Tiếp tay cho biến đổi khí hậu là chọn đường cụt tới tương lai

Giám đốc Ngân hàng Thế giới nhấn mạnh, chúng ta cần quên đi mục tiêu 2 độ C nếu Việt Nam và các nước Châu Á khác vẫn quyết tâm xây dựng các nhà máy nhiệt điện đã được lên kế hoạch.

Giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) nhấn mạnh, chúng ta cần quên đi mục tiêu 2 độ C nếu Việt Nam và các nước Châu Á khác vẫn quyết tâm xây dựng các nhà máy nhiệt điện đã được lên kế hoạch.

Hội nghị lần thứ 22 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (COP22) vừa diễn ra tại Marrakech, Morocco. Bên lề sự kiện này, Tuần Việt Nam đã trò chuyện với bà Sonja Schirmbeck, Phó Đại diện Viện Friedrich-Ebert-Stiftung (FES), văn phòng Việt Nam.

Thưa bà, các hội nghị COP trước đây đã đạt được những thành tựu tiêu biểu nào liên quan đến vấn đề giảm thiểu biến đổi khí hậu (BĐKH)?

Các nước đã thông qua cam kết riêng lẻ mang tên Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định (INDC).

INDC được hiểu là cam kết của mỗi nước về việc số lượng phát thải khí nhà kính của quốc gia đó sẽ giảm đi và giảm bằng cách nào. Vấn đề là tất cả cam kết này không thể được khẳng định chắc chắn và nhiệt độ vẫn có khả năng tăng lên khoảng 30C. Theo cách nhìn riêng rẽ, trên dưới 1 độ C không tạo ra sự khác biệt rõ rệt, tức 35 hay 36 độ C tại Hà Nội vào mùa hè vẫn không khác nhau nhiều, mức đó chỉ đơn giản là nóng.

{keywords}
Tác hại của đập thủy điện. Ảnh minh họa: dantri

Tuy nhiên, khi nhìn vào nhiệt độ trung bình toàn cầu, thậm chí chênh lệch 0,5 độ C hoặc ít hơn cũng đã gây ra những tác động to lớn mà được gọi là “những điểm tới hạn”, ví dụ như khả năng hấp thụ khí nhà kính (KNK) tăng, tan băng vĩnh cửu hay nước biển tăng lên nhanh chóng vì sụt núi băng và tất nhiên điều đó sẽ ảnh hưởng trầm trọng đến Việt Nam. Nếu đạt đến điểm tới hạn này thì khi đó hiện tượng nhiệt độ tăng sẽ hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát của loài người.

Giảm thiểu tổn thất do biến đổi khí hậu được gọi là “thích ứng”.

Tại COP21 ở Paris, tầm quan trọng của “thích ứng” được nhìn nhận ngang bằng với “giảm thiểu” vì các biện pháp giảm thiểu mạnh mẽ nhất của rất nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, cũng không thể chặn đứng BĐKH ngay lập tức trong khi hiện tượng này đã gây ra vô số thiệt hại cho sinh kế nói riêng và cuộc sống loài người nói chung.

Chủ đề năm nay được tập trung thảo luận là gì, thưa bà?

COP22 được gọi là “COP của hành động”. Thỏa thuận Paris là một thành công lớn khi đặt ra mục tiêu 1,5 – 2C và nhìn nhận tầm quan trọng của thích ứng.

Tuy nhiên, câu hỏi bằng cách nào để đạt được những cam kết đó vẫn còn bỏ ngỏ. Do đó, các đại biểu tại Marrakech cần nhất trí về những chỉ dẫn, thủ tục và quy trình triển khai Thỏa thuận Paris trong 6 chủ đề trọng điểm, gồm thích ứng, giảm thiểu, minh bạch, chuyển giao công nghệ, xây dựng năng lực, tổn thất và thiệt hại.

Các nhà nghiên cứu về khí hậu đều cho rằng những điểm tới hạn này nằm giữa thông số tăng nhiệt độ từ 1,5 đến 2 độ C và chúng ta đã tiến đến rất gần con số này. Tầm quan trọng của COP tại Marrakech là nhằm đạt được cam kết của các quốc gia về giảm thiểu KNK và phải chắc chắn rằng các cam kết đó thật sự được triển khai ngay lập tức.

Do đó, ngay từ bây giờ chúng ta cần hỗ trợ các cộng đồng bị ảnh hưởng nhằm giúp họ đương đầu với các tình thế khó khăn, ví dụ như điều chỉnh mùa vụ phù hợp với khí hậu hay xây dựng kế hoạch khẩn cấp cho các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Mặc dù việc nhìn nhận được tầm quan trọng của “thích ứng” là một thành công lớn của COP21 nhưng cho đến nay chưa có một lộ trình rõ ràng về việc triển khai cũng như nguồn tài chính để phục vụ nỗ lực thích ứng toàn cầu. Đây vẫn là một câu hỏi quan trọng mà các đại biểu tham gia COP năm nay cần phải trả lời.

Chủ đề nào trong số những chủ đề cốt tử này đóng vai trò quan trọng đối với Việt Nam?

Việt Nam có nhu cầu thích ứng rất lớn nhưng kể cả với những kế hoạch thích ứng tốt nhất, Việt Nam cũng không thể hoàn toàn tránh được thiên tai và phá hủy. Do đó, câu hỏi là bằng cách nào bù đắp được những thiệt hại đang tăng lên với sự nhìn nhận về trách nhiệm từ quá khứ và hiện tại gây ra BĐKH.

