
Chiều 18/8, Bộ Công an, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương phối hợp tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia có chủ đề “Tư duy lý luận mới về an ninh toàn diện, bao trùm, kiến tạo phát triển trong quản trị quốc gia hiện đại, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.
Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp, khó dự báo và đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, tư duy an ninh quốc gia đang đứng trước những yêu cầu đổi mới căn bản.
Hội thảo nhằm làm rõ những nhận thức, tư duy mới về an ninh quốc gia toàn diện, bao trùm, kiến tạo phát triển trong quản trị quốc gia hiện đại, phân tích những vấn đề đặt ra trong các khía cạnh an ninh quốc gia cụ thể và đề xuất một số định hướng, giải pháp và kiến nghị chính sách nhằm triển khai cụ thể tư duy lý luận mới về an ninh quốc gia.

Phát biểu khai mạc, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết hội thảo được tổ chức trong bối cảnh Trung ương mới ban hành Nghị quyết số 19 về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam và Nghị quyết số 22 về Chiến lược An ninh quốc gia.
Đây là hai nghị quyết có tầm chiến lược, bổ sung, phát triển tư duy lý luận của Đảng về mô hình phát triển và an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới.
Ông Nghị nhấn mạnh quản trị quốc gia hiện đại không chỉ là quản lý hành chính hay kiểm soát rủi ro theo cách tiếp cận truyền thống. Đó là quá trình kiến tạo thể chế, tổ chức và vận hành hệ thống quốc gia theo hướng dân chủ, hiện đại, thông minh, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả; lấy người dân làm trung tâm; lấy dữ liệu, pháp quyền, phân cấp - phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình làm phương thức chủ đạo.
Trong mô hình quản trị đó, an ninh toàn diện, bao trùm không còn đứng ngoài hay đứng sau phát triển mà phải được lồng ghép xuyên suốt trong mọi chính sách, mọi không gian, mọi giai đoạn phát triển.

An ninh kiến tạo phát triển nghĩa là chuyển từ tư duy “bảo vệ trước nguy cơ” sang tư duy “kiến tạo năng lực và không gian phát triển an toàn”. An ninh không chỉ ngăn chặn, đẩy lùi các mối đe dọa mà phải chủ động tạo lập môi trường ổn định, tin cậy, giảm thiểu rủi ro hệ thống, biến thách thức thành cơ hội, góp phần nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu quốc gia.
Theo Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, khi an ninh được đặt đúng vị trí trong quản trị quốc gia, nó trở thành một nguồn lực chiến lược, một điều kiện tiên quyết để đất nước phát triển nhanh, bền vững và bao trùm.
Ông nêu rõ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới đòi hỏi phải có tư duy lý luận toàn diện, đủ tầm, có chiều sâu và đổi mới.
An ninh và phát triển được thống nhất trong một chiến lược
Phát biểu dẫn đề, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn cho biết chủ đề hội thảo đặt ra vấn đề lớn mang tầm chiến lược trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, tính bất định gia tăng, rủi ro lan truyền xuyên lĩnh vực, phải xây dựng nền an ninh bằng tư duy mới.

Về các nghị quyết Trung ương mới ban hành, theo ông Huấn, tuy tiếp cận từ những phương diện khác nhau nhưng các nghị quyết đều gặp nhau ở một yêu cầu chung: an ninh và phát triển được thống nhất trong một chiến lược mang tính kết cấu chứ không phải là hai mặt tách rời.
Tư duy mới đòi hỏi vượt qua cách nhìn tách rời an ninh và phát triển. Việc tuyệt đối hóa tăng trưởng trước mắt, xem nhẹ rủi ro phụ thuộc chiến lược để tích tụ dài hạn đe dọa đến chính năng lực tăng trưởng và phát triển, thậm chí khi xảy ra đổ vỡ không thể phục hồi. Vì vậy, an ninh phải chủ động phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa nơi rủi ro có thể làm suy giảm năng lực phát triển và quyền tự chủ quốc gia, đồng thời bảo đảm mở rộng không gian đổi mới sáng tạo và cho sự vận hành bình thường của đời sống kinh tế xã hội.

Ông khái quát tư duy mới qua 3 sự chuyển dịch. Đó là, về phạm vi: từ tiếp cận cục bộ, chia cắt hoặc chỉ giới hạn ở phối hợp ngành sang tổng thể, điều phối liên ngành, liên cấp.
Về phương thức: từ ứng phó khi nguy cơ đã phát sinh sang chủ động nhận diện, quản trị rủi ro và kiến tạo sức chống chịu ngay từ đầu theo phương châm phát triển bắt đầu từ đâu an ninh phải được tích hợp từ đó, phát triển tới đâu an ninh phải đồng hành tới đó.
Về đối tượng: từ bảo vệ trạng thái hiện có sang bảo vệ quyền lựa chọn, mở rộng dư địa chiến lược và năng lực phát triển trong tương lai.
Theo Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, sự chuyển dịch đó không làm giảm vai trò của đấu tranh ngăn chặn và xử lý nguy cơ mà đặt những nhiệm vụ này trong một chỉnh thể rộng hơn, nơi bảo vệ và kiến tạo, ổn định và đổi mới, lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài được giải quyết đồng thời trên quan điểm biện chứng.



