Quan chức có dám thề?

Vũ Lân Làm báo liên tục 40 năm qua tại Tạp chí Cộng sản, Tạp chí Dân vận, cộng tác viên của nhiều tờ báo, tạp chí.

Việc các cán bộ lãnh đạo về dự Lễ hội Minh thề nghiêm trang giơ tay thề làm người tử tế, nhất là thực hiện “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” chỉ đem lại điều tốt.

 - Việc các cán bộ lãnh đạo địa phương và cả cán bộ cấp cao hơn khi về dự Lễ hội nghiêm trang giơ tay thề làm người tử tế, nhất là thực hiện “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” chỉ đem lại điều tốt, lợi ích chung.

Có thể nói cho đến nay Lễ hội Minh thề, hay còn gọi là Miêng thệ, là một trong những lễ hội dân gian độc đáo và rất có ý nghĩa trong hơn 8.000 lễ hội ở Việt Nam diễn ra trong năm. Độc đáo vì đây là lễ hội duy nhất mà các quan chức dự lễ phải thề. Nó ý nghĩa bởi vì gắn với công cuộc chống “giặc nội xâm” đang diễn ra rất sôi nổi, quyết liệt trong suốt mấy năm qua, và chắc chắn sẽ còn tiếp tục.

Vào thế kỷ XIX, triều đình nhà Nguyễn đã sắc phong bốn chữ vàng “Mỹ tục khả phong” cho Lễ hội Minh thề. Năm 1993, khu đền chùa Hòa Liễu được công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Hiện nay, trên cơ sở hương ước cổ của làng, người làng Hòa Liễu đã soạn thảo bản hương ước mới gồm 5 chương 20 điều. Năm 2017, Lễ hội Minh thề được công nhận là Di sản phi vật thể cấp quốc gia và tại lễ hội năm nay, TP Hải Phòng sẽ tổ chức đón nhận danh hiệu này.

Từ 15 năm qua, Lễ hội Minh thề được khôi phục, mang “hơi thở” hiện đại. Tuy nhiên, bởi lý do, đây là lễ hội của làng, nên chỉ có Trưởng Ban tổ chức, thường là cán bộ thôn và một số cán bộ thôn, các vị bô lão và một số nhân dân thề “không tham nhũng”. Các cán bộ lãnh đạo từ cấp xã, cấp huyện hay cấp thành phố trở lên dù có tham dự cũng không phải thề. Xin mở ngoặc rằng, cán bộ thôn chưa phải là cán bộ trong các chức danh cán bộ, công chức 4 cấp ở nước ta hiện nay.  

{keywords}
Tranh minh họa của họa sĩ Lê Phương (Leo)

Nhưng, đông đảo người dân, không chỉ ở Hải Phòng mà từ các miền đất nước về dự Lễ hội vẫn mong muốn cán bộ lãnh đạo các cấp về dự lễ hội cũng nên đứng lên thề trước thần linh. Song mong muốn này vẫn chưa được các cấp lãnh đạo của địa phương chấp thuận.

Gần đây, khi trả lời báo chí, một cán bộ lãnh đạo của UBND huyện Kiến Thụy, Hải Phòng cho rằng, Hội Minh Thề là lễ hội của làng, cán bộ, đảng viên phải học tập và làm theo Bác Hồ chứ không phải đi thề trước thần linh. “Không ai đi làm việc đó, cán bộ, đảng viên phải thực hiện theo quy định của pháp luật”; rằng “Cán bộ nào đi thề, ai đi thề với thần linh, vi phạm pháp luật à?”.

Còn khi được hỏi “Sau khi được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, địa phương có nên nhân rộng lễ hội Minh Thề đến các cán bộ xã, huyện, thậm chí là thành phố cùng tham gia thề trước thần linh?", một lãnh đạo của UBND TP Hải Phòng cho biết: trong ngày tổ chức lễ hội Minh Thề, lãnh đạo thành phố sẽ về dự và cùng với lãnh đạo huyện Kiến Thụy bàn cụ thể cách thức tổ chức những năm sau; rằng “Trong thời điểm này, đất nước ta đang tích cực phòng chống tham nhũng dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Do đó, qua Lễ hội này sẽ phát động phong trào phòng chống tham nhũng trong toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân. Bất kể cán bộ, đảng viên nào cũng đều phải thực hiện”[1].

Như vậy, có thể nói, đối với việc cán bộ có thề hay không thề trong Lễ hội Minh thề đang có hai luồng ý kiến khác nhau. Đông đảo nhân dân thì muốn, còn không ít cán bộ lãnh đạo địa phương lại không muốn có quy định cán bộ phải thề trong Lễ hội.

