
Bất chấp việc triển khai những tổ hợp phòng không tối tân bậc nhất thế giới quanh eo biển Kerch, hệ thống phòng thủ tên lửa của Nga vẫn để lọt ít nhất 7 tên lửa hành trình đánh sập nhịp cầu Crưm. Đằng sau cú sốc quân sự này là một kịch bản hiệp đồng tác chiến phi đối xứng được tính toán lạnh lùng đến từng giây.
Cầu Kerch (cầu Crưm) nối liền đất liền Nga với bán đảo Crưm từ lâu được xem là một trong những "pháo đài trên không" kiên cố nhất thế giới.

Để bảo vệ tuyến huyết mạch này, Moscow đã giăng một mạng lưới phòng không đa tầng dày đặc, từ những hệ thống phòng không tầm xa trứ danh như S-400 Triumf, tầm trung Buk-M3 cho tới các tổ hợp đánh chặn tầm ngắn Tor-M2, Pantsir-S1 cùng hàng loạt khí tài tác chiến điện tử chuyên dụng.

Thế nhưng, trong cuộc tập kích kéo dài hai ngày 16-17/11, bức tường lửa này đã bộc lộ những lỗ hổng chí mạng khi Ukraine tung vào trận tới 11 chủng loại UAV và tên lửa hành trình khác nhau.

Điểm yếu đầu tiên và dễ thấy nhất của mạng lưới phòng thủ Nga nằm ở giới hạn vật lý về khả năng xử lý mục tiêu, hay còn gọi là hiện tượng bão hòa kênh dẫn.
Mỗi tổ hợp radar chỉ có thể theo dõi và dẫn bắn cho một số lượng mục tiêu nhất định cùng lúc. Khi bầu trời eo biển Kerch bất ngờ xuất hiện hàng chục phương tiện bay từ nhiều hướng và độ cao khác nhau, từ các UAV cánh bằng giá rẻ như Dovbush, FP-1 cho đến tên lửa lai phản lực Palianytsia, màn hình radar cảnh giới lập tức rơi vào trạng thái quá tải tín hiệu.

Để bảo vệ cây cầu, các kíp trắc thủ buộc phải khai hỏa liên tục nhằm tiêu diệt cả những mục tiêu mồi bẫy. Chính quy trình tái nạp đạn kéo dài từ 15 đến 30 phút sau khi bắn hết cơ số tên lửa trực chiến đã tạo ra một "khoảng trống chết người", mở đường cho các mũi tên lửa chủ lực như RUTA, Neptune và Flamingo lao thẳng vào mục tiêu mà không vấp phải sự đánh chặn quyết liệt nào.

Không chỉ bị đánh lừa về số lượng, hệ thống radar mặt đất của Nga còn gặp bất lợi lớn trước địa hình biển mở tại khu vực cầu Crưm.
Tận dụng đường cong của Trái Đất tạo ra hiệu ứng "đường chân trời radar", các dòng tên lửa hành trình như RUTA do công ty Hà Lan Destinus phát triển và R-360 Neptune cải tiến của Ukraine được lập trình để bay bám mặt biển ở độ cao cực thấp, chỉ từ 3 đến 10 mét.

Ở độ cao này, tên lửa hoàn toàn ẩn mình dưới tầm quét của các đài radar đặt trên bờ và chỉ lộ diện khi đã tiến vào cự ly rất gần, khoảng 25 đến 35 km.
Với tốc độ bay cận âm lên tới 800-900 km/h, thời gian từ lúc radar Nga phát hiện mục tiêu đến khi tên lửa chạm nhịp cầu chỉ tính bằng vài chục giây, khiến các kíp chiến đấu gần như không đủ thời gian hoàn tất quy trình khóa mục tiêu và phóng đạn.

Bên cạnh yếu tố địa hình, "đôi mắt" của mạng lưới phòng không Nga còn bị vô hiệu hóa chủ động bởi chiến thuật chế áp phòng không hiện đại.
Trong đợt tập kích này, các UAV tầm xa mang công nghệ châu Âu như Da Vinci đã bay tiên phong với nhiệm vụ săn tìm sóng phát xạ từ radar đối phương.

Điều này đặt các khẩu đội S-400 và Buk-M3 của Nga vào tình thế tiến thoái lưỡng nan: nếu bật radar công suất lớn để sục sạo mục tiêu, lập tức biến mình thành điểm ngắm cho các UAV cảm tử lao vào tiêu diệt; ngược lại, nếu tắt radar để ẩn mình, toàn bộ bầu trời khu vực sẽ rơi vào trạng thái "mù" tạm thời, tạo hành lang an toàn cho tên lửa hành trình xâm nhập.
Sự xuất hiện của thế hệ vũ khí lai cũng khiến các thuật toán nhận diện mục tiêu tự động của Nga rơi vào trạng thái lúng túng.

Các hệ thống phòng không truyền thống vốn được lập trình để phân tách rạch ròi giữa UAV cánh quạt bay chậm và tên lửa hành trình bay nhanh.
Tuy nhiên, những khí tài mới như Palianytsia, mang kích thước của một chiếc UAV nhưng lắp động cơ tuabin phản lực, hay tên lửa cỡ nhỏ RUTA được chế tạo bằng vật liệu composite giảm phản xạ radar đã xóa nhòa ranh giới này.

Diện tích phản xạ hiệu dụng quá nhỏ khiến các tên lửa đánh chặn tầm xa khó khóa chặt mục tiêu từ ngoài khơi, buộc Nga phải dồn gánh nặng phòng thủ lên các tổ hợp tầm ngắn như Pantsir-S1 vốn có tầm bắn hẹp và dễ bị áp đảo khi tấn công đồng loạt.
Cuối cùng, lá chắn tác chiến điện tử vốn là niềm tự hào của quân đội Nga cũng hoàn toàn bất lực ở giai đoạn quyết định của cuộc tập kích.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tín hiệu định vị vệ tinh GPS vốn dễ bị gây nhiễu bởi các tổ hợp như Krasukha hay Zhitel, thế hệ tên lửa mới của Ukraine và Destinus sử dụng cơ chế dẫn đường tự lập ở pha cuối.
Khi tiếp cận khu vực cầu Crưm, tên lửa tự động ngắt kết nối vệ tinh, chuyển sang sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp cảm biến quang điện tử và hồng ngoại, để đối chiếu hình ảnh thực tế của nhịp cầu với mô hình 3D đã nạp sẵn trong bộ nhớ.

Chính sự độc lập tuyệt đối về mặt điện tử này đã giúp 7 quả tên lửa RUTA, cùng các mũi tấn công khác đánh trúng mục tiêu với độ chính xác gần như tuyệt đối.
Cuộc tập kích cầu Crưm một lần nữa phơi bày thực tế khắc nghiệt của tác chiến hiện đại: không một hệ thống phòng không nào, dù đắt đỏ và tối tân đến đâu, có thể đứng vững nếu phải phòng thủ đơn độc trước một chiến thuật hiệp đồng thông minh, kết hợp nhuần nhuyễn giữa số lượng áp đảo, công nghệ tàng hình và khả năng tự chủ ở pha cuối.
(Theo militarnyi.com, dealroom.co, kyivpost.com)




