Trong bối cảnh xung đột Mỹ-Israel-Iran 2026 leo thang, hệ thống phòng không Cheongung-II do Hàn Quốc phát triển đã có màn ra mắt chiến đấu ấn tượng khi bảo vệ lãnh thổ UAE trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và drone từ Iran. 

Theo các nguồn tin quốc tế, hai khẩu đội Cheongung-II đã bắn khoảng 60 quả tên lửa đánh chặn, đạt tỷ lệ thành công 90-96%, một con số đáng chú ý khi hoạt động phối hợp trong mạng lưới phòng không nhiều tầng cùng hệ thống Patriot của Mỹ. 

Thành tích thực chiến này không chỉ khẳng định khả năng của công nghệ Hàn Quốc mà còn đẩy nhanh xu hướng các quốc gia Trung Đông tìm kiếm giải pháp thay thế cho các hệ thống phương Tây đắt đỏ, với Cheongung-II được đánh giá chỉ bằng khoảng 1/3 chi phí nhưng hiệu suất cạnh tranh.

Cheongung II missile 1.jpg
Hệ thống phòng không Cheongung-II, hay KM-SAM Block II của Hàn Quốc, phóng tên lửa trong buổi tập trận. Ảnh: militarnyi.com

Cheongung-II, hay còn gọi là KM-SAM Block II (Cheolmae-2), là hệ thống tên lửa đất đối không tầm trung do Cơ quan Phát triển Quốc phòng Hàn Quốc (ADD) dẫn dắt phát triển, với sự tham gia của các công ty như LIG Nex1, Hanwha Systems và Hanwha Aerospace. 

Hệ thống Cheongung-II được thiết kế để lấp khoảng trống tầng trung trong kiến trúc phòng không nhiều lớp, tập trung vào việc đánh chặn máy bay, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo tầm ngắn đang lao xuống giai đoạn cuối.

Về thông số kỹ thuật, mỗi khẩu đội Cheongung-II thường bao gồm 4-6 xe phóng di động (TEL), mỗi xe mang 8 quả tên lửa, cùng một radar đa chức năng X-band phased array (có nguồn cảm hứng từ công nghệ S-400 của Nga) và xe chỉ huy kiểm soát hỏa lực. 

Radar có khả năng quét 360 độ, phát hiện mục tiêu ở khoảng cách lên đến 100km, theo dõi đồng thời tối đa 40 mục tiêu và hỗ trợ ưu tiên tấn công nhanh chóng. 

Cheongung II missile.jpg
Trong cuộc tập trận ngày 6/11/2024 tại khu vực Biển Tây, một tên lửa đất đối không Cheongung-II đã được phóng nhằm vào mục tiêu giả định. Ảnh: Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc/koreatimes.co.kr.

Tên lửa đánh chặn nặng khoảng 400kg, dài 4,61m, đường kính 275mm, sử dụng động cơ tên lửa nhiên liệu rắn, đạt tốc độ tối đa Mach 5 (Block II). Phạm vi đánh chặn khoảng 40-50km tùy biến thể, trần bay lên đến 20km (một số báo cáo đề cập khả năng lên 40km). 

Hệ thống Cheongung-II áp dụng phương pháp hit-to-kill (va chạm trực tiếp bằng động năng), kết hợp dẫn đường quán tính với cập nhật giữa chừng qua data link và đầu dò radar chủ động ở giai đoạn cuối, cho phép cơ động mạnh (hơn 50g) và độ chính xác cao.

Ưu điểm nổi bật của Cheongung-II nằm ở tính cơ động cao nhờ thiết kế road-mobile hoàn toàn, khả năng triển khai nhanh và tích hợp tốt vào mạng lưới phòng không hiện có. 

Chi phí là điểm mạnh lớn nhất: một quả tên lửa đánh chặn chỉ khoảng 1-1,1 triệu USD, trong khi Patriot PAC-3 của Mỹ có giá lên đến 3,7-4 triệu USD mỗi quả, tức rẻ hơn khoảng 2/3 đến 3/4. 

Cheongung II missile 2.jpg
Bệ phóng tên lửa phòng không Cheongung II (M-SAM) của Hàn Quốc. Ảnh: DAPA/militarnyi.com

Thời gian sản xuất và giao hàng cũng nhanh hơn nhiều so với các đối tác phương Tây, giúp các nước nhập khẩu dễ dàng bổ sung đạn dược khẩn cấp (như UAE đã yêu cầu cung cấp thêm 30 quả tên lửa chỉ trong vài ngày tháng 3/2026). 

Hiệu suất thực chiến tại UAE đã chứng minh khả năng đối phó với các mối đe dọa hỗn hợp (drone + tên lửa đạn đạo bất thường), đạt tỷ lệ đánh chặn cao trong môi trường chiến đấu thực tế căng thẳng, nơi tỷ lệ trên 90% được xem là xuất sắc ngay cả với các hệ thống cao cấp.

Tuy nhiên, hệ thống cũng tồn tại một số hạn chế cần cân nhắc. Phạm vi và trần bay của Cheongung-II vẫn thuộc phân khúc tầm trung, không thể thay thế hoàn toàn các hệ thống tầm cao như THAAD hay Patriot PAC-3 ở một số kịch bản đạn đạo tầm xa hơn. 

Phương pháp hit-to-kill đòi hỏi độ chính xác cực cao, nên hiệu quả có thể giảm nếu đối phó với mục tiêu cơ động mạnh hoặc tấn công saturation (số lượng lớn đồng thời). 

Radar X-band tuy tiên tiến nhưng có thể dễ bị nhiễu điện tử hoặc tấn công chống radar hơn so với một số hệ thống radar băng tần rộng của phương Tây. 

Cheongung II missile 3.jpg
Hệ thống tên lửa phòng không Cheongung II SAM. Ảnh: từ nguồn mở/militarnyi.com

Ngoài ra, dù đã chứng minh được khả năng trong thực chiến, kinh nghiệm chiến đấu quy mô lớn vẫn còn hạn chế so với Patriot đã được thử thách qua nhiều cuộc xung đột. 

Việc phụ thuộc một phần vào công nghệ hỗ trợ từ Nga (trong giai đoạn phát triển radar và tên lửa) cũng có thể tạo rào cản cho một số khách hàng NATO hoặc đồng minh Mỹ.

Màn ra mắt chiến đấu thành công của Cheongung-II tại UAE trong xung đột Mỹ-Israel-Iran 2026 đã khẳng định vị thế của nó như một lựa chọn thay thế hấp dẫn cho các hệ thống phòng không phương Tây. 

Với giá thành cạnh tranh, thời gian giao hàng nhanh và hiệu suất thực tế được kiểm chứng, hệ thống không chỉ bổ sung hiệu quả cho mạng lưới nhiều tầng mà còn mở ra cơ hội xuất khẩu lớn hơn cho ngành công nghiệp quốc phòng Hàn Quốc. 

Dù chưa phải là giải pháp toàn diện, Cheongung-II đang chứng tỏ rằng công nghệ tầm trung thông minh, chi phí hợp lý có thể đóng vai trò quan trọng trong bối cảnh chiến tranh tên lửa và drone ngày càng phổ biến hiện nay. 

Các quốc gia đang tìm kiếm sự cân bằng giữa hiệu quả và ngân sách chắc chắn sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ sự phát triển của “Patriot giá rẻ” này từ Hàn Quốc.