Người viết bài này trộm nghĩ, thề, hay ngày nay được gọi là tuyên thệ, là một hành vi rất quan trọng, thiêng liêng trước anh linh Tổ quốc, trước tổ tiên và các bậc tiền nhân... Dù có được gọi theo chữ Hán là “tuyên thệ” nhưng thực chất là “thề”. Sau khi đọc các nội dung tuyên thệ thì mọi người đều phải giơ tay hô “Xin thề” chứ không ai nói “Xin tuyên thệ” cả! 

Ngay như lời tuyên thệ của các chiến sĩ QĐND Việt Nam cũng có xuất phát từ “Mười lời thề danh dự của đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân” đọc trong lễ thành lập ngày 22/12/1944. Nội dung "Mười lời thề" được đại tướng Võ Nguyên Giáp, khi đó là Đội trưởng đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, soạn thảo. Nội dung cơ bản của 10 lời tuyên thệ được giữ nguyên từ thời đó đến giờ.

Trừ những người thất tín, để lời thề thành “cá trê chui ống” còn tất cả cán bộ, đảng viên nếu giữ được lời thề khi đứng trước cờ Tổ quốc, cờ Đảng, trước bàn thờ tổ tiên, trước anh linh các bậc tiền nhân thì họ sẽ suốt đời suy nghĩ và hành động có lợi cho nước, cho dân. Do vậy, Lễ hội Minh thề có thể coi là “đặc sản” tinh thần, độc nhất vô nhị của TP Hải Phòng nói riêng và của Việt Nam chúng ta nói chung. Việc các cán bộ lãnh đạo địa phương và cả cán bộ cấp cao hơn khi về dự Lễ hội nghiêng mình, cúi đầu trước anh linh tổ tiên, giơ tay thề làm người tử tế, nhất là thực hiện “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” chỉ đem lại điều tốt, lợi ích chung.

Làm được như thế cán bộ chẳng những không mất gì mà sẽ có thêm động lực, một cam kết thiêng liêng để giữ mình không sa vào tội lỗi và chiếm được lòng tin của người dân. Điều này chỉ có lợi mà thôi, mà theo Bác Hồ: “Việc gì có lợi cho dân thì cương quyết làm”.

Hội thề mà không có người thề thì không còn là hội, thề mà chỉ có cán bộ thôn thôi thì cũng mất đi ý nghĩa thực tiễn. Cán bộ thề trong Lễ hội Minh thề sẽ góp phần làm cho Lễ hội này thêm phần linh thiêng, độc đáo, thực chất như ông cha ta từng có “Hội thề Thăng Long” mang tầm cỡ quốc gia ngày xưa.

Vũ Lân

--------

[1] Hội thề không tham nhũng ở Hải Phòng, Chủ tịch huyện: 'Ai đi thề với thần linh, vi phạm pháp luật à!', VVTC.vn, 27/02/2018.

Nhiều nước không đốt vàng mã, xem ngày giờ sao vẫn thịnh vượng?

Nhiều nước không đốt vàng mã, xem ngày giờ sao vẫn thịnh vượng?

Nhiều nước không xem ngày giờ, không đốt giấy tiền vàng mã, không ai cúng sao giải hạn... mà sao xã hội đất nước họ phát triển thịnh vượng, dân trí cao, xã hội nhân bản văn minh?    

Lễ hội Đền Trần Nam Định: Còn ai xin ấn?

Lễ hội Đền Trần Nam Định: Còn ai xin ấn?

Câu chuyện phát ấn nơi Đền Trần diễn ra nhiều năm. Giờ là lúc nhà quản lý và nhà Đền tỉnh táo quyết định ngừng việc phát ấn lợi ít hại nhiều này.  

Chớ “tiêm nhiễm” niềm tin tín ngưỡng thái quá

Chớ “tiêm nhiễm” niềm tin tín ngưỡng thái quá

Tưởng như xã hội càng văn minh, những biểu hiện sùng bái vào thế giới siêu nhiên, huyền bí sẽ ngày càng bị đẩy lùi lại phía sau. 

Xuân về, suy ngẫm về “Phúc, Lộc, Thọ”

Xuân về, suy ngẫm về “Phúc, Lộc, Thọ”

Mỗi dịp Tết đến Xuân về, mọi người ước nguyện cho nhau luôn được “Phúc, Lộc, Thọ”. Người nào được toại nguyện cả ba điều ước và mong muốn ấy thì cuộc đời thật mỹ mãn.

Mang ‘Tâm’ gì đi lễ chùa đầu năm?

Mang ‘Tâm’ gì đi lễ chùa đầu năm?

