).

Nếu đặt ga C9 vào Hồ Gươm thì không tạo ra lợi ích từ TOD, vì nó đi qua các khu vực có yêu cầu bảo tồn nguyên trạng. Cho ga C9 vào Hồ Gươm còn là tác nhân nguy hại: sức hút gia tăng các công trình thương mại cao tầng vào khu vực này sẽ phá nát không gian cảnh quan kiến trúc lịch sử văn hóa Hồ Gươm, phố cổ, phố cũ.

{keywords}{keywords}

H7&8: Viễn cảnh những công trình cao tầng quanh Hồ Gươm do MQPLAU nghiên cứu (2009) và Đề xuất Chủ đầu tư xây khách sạn cao tầng trên khu đất cũ của Intimex (2018)

Thứ năm, có giải pháp tối ưu hơn đặt ga C9 ra bên ngoài Hồ Gươm: Thay thế vị trí ga C9 ra ngoài đê. Ưu điểm của giải pháp này ra sao sẽ được chúng tôi phân tích trong Bài 2.  

Hà Nội đang xây dựng lộ trình phát triển đô thị tăng trưởng xanh, bền vững và thông minh. Hy vọng Hà Nội mở rộng lòng tiếp nhận những quan ngại có cơ sở và những đề xuất xuất phát từ ước vọng tương lai Hà Nội tốt đẹp hơn.

(Còn tiếp)

KTS Trần Huy Ánh

 

Hồ Gươm bị phá hỏng rồi, liệu có phục hồi nguyên trạng được không?

Hồ Gươm bị phá hỏng rồi, liệu có phục hồi nguyên trạng được không?

Tuyến metro xuyên qua khu vực phố cổ, Hồ Gươm có thể sẽ là một trong số những sai lầm? Nếu thế, thiệt hại về giá trị lịch sử và niềm tin là không thể đong đếm.

Có nước nào đưa sự xô bồ vào chốn tôn nghiêm như thế?

Có nước nào đưa sự xô bồ vào chốn tôn nghiêm như thế?

Thế giới đã có nhiều bài học cay đắng đối với các trường hợp đưa sự xô bồ vào chốn tôn nghiêm.

Xin đừng động đến Hồ Gươm

Xin đừng động đến Hồ Gươm

Hồ Gươm là một di tích lịch sử là biểu tượng văn hóa của Hà Nội, của nước Việt quyết không thể để những ý tưởng ăn xổi ở thì xâm phạm.

Hà Nội, nhìn từ cái vỉa hè: Thân phận đa đoan?

Hà Nội, nhìn từ cái vỉa hè: Thân phận đa đoan?

Liệu chúng ta có học được cách quản lý chuyên nghiệp, trách nhiệm và rất văn hóa của người Pháp, trong cách xây dựng, quản lý công trình, từ cái vỉa hè?

Ga Hà Nội, bài toán khó của sự thách thức

Ga Hà Nội, bài toán khó của sự thách thức

Không phải ngẫu nhiên mà “Đồ án quy hoạch phân khu đô thị khu vực ga Hà Nội và phụ cận, tỷ lệ 1/2000” vừa được UBND thành phố Hà Nội đề nghị một số bộ, ngành đóng góp ý kiến nhận được sự phản ứng của dư luận.

Xây ga ngầm cạnh hồ Gươm: 90% phiếu đồng tình

Xây ga ngầm cạnh hồ Gươm: 90% phiếu đồng tình

Trong số gần 1.800 người dân tham gia góp ý, có 90% đồng tình việc xây ga ngầm cạnh hồ Gươm.

Nhà sử học Lê Văn Lan: Ga ngầm cạnh hồ Gươm là nhạy cảm

Nhà sử học Lê Văn Lan: Ga ngầm cạnh hồ Gươm là nhạy cảm

Nhiều ý kiến trái chiều của các chuyên gia và người dân ngay trong ngày đầu tiên trưng bày quy hoạch tổng mặt bằng ga ngầm C9 - Ga hồ Gươm.

tin nổi bật

Đạo đức cán bộ và… tiền lẻ

Dưới góc độ pháp lý, hành vi của ông Đ.C.P. có dấu hiệu vi phạm quy định về đạo đức, văn hóa giao tiếp của cán bộ, công chức. Việc gọi tiền lẻ là “rác’ và ném tung tóe là dấu hiệu hành vi bị cấm, theo luật Ngân hàng Nhà nước.

