Nguyên Bộ trưởng Nội vụ: Tôi từng được bố trí vài chỗ nhưng từ chối hết

Từng giữ chức Bộ trưởng - Trưởng Ban Tổ chức cán bộ Chính phủ (12/1996 - 8/2002) và Bộ trưởng Nội vụ (8/2002 - 2007), ông Đỗ Quang Trung chia sẻ trăn trở về công tác tổ chức cán bộ xưa và nay. 

Cứ bổ nhiệm người thân quen, người nhà là hỏng hết

Thời ông làm Bộ trưởng, ông có gặp và nghe đến chuyện chạy chức chạy quyền mỗi dịp Đại hội Đảng đến gần?

Đó là câu chuyện thời nào cũng có nhưng lúc đó mức độ ít hơn vì điều kiện kinh tế khác mỗi thời mỗi khác. Lúc tôi làm cũng là giai đoạn nước ta bước vào cơ chế thị trường như mới ở giai đoạn đầu; kể cả khi tôi làm ở chính quyền địa phương cũng ở cuối thời kỳ bao cấp, đầu thời kỳ kinh tế thị trường thành ra điều kiện khác.

{keywords}
Nguyên Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Quang Trung: Cán bộ phải qua rèn luyện, thử thách, còn cứ bổ nhiệm người thân quen, người nhà là hỏng hết. Ảnh: Vân Anh

Ngay cuối nhiệm kỳ Chính phủ mà tôi tham gia thì kinh tế có bước phát triển rồi nhưng quy mô vẫn còn nhỏ.Thời đó cũng làm gì có nhiều dự án như bây giờ. Chính vì vậy, thử thách của cơ chế mới, của thị trường đối với đội ngũ cán bộ, công chức ở giai đoạn đó còn mức độ. Còn nói thời trước cán bộ tốt hơn thì khó lắm! 

Ông có suy nghĩ gì về hiện tượng đề bạt, bổ nhiệm  thần tốc, lách quy định người thân, người nhà vào các vị trí lãnh đạo ở vài địa phương thời gian qua?

Thời tôi làm Bộ trưởng không thấy tình trạng này nổi cộm như bây giờ. Hầu như không có hiện tượng chạy chức chạy quyền, bổ nhiệm người nhà.

Lúc tôi làm bí thư huyện Móng Cái (Quảng Ninh năm 1979 - 1980), rồi làm Chủ tịch tỉnh toàn do tổ chức phân công, chả phải chạy gì cả. Nói thật ra thời ấy mình phải làm vì nhiệm vụ chứ có mấy người muốn ra đấy.

Còn chuyện bổ nhiệm thần tốc, bổ nhiệm người nhà thì rất không được, phải lên án, xử lý và kiểm soát mới giữ được công tác cán bộ cho đúng. Cán bộ phải qua rèn luyện, thử thách, còn cứ bổ nhiệm người thân quen, người nhà là hỏng hết. Chuyện này trước sau gì cũng bộc lộ ngay mà còn khổ cả anh cán bộ được bổ nhiệm nữa.

Dư luận, xã hội có nhiều câu người ta nói “đỏ nhưng mà chưa chín” là thế. Thời gian vừa rồi có chuyện bổ nhiệm người nhà, từ địa phương đến trung ương dư luận đều biết cả.

Hay thời đó, làm cán bộ, công chức nhà nước không có sức “hấp dẫn” hơn bây giờ?

Thời đó làm cán bộ còn khổ sở là đằng khác. Ví dụ làm lãnh đạo ở Quảng Ninh đi từ nhà tôi xuống nơi làm việc đi mất 2 ngày, khó khăn lắm. Điều kiện không phải dễ dàng như bây giờ, cũng không có gì cám dỗ nhiều. 

Nhiều vụ án bây giờ xử, có những anh em cán bộ cấp huyện, cấp tỉnh, cấp bộ chi tiêu mất mát tài sản nhà nước nói thật tôi ngồi nghĩ không thể nào ra, không biết lấy đâu ra tiền mà nhiều thế.