Tâm bình an tỷ lệ thuận với lòng tử tế, nhiều tâm bình an là xã hội bình an, không có thánh thần nào "bảo lãnh" bình an cho bạn được!    

 

tin nổi bật

Ngân hàng bán ‘bia kèm lạc’, khách hàng bức xúc ‘một cổ hai tròng’

Việc nhân viên ngân hàng ép người vay tiền mua bảo hiểm đang trở thành vấn nạn gây nhức nhối cho không ít người.

Giáo viên ở Mỹ ứng xử ra sao với ChatGPT?

Sau khi công cụ ChatGPT ra đời, ở mọi nơi, mọi lĩnh vực đã dấy lên nhiều bàn thảo gay gắt. Cô giáo Đinh Thu Hồng, từ Mỹ, viết cho Tuần Việt Nam về những thay đổi với cô và ngành giáo dục Mỹ.

ChatGPT ngày càng được cải tiến nhưng bạn đã biết hỏi?

ChatGPT là ứng dụng dựa trên mô hình GPT (Generative Pre-training Transformer) với các bộ chuyển hóa (transformer) đã được đào tạo trước (pre-trained). ChatGPT được huấn luyện từ 570 GB tài liệu từ sách báo, Wikipedia, văn bản thu thập trên mạng.

ChatGPT là công cụ AI hữu hiệu phục vụ con người

ChatGPT không hoàn hảo. Có một số trường hợp, nó đưa ra câu trả lời không liên quan hoặc sai lệch. Như CEO của OpenAI đã nêu: “ChatGPT đôi khi viết những câu trả lời nghe có vẻ hợp lý nhưng không chính xác hoặc vô nghĩa”.

ChatGPT hay là công nghệ AI nổi bật trong năm

ChatGPT có nhiều điểm hấp dẫn. Đây là một ứng dụng trí tuệ nhân tạo, được công ty OpenAI Inc (San Francisco) phát triển.

Vài điều suy nghĩ về Tết cổ truyền dân tộc

Chúng ta đã ăn xong cái Tết kéo dài nhiều ngày, nhưng tôi vẫn muốn nói lại một số điều đang níu kéo, cản trở các bà, các mẹ của chúng ta trong dịp Tết.

Nhà trí thức có nên giàu không?

Đầu Xuân mới, xin bàn về một chủ đề tương đối nhạy cảm nhưng lại hết sức thực tế: Nhà trí thức có nên giàu không?

"Từ chức 20" nhìn từ "Khoán 10"

Xin gọi năm 2022 vừa kết thúc là năm ‘Từ chức 20’ từ Kết luận số 20-TB/TW ngày 8.9.2022 của Bộ Chính trị.

Quốc phục nam của người Việt

Thời gian trước đây, cộng đồng mạng nói nhiều đến bộ quần áo của một vị đại sứ nọ mặc trong buổi lễ trình Quốc thư. Người bảo chẳng giống ai, người thì bảo như vậy cho khỏi “đụng hàng”.

Tết là dịp để kích cầu

“Tết” với người Việt là thời điểm được nghỉ khá dài theo luật lao động. Ở đây, xin không bàn luận góc độ phong tục, tập quán, văn hóa truyền thống mà nhìn Tết ở góc độ kinh tế.

Người gửi tiền bỗng trở thành nhà đầu tư bảo hiểm

Việc những người gửi tiền tiết kiệm ngân hàng tố bị lừa trở thành nhà đầu tư bảo hiểm là có thật, đang gây nhức nhối. Song, vì điều đó mà có những quy định kỹ thuật thắt chặt dịch vụ này cũng không nên”.

‘Chênh lệch địa tô’ từ lý thuyết đến thực tiễn

Đất ở và đất thương mại, dịch vụ thường có giá cao gấp cả chục lần, thậm chí cả trăm lần so với đất nông nghiệp. “Chênh lệch địa tô” hình thành từ đó: do chuyển mục đích từ loại đất có giá trị thấp sang loại đất có giá trị cao hơn.

Việt Nam tăng trưởng kinh tế số mạnh nhất khu vực Đông Nam Á

Sau hai năm đại dịch vừa qua đã đẩy nhanh xu hướng thay đổi thói quen mua sắm và kinh doanh trực tuyến của Việt Nam theo hướng tích cực.

Con số, phận người

Những con số thất nghiệp thì vô tình, có thể mang gam màu sáng hay xám, nhưng mỗi phận người trong đó rất riêng và chứa đựng biết bao nỗi lòng.

Những điều suy ngẫm sau vụ án Alibaba

Tôi không bênh vực Luyện và không bình luận về tính đúng, sai của bản án mà chỉ bàn về khía cạnh luật pháp, thể chế để ngăn chặn những vụ như Alibaba có thể xảy ra.