Tên các nước: Không nên áp dụng quy tắc duy nhất khi dịch tên phổ biến

Qua tên gọi của một số nước lớn và thường dùng trong tiếng Việt cho thấy cần căn cứ thực tiễn của các tên đó mà quy định tiếp theo hoặc sử dụng hơn 1 (ví dụ 2) tên gọi chính thức…

‘Hợp chủng’ hay ‘Hợp chúng quốc Hoa Kỳ’: Vị đại sứ đau đáu với việc dịch thuật

Chúng ta dịch không đúng tên gọi chính thức đầy đủ của 2 quốc gia lớn trên thế giới, 2 thành viên thường trực Hội đồng bảo an LHQ: Mỹ và Anh - Đại sứ Bùi Thế Giang viết trong thư ngỏ gửi Tuần Việt Nam.

Điểm hẹn tri thức chứa đựng vô số bất ngờ ở Australia

Các thư viện công cộng tại Australia không chỉ là nơi cung cấp sách, mà từ lâu đã trở thành một không gian kết nối cộng đồng địa phương.

Đồng phục tư duy

Một giáo sư nước ngoài giảng dạy tại một đại học tiêu chuẩn quốc tế ở Việt Nam phàn nàn với tôi rằng, anh rất thất vọng với bài thi cuối kì của sinh viên.

Ưu đãi bình thường lại yêu cầu thầy cô phải cống hiến phi thường

Nếu thầy cô cứ là những người bình thường, nghề giáo là nghề để mưu sinh thì giáo dục sẽ ra sao? Còn nếu muốn người thầy phải gánh trách nhiệm với thế hệ tương lai thì lương thưởng, đãi ngộ èo uột liệu có công bằng?

2 năm thực thi EVFTA: Kim ngạch thương mại EU - Việt Nam có nhiều tích cực

Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu Bernd Lange vừa kết thúc chuyến công tác giám sát việc thực thi Hiệp định thương mại tự do EU - Việt Nam (EVFTA). Ông có cuộc trao đổi với Tuần Việt Nam.

Room tín dụng và chuyện tu chánh án thứ 5

Trong giờ học về các loại khủng hoảng kinh tế ở trường Columbia, Mỹ, năm ngoái, vị giáo sư giảng cho chúng tôi là để phòng tránh khủng hoảng ngân hàng, thế giới có 2 cách tiếp cận chính sách là kìm kẹp (repression) và thận trọng (prudential).

Giám đốc CDC Hoa Kỳ tại Việt Nam: Chúng tôi ở đây, giúp dân ứng phó dịch bệnh

Thời gian vừa qua diễn ra đầy căng thẳng với tất cả nhưng chúng ta đã có mối quan hệ tin cậy lẫn nhau trước tình huống khẩn cấp - bác sĩ Eric Dziuban, Giám đốc CDC Hoa Kỳ tại Việt Nam chia sẻ.

Biết ơn bệnh nhân

Cách đây hơn 20 năm, tôi có dịp được gặp GS Nguyễn Tài Thu. Câu chuyện kéo dài 3 tiếng, tôi nhớ nhất một câu mà GS lặp lại nhiều lần: “Bác sĩ phải biết ơn bệnh nhân. Không có bệnh nhân thì không thành bác sĩ được đâu”.

Người chăn bò trong thành phố cuồng bóng đá

Bóng đá du nhập vào Việt Nam từ cuối thế kỷ 19, từ đó cho đến nay, tình yêu dành cho bóng đá của người Việt luôn lớn hơn các môn thể thao khác. Thời bao cấp ở Hà Nội có một người chăn bò mê bóng đá theo cách riêng.

Khi nhà nhà bán bảo hiểm

Gần đây, tôi liên tục nhận được điện thoại chào mời mua bảo hiểm, bạn bán hàng đon đả giới thiệu các gói bảo hiểm khác nhau, rồi quyền lợi người mua thế này, thế khác.

Loài cây không hái lá buổi trưa, báu vật làm giàu ẩn dưới tán rừng

Kho tàng tri thức và kinh nghiệm sử dụng cây thuốc quý của người dân miền tây Nghệ An đang được nghiên cứu, từng bước tạo ra một cuộc cách mạng làm kinh tế dưới tán rừng.

Những ‘anh chị’ lừng danh Hà Nội xưa: Gái Hàng Khoai, trai Hàng Lược

Trong nửa đầu thế kỷ 20 ở Hà Nội, hầu như khu vực nào cũng có dân “anh chị”. Bãi Phúc Xá có Lẫm, Đức Lùn, Hai Ổi; khu vực Trần Quý Cáp có Ba Sinh; phố Khâm Thiên có Phúc Đen…

Dân ‘anh chị’ Hà Nội xưa: Ỷ vào gia thế, quyền chức

Hà Nội thời phong kiến và Pháp thuộc tồn tại các cá nhân, nhóm người bất chấp đạo đức truyền thống, đứng ngoài luật pháp. Tiếng Việt gọi họ là nặc nô, du côn, anh chị, lưu manh… Có nhiều cuốn sách, bài viết về Hà Nội xưa nhưng ít khi đề cập mặt trái.