Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã định hình lại cán cân quyền lực không chỉ ở Vùng Vịnh, mà còn xa hơn và có nước giành được lợi thế, nước lại đánh mất ảnh hưởng.
Theo hãng tin CNN, đường phố thủ đô Islamabad của Pakistan đã trở nên vắng vẻ do kỳ nghỉ lễ bất ngờ kéo dài 2 ngày, vốn để đảm bảo an ninh nghiêm ngặt cho sự xuất hiện của các phái đoàn Mỹ và Iran trong các cuộc đàm phán đầu tiên kể từ khi xung đột nổ ra.
Một thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài 2 tuần nhằm mở đường cho các cuộc đàm phán vẫn đang được duy trì. Tuy nhiên, việc Israel ném bom dữ dội vào nhóm vũ trang Hồi giáo Hezbollah được Tehran hậu thuẫn và những bất đồng về việc liệu Lebanon có được đưa vào thỏa thuận ngừng bắn hay không, vẫn có thể làm đổ vỡ các cuộc đối thoại.
Ai sẽ tham gia cuộc đàm phán?
Nhà Trắng cho biết cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dự kiến sẽ bắt đầu vào sáng 11/4 theo giờ địa phương tại thủ đô Islamabad của Pakistan.
Phái đoàn Mỹ sẽ do Phó Tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump dẫn đầu.
Tehran chưa chính thức công bố thành phần phái đoàn của mình nhưng truyền thông địa phương cho biết đoàn đàm phán Iran sẽ do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu. Ông Ghalibaf đã nổi lên như một người đối thoại quan trọng với chính quyền Trump trong suốt quá trình xung đột. Nhiều nhà lãnh đạo Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel trong những tuần gần đây.
Chủ đề thảo luận
Do cả hai bên dường như không thể nhất trí về nội dung của thỏa thuận ngừng bắn nên việc thống nhất chương trình nghị sự cho quá trình thương lượng có thể gặp khó khăn.
Ông Trump mô tả “đề xuất 10 điểm từ Iran” là “cơ sở khả thi để đàm phán”. Tuy nhiên, sau đó, Iran bắt đầu chia sẻ một danh sách 10 điểm bao gồm những yêu cầu mà Mỹ không bao giờ có thể đồng ý như thừa nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz, bồi thường thiệt hại do xung đột và dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt. Các phiên bản khác được công bố trên truyền thông nhà nước Iran cũng bao gồm việc công nhận quyền làm giàu uranium của nước này.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt lưu ý Tổng thống Trump đang đề cập đến một kế hoạch 10 điểm khác “hợp lý hơn”.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ và đội ngũ của ông đã có đề xuất riêng gồm 15 điểm. Kế hoạch này chưa được tiết lộ đầy đủ, nhưng được cho bao gồm việc Iran cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân, giao nộp uranium được làm giàu ở mức cao, hạn chế khả năng phòng thủ của Tehran và mở lại eo biển Hormuz.
Câu hỏi quan trọng hiện nay là liệu cuộc đàm phán lần này có đạt được một giải pháp dung hòa nào đó hay sẽ sụp đổ và khơi lại một cuộc xung đột đã tàn phá khắp Trung Đông và châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng dầu mỏ lịch sử trên quy mô toàn cầu hay không.
Trong 5 tuần xung đột Iran, quân đội Mỹ đã thực hiện 18 phi vụ không kích kéo dài 30 hơn giờ, tấn công hơn 13.000 mục tiêu của Tehran, tiêu thụ hơn 3,6 triệu lít cà phê,...
Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cho biết Tehran vẫn quyết tâm “trả thù” cho cha của ông - cố Lãnh tụ tối cao Ali Khanenei và tất cả những người đã thiệt mạng trong xung đột.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định hiện không có lệnh ngừng bắn nào giữa nước này với Lebanon và ông đã chỉ đạo cho nội các mở các cuộc đối thoại trực tiếp với Lebanon.
.svg){kind=icon}