Cán bộ 'ăn xổi ở thì' rất nguy hiểm

Vậy thời đó, tình trạng cán bộ, lãnh đạo tỉnh này, bộ kia bị kỷ luật có nhiều như bây giờ? Ông suy nghĩ gì mỗi khi nghe tin cán bộ bị kỷ luật?

Việc xử lý kỷ luật cán bộ thì thời điểm nào cũng có, chỉ là mức độ ít nhiều khác nhau. Thời đó cũng có đồng chí Bộ trưởng bị kỷ luật, Bộ trưởng phải ra tòa nhưng không nhiều như bây giờ. Ví dụ như ông Vũ Ngọc Hải Bộ trưởng Năng lượng chủ yếu là về trách nhiệm. 

Tham khảo thêm
Nhân sự Đại hội và hồng phúc của dân tộc

Nhân sự Đại hội và hồng phúc của dân tộc

Hai vấn đề quan trọng nhất của mỗi lần đại hội Đảng toàn quốc là chính sách phát triển đất nước 5 năm tới và nhân sự BCH Trung ương. 

Nếu nói về tâm trạng của người làm công tác tổ chức bộ máy thì ai cũng rất buồn trước việc hàng loạt cán bộ bị xử lý kỷ luật. Việc xử lý như thế là rất tốt và rất đúng nhưng lại buồn.

Buồn vì cán bộ của mình đã không biết giữ gìn, trước những cám dỗ vật chất đã không vượt qua được, trong bộ máy có chuyện như vậy, để lại dư luận không tốt.

Sáng nay tôi đi tập thể thao gặp mấy anh bạn tâm sự vừa buồn vừa tiếc những cán bộ được chọn lựa nhưng lại không giữ được mình. Nhưng phải nhìn nhận trong nhiệm kỳ này, chúng ta đã làm được nhiều việc rất lớn, trong đó có việc làm trong sạch bộ máy. 

Bằng kinh nghiệm làm công tác tổ chức, cán bộ lâu năm, theo ông làm sao, cơ chế nào để không mất cán bộ đau lòng như Tổng bí thư vẫn thường nói?

Từ trước đến nay đã có rất nhiều nghị quyết của TƯ, văn bản pháp luật về việc này rồi. Gần đây, chuẩn bị Đại hội 13, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành nhiều văn bản, quy định để xây dựng đội ngũ, bộ máy vững mạnh, trong sạch. Nếu ai cũng thực hiện tốt các quy định này thì tôi nghĩ hiếm có chuyện cán bộ bị xử lý kỷ luật. 

Tuy nhiên, quy định như thế đấy nhưng quan trọng là sự rèn luyện của mỗi con người và phải có giám sát quyền lực. Nghị quyết TƯ 3 khóa 8 có một câu “phát huy tốt hơn, nhiều hơn quyền làm chủ của nhân dân" trong xây dựng bộ máy và giám sát đội ngũ cán bộ công chức.

Một anh cán bộ có bệnh tật gì người dân xung quanh biết hết. Cho nên bản thân người cán bộ phải rèn luyện. Nếu như người dân biết sợ luật pháp thì cán bộ phải biết sợ hơn. Còn cán bộ mà không sợ luật pháp, không sợ gì cả, làm bất biến, “ăn xổi ở thì” rất nguy hiểm. Cán bộ phải trưởng thành trong tập thể, từ trong một phong trào và phải có quá trình rèn luyện.

Làm gì cũng đòi hỏi phải tâm huyết với công việc

Công tác cán bộ ở thời ông làm có thực hiện các quy trình, thủ tục, quy hoạch như hiện nay?

Lúc tôi làm đến vị trí này vì trí kia, tôi không nghĩ thế đâu. Thời đó cũng có quy hoạch nhưng không tuyệt đối. Tôi cũng được bác nọ, bác kia gặp đề nghị bố trí vài chỗ nhưng tôi đều từ chối. Nếu đồng ý, có khi tôi làm Bộ trưởng trước đó 5, 6 năm. 

