Bối cảnh thương vụ 123 triệu USD mua HIMARS và bước đi chiến lược của Thái Lan 

Thông tin từ Nhà Trắng công bố ngày 18/11 về việc Thái Lan dự kiến phân bổ ngân sách lên tới 123 triệu USD (khoảng 4 đến 4,2 tỷ Baht) để mua sắm hệ thống pháo phản lực cơ động cao M142 HIMARS đã thu hút sự chú ý đặc biệt của giới quan sát quốc phòng khu vực. 

Dù Bộ Quốc phòng Thái Lan nhấn mạnh đây là kế hoạch hiện đại hóa dài hạn dựa trên nhu cầu an ninh thuần túy của Lục quân Hoàng gia và chưa ký hợp đồng chính thức, thương vụ này vẫn mang ý nghĩa bước ngoặt. 

Nếu hoàn tất, Thái Lan sẽ trở thành thành viên thứ hai trong khối ASEAN sau Singapore sở hữu tổ hợp hỏa lực trứ danh do tập đoàn Lockheed Martin của Mỹ chế tạo.

Hệ thống pháo phản lực M142 HIMARS. Ảnh: Lockheed Martin
Hệ thống pháo phản lực M142 HIMARS. Ảnh: Lockheed Martin

Sức hút của pháo phản lực HIMARS đối với các quốc gia đang hiện đại hóa lực lượng lục quân bắt nguồn từ hiệu quả thực chiến đã được kiểm chứng trên nhiều chiến trường hiện đại, đặc biệt là trong cuộc xung đột tại Ukraine. 

Tại đây, tổ hợp vũ khí này đóng vai trò then chốt trong việc vô hiệu hóa các kho đạn dược, sở chỉ huy chiến trường, cầu cống và hạ tầng hậu cần nằm sâu phía sau chiến tuyến nhờ khả năng tung ra các đòn tập kích chính xác từ cự ly ngoài tầm với của pháo binh truyền thống.

Thiết kế khung gầm bánh lốp nhẹ và chiến thuật "bắn và chạy"

Về mặt kiến trúc cơ khí, M142 HIMARS là phiên bản thu gọn và nhẹ hơn của tổ hợp pháo phản lực bánh xích M270 MLRS nhằm tối ưu hóa khả năng cơ động chiến lược. 

Thay vì sử dụng khung gầm bánh xích nặng 24 tấn, toàn bộ cụm bệ phóng của HIMARS được đặt trên khung gầm xe tải quân sự hạng trung tiêu chuẩn FMTV cấu hình 6x6. 

Hệ thống có chiều dài khoảng 7,8 mét, chiều rộng 2,4 mét, chiều cao ở trạng thái hành quân 2,9 mét và trọng lượng chiến đấu đầy tải chỉ khoảng 16,25 tấn.

Pháo phản lực HIMARS của Mỹ tầm bắn 500km, Thái Lan có kế hoạch chi 123 triệu USD để sở hữu. Ảnh: Lockheed Martin
Pháo phản lực HIMARS của Mỹ tầm bắn 500km, Thái Lan có kế hoạch chi 123 triệu USD để sở hữu. Ảnh: Lockheed Martin

Nhờ khối lượng nhẹ cùng động cơ diesel công suất 330 mã lực, HIMARS đạt tốc độ hành quân tối đa 94 km/h trên đường nhựa với tầm hoạt động 480 km. 

Trọng lượng này cũng cho phép máy bay vận tải quân sự chiến thuật C-130 Hercules có thể chuyên chở trực tiếp nguyên một tổ hợp HIMARS sẵn sàng chiến đấu tới bất kỳ điểm nóng nào mà không cần tháo rời. 

Kíp vận hành của xe chỉ cần 3 quân nhân gồm trưởng xe, pháo thủ và lái xe ngồi trong cabin bọc thép chống đạn nhẹ và mảnh pháo. 

Toàn bộ quy trình từ lúc dừng xe, nâng giàn phóng, khai hỏa loạt đạn cho đến khi thu hồi và rời khỏi trận địa chỉ mất vài phút, giúp tổ hợp thực hiện hoàn hảo chiến thuật "bắn và chạy" để thoát khỏi hỏa lực phản pháo của đối phương.

Nhà Trắng tiết lộ Thái Lan có kế hoạch mua hệ thống pháo phản lực HIMARS với ngân sách lên tới 4,2 tỷ Baht. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thỏa thuận chính thức nào được ký kết. Ảnh: en.thairath.co.th
Nhà Trắng tiết lộ Thái Lan có kế hoạch mua hệ thống pháo phản lực HIMARS với ngân sách lên tới 4,2 tỷ Baht. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thỏa thuận chính thức nào được ký kết. Ảnh: en.thairath.co.th

Hệ sinh thái đạn dẫn đường đa tầng từ GMLRS đến PrSM 

Điểm làm nên sức mạnh hủy diệt thực sự của HIMARS không nằm ở số lượng nòng phóng mà ở hệ thống điều khiển hỏa lực kỹ thuật số kết nối mạng C4ISR và kho đạn dẫn đường chính xác cực kỳ linh hoạt. 

Mỗi cụm ống phóng mô-đun của HIMARS có thể nạp nhanh bằng cần cẩu tích hợp trên xe và tương thích với nhiều loại đạn khác nhau tùy theo yêu cầu nhiệm vụ.

Ở cấp độ hỏa lực tiêu chuẩn, mỗi cụm chứa 6 quả đạn rocket dẫn đường GMLRS cỡ nòng 227 mm. Các biến thể phổ biến như M30A1 mang đầu đạn chứa khoảng 182.000 mảnh vonfram định hình chuyên tiêu diệt sinh lực và khí tài không bọc giáp trên diện rộng, trong khi dòng M31 trang bị đầu đạn nổ phá mảnh đơn khối nặng 91 kg dùng để đánh sập công sự và cầu đường. 

Nhờ hệ thống dẫn đường quán tính (INS) kết hợp định vị vệ tinh GPS và các cánh lái khí động học ở mũi, đạn GMLRS đạt tầm bắn từ 15 đến hơn 90 km với sai số vòng tròn đồng tâm/bán kính lệch mục tiêu (CEP) chỉ tính bằng mét. 

Hệ thống pháo phản lực HIMARS. Ảnh: nationthailand.com
Hệ thống pháo phản lực HIMARS. Ảnh: nationthailand.com

Ngoài ra, biến thể mở rộng tầm bắn ER GMLRS còn nâng cự ly tác chiến lên tới 150 km.

Khi cần tấn công các mục tiêu chiến lược ở cự ly sâu hơn, cụm phóng 6 ống của HIMARS có thể được thay thế bằng một quả tên lửa đạn đạo chiến thuật lục quân MGM-140 ATACMS đường kính 610 mm với tầm bắn tối đa 300 km. 

Đặc biệt, kiến trúc mở của HIMARS còn cho phép tích hợp thế hệ tên lửa tấn công chính xác mới nhất PrSM. 

Với thiết kế thon gọn hơn ATACMS, mỗi cụm phóng HIMARS có thể mang tới 2 quả tên lửa PrSM với tầm bắn vượt mốc 499 km, mở rộng đáng kể năng lực răn đe tầm xa cho lực lượng mặt đất.

(Theo nationthailand.com, thethaiger.com, en.thairath.co.th)