Lúc ở huyện, tổ chức phân công tôi làm bí thư tôi cũng từ chối vì mới làm phó bí thư và còn trẻ lắm. Khi đó tôi 35 tuổi đã làm bí thư huyện, 40 tuổi làm chủ tịch tỉnh. Thời kỳ vất vả, ít người chịu về làm cán bộ lãnh đạo nên chuyện từ chối chức nọ, chức kia là rất bình thường. Thời điểm đó là thế.

{keywords}
Nguyên Bộ trưởng Đỗ Quang Trung tại cuộc gặp mặt truyền thống 75 năm thành lập Bộ Nội vụ, tháng 8/2020

Khi tôi đang làm ở Tổng cục Du lịch, bác Võ Văn Kiệt gặp bảo tôi về làm tổ chức cán bộ. Tôi từ chối vì “có làm tổ chức bao giờ đâu”. Bác Kiệt mới thuyết phục “thế anh làm ở Tổng cục Du lịch, lãnh đạo ở Quảng Ninh không phải làm tổ chức à?”. 

Tất nhiên khi tổ chức quyết định mình có quyền nêu nguyện vọng, còn tổ chức quyết định đưa đi đâu là chuyện khác. Đến lúc tổ chức điều lên Trung ương thật ra là tôi không thể từ chối được thôi. 

Thủ tướng Võ Văn Kiệt thuyết phục tôi từ Quảng Ninh về Tổng cục Du lịch. Làm việc với bác Kiệt thích lắm, ông rất sâu sắc và tâm huyết. Tôi học ở ông từ tâm huyết với công việc, từ suy nghĩ, tác phong lắng nghe, tác phong quan sát. 

Nếu được là Bộ trưởng Nội vụ vào lúc này, ông sẽ làm gì trước tiên trong công tác cán bộ?

Giả định như thế thì khó lắm. Công việc bây giờ nhiều hơn, phức tạp hơn nhưng những nguyên lý cơ bản mà nghị quyết Đảng, quy định pháp luật Nhà nước hay là kinh nghiệm của các tiền bối để lại vẫn còn nguyên giá trị. Vấn đề là có làm đúng như thế không.

Cách đây mấy chục năm, chưa giải phóng miền Nam, thời kỳ bác Lê Duẩn, Lê Đức Thọ đã có nghị quyết về xây dựng Đảng, các bác làm quyết liệt lắm. Bài học về xây dựng Đảng, xây dựng bộ máy, xây dựng chính quyền đến bây giờ vẫn còn nguyên giá trị.

Đến sau này, bác Đỗ Mười, bác Lê Khả Phiêu đều quan tâm đến công tác xây dựng Đảng. Đến thời kỳ Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng càng được chú trọng. Công tác nội vụ cũng vậy thôi.

Nếu được chọn lại, ông vẫn chọn đoạn đường gian nan, nhưng đầy vinh quang là người đứng đầu Bộ Nội vụ?

Nếu được chọn, mình không thể nói là người đứng đầu, nhưng làm về tổ chức bộ máy thì tôi vẫn thấy thích thú dù thật sự khó. 

Thể chế tốt bảo đảm chỗ đứng bền vững cho người tài

Thể chế tốt bảo đảm chỗ đứng bền vững cho người tài

Bộ Nội vụ mới đây công bố “Chiến lược quốc gia thu hút, trọng dụng nhân tài” để lấy ý kiến góp ý. Điểm đáng chú ý là trong 8 nhóm giải pháp, vai trò của thể chế còn khá mờ nhạt.

Thu Hằng - Hiền Anh

tin nổi bật

Đầu cơ hay đầu tư đất đai

Kết luận về việc quản lý và sử dụng đất đai tại hội nghị Trung ương 5, Tổng bí thư chỉ đạo: “Kiên quyết khắc phục tình trạng đầu cơ đất, sử dụng đất không đúng mục đích, lãng phí, tham nhũng, tiêu cực, gây khiếu kiện, bức xúc trong nhân dân”.

Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương: Gắn kết Mỹ với khu vực

IPEF là sự khởi đầu để bảo đảm gắn kết của Mỹ ở tư cách nền kinh tế số 1 với khu vực  phát triển rất năng động của thế giới.

Đại sứ Mỹ: Chúng tôi mong có quan hệ mạnh mẽ với Việt Nam

Một trong những kết quả quan trọng của hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Mỹ là hai bên đã cam kết nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện. Hy vọng rằng trong tương lai gần, Mỹ sẽ có được kết quả tương tự với Việt Nam.

Đất và người nghèo, người giàu

“Các đại gia Việt Nam toàn liên quan đến bất động sản”. Câu nói nói này của chuyên gia kinh tế Pincus phản ánh đúng thực trạng diễn ra mấy chục năm qua và chúng ta cần làm rõ thực chất của quá trình đó.

Làn sóng thử nghiệm và tham vọng công nghệ của Trung Quốc

Khi đã có đủ điều kiện thị trường và kết nối quốc tế, Trung Quốc thực hiện bước thứ ba, giải phóng làn sóng nguồn lực gồm vốn đầu tư, cơ sở hạ tầng, các kỹ sư được đào tạo và sức mạnh hành chính.

Con đường đột phá công nghệ của Trung Quốc

Suốt nhiều thập kỷ, nhiều người Mỹ chế nhạo Trung Quốc là một quốc gia bắt chước, không có khả năng sáng tạo, chưa nói đến sự đổi mới mang tính đột phá.

Trước Chủ tịch Hồ Chí Minh, trí thức, văn nghệ sĩ thấy mình nhỏ bé

Chủ tịch Hồ Chí Minh, dù chưa phải là một đại trí thức được hiểu theo lối được đào tạo bài bản trường lớp, ấy vậy mà bằng kiến thức được đắp bồi từ đời sống thực tế, Người trở thành vĩ nhân của thời đại.

Phần Lan gia nhập NATO: Căng thẳng chờ phía trước

Chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine gây nhiều tác động đến trật tự quốc tế. Một trong những hệ quả của cuộc chiến chính là việc Phần Lan quyết định gia nhập NATO.

Hà Nội sẽ rà soát, thu hồi dự án bất động sản 'quây tôn'

Để Hà Nội cất cánh, trước hết cần dỡ bỏ các rào cản, di chuyển các chướng ngại vật đang nằm la liệt trên đường băng.

Thủ tướng thăm, làm việc tại Mỹ: Thông điệp của Việt Nam

Nếu Mỹ muốn tăng cường vai trò ở khu vực thì phải ủng hộ ASEAN nhiều hơn trong xử lý các vấn đề theo nguyên tắc: Hòa bình, ổn định, hợp tác, luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm ASEAN.

Ngăn chặn tham nhũng từ đầu, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn

Ban Nội chính TƯ phối hợp với Ban Tổ chức TƯ và các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan liên quan nghiên cứu, trình Bộ Chính trị, BCH TƯ xem xét, quyết định thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh.

Bộ trưởng Tài chính: Phát triển trái phiếu doanh nghiệp thành kênh huy động vốn bền vững

Sau các vụ việc như Tân Hoàng Minh, những vấn đề liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) đã nóng lên trong thời gian gần đây.

Canada: Giáo dục không rập khuôn, giáo viên tự chọn sách giáo khoa

Xứ sở lá phong không phụ thuộc vào sách giáo khoa. Giáo viên tự chuẩn bị kế hoạch giáo án, được khuyến khích sáng tạo để đáp ứng nhu cầu và sở thích của học sinh.

Người kế nhiệm Thủ tướng Singapore: Vị lãnh đạo 4G

Thủ tướng Singapore mới đây công bố, Bộ trưởng Tài chính Lawrence Wong sẽ là lãnh đạo thế hệ thứ tư (4G), mở đường cho ông trở thành người đứng đầu của đảo quốc sư tử.

Vị tướng quyết định nổ súng trước giờ G và trận đánh không có người hy sinh

Thượng tướng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Huy Hiệu là cán bộ trực tiếp chiến đấu và chỉ huy trên nhiều chiến trường ác liệt. Quảng Trị là nơi ông gắn bó nhiều nhất.