Việt Nam đã rất chủ động trong các phiên đàm phán tại COP và có nhiều đóng góp giá trị cho tiến trình đàm phán cũng như xây dựng các chính sách toàn cầu. Các chính sách này tạo cơ hội cho Việt Nam tăng cường quan hệ quốc tế và vận động các nguồn lực để ứng phó BĐKH. Tại buổi khai mạc của COP22, đoàn đàm phán Việt Nam đã có sự kiện chia sẻ về việc triển khai Thỏa thuận Paris, được cộng đồng quốc tế chào đón nồng nhiệt.

Về giảm thiểu, lượng phát thải KNK của Việt Nam còn thấp so với toàn cầu nhưng con số này đang tăng rất nhanh, đặc biệt do các nhà máy nhiệt điện và các ngành công nghiệp. Gần đây, Giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) thậm chí đã nhấn mạnh “chúng ta cần quên đi mục tiêu 2 độ C nếu Việt Nam và các nước Châu Á khác xây thêm các nhà máy nhiệt điện. Để có thể chuyển sang các nguồn năng lượng tái tạo thay thế và hướng đến sản xuất xanh tại Việt Nam, chúng ta cần chuyển giao công nghệ”.

Hiện nay, các chuyên gia đều đồng ý rằng các giải pháp kĩ thuật để đạt được mục tiêu 1,5 độ C là khả dĩ và việc áp dụng công nghệ xanh sẽ mang đến nhiều lợi ích như cải thiện chất lượng không khí tại Việt Nam hoặc sức khỏe của công nhân và môi trường quanh các khu công nghiệp.

Vì vậy, chúng ta phải đảm bảo rằng các quốc gia sở hữu công nghệ tiên tiến phải sẵn sàng chia sẻ những công nghệ này. Song song đó, chính phủ các nước đang phát triển và các nước đang nổi lên cũng sẵn sàng áp dụng nhanh các công nghệ tiên tiến trên.

Cám ơn bà đã dành thời gian.

Bảo Anh thực hiện

...

Kể từ năm 1995, các đại biểu từ khắp nơi trên thế giới đã có các cuộc gặp thường niên để thảo luận về cách thức chống biến đổi khí hậu (BĐKH). Hội nghị BĐKH mang tầm quan trọng quốc tế này thường được biết đến với tên gọi “Hội nghị các bên” (COP). COP là cơ quan ra quyết định tối cao nhất thuộc Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC).

Hội nghị năm nay (COP22) được tổ chức tại Morocco, quốc gia có thu nhập trung bình bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi biến đổi khí hậu tương tự Việt Nam. Số đại biểu tham dự COP năm nay là 20.000, ít hơn so với con số 40.000 của năm trước.

Tuy nhiên, đây lại là cơ hội để các đại biểu đào sâu hơn vào những vấn đề thực tế nhằm phục vụ việc triển khai Thỏa thuận Paris. Như mong đợi, COP năm nay sẽ tập trung nhiều hơn vào tính thực tiễn.


tin nổi bật

ASEAN trong vòng xoáy quan hệ Mỹ - Trung

Việc ASEAN không chọn bên trong cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung có nghĩa là khối này đang tìm kiếm sự cân bằng giữa kinh tế và an ninh.

Hết lo 'kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc'

Tiếp xúc với cử tri Hà Nội ngày 23/6, Tổng bí thư nhắc lại câu nói “kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc”. Câu nói này xuất phát từ một vị lãnh đạo Quốc hội trước đây và từng gây xôn xao dư luận.

Suy thoái kinh tế và Zero Covid đe dọa tham vọng toàn cầu của Trung Quốc

Cảnh báo của Thủ tướng Lý Khắc Cường về việc Trung Quốc đối mặt với thách thức do kiểm soát Covid-19 nghiêm ngặt làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm tốc, thậm chí suy thoái kinh tế lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Đường cao tốc tây - ta và câu chuyện quản lý

Các cơ quan đang bàn nhiều đến việc tính lại các tổng cục và tương đương tại các bộ, cơ quan ngang bộ, trong đó có phương án tách Tổng cục Đường bộ Việt Nam thành Cục Đường bộ và Cục Đường cao tốc.

Nữ Vụ trưởng báo chí và chuyện cầm bút

Trợ lý Bộ trưởng, Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, làm báo không chỉ là chuyển tải thông tin mà còn có sứ mệnh dẫn dắt.

Khát vọng tạo nên tính cách người Israel

Ở phần 2 cuộc bàn tròn trực tuyến với Tuần Việt Nam, Đại sứ Nadav Eshcar chia sẻ về khát vọng lập quốc, xây dựng đất nước của người Israel, về tình cảm của gia đình ông những năm tháng sống tại Việt Nam.

Công nghệ làm nên phép màu Israel

Tuần Việt Nam trò truyện trực tuyến với Đại sứ Israel tại Việt Nam Nadav Eshcar về "cây đũa thần" công nghệ làm nên phép màu trên con đường phát triển quốc gia.

Giảm giá xăng vừa giúp dân vừa kìm lạm phát

Thông tin Bộ Tài chính trình Chính phủ đề xuất “giảm kịch khung” thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, xem xét bỏ quỹ bình ổn mang lại làn gió tươi mát cho người dân và nền kinh tế vốn chật vật sau đại dịch, lạm phát tăng cao.

Ai sẽ là Chủ tịch thành phố Hà Nội?

Bài viết không nhằm chọn nhân sự cụ thể - điều này đã có những cơ quan chuyên trách của Đảng - mà chỉ muốn nói đến đòi hỏi thực tiễn từ mảnh đất Thăng Long, trái tim của cả nước.

Hai ủy viên trung ương bị khai trừ và bài học về công tác cán bộ của Đảng

Hai ủy viên Trung ương bị khai trừ khỏi Đảng, bị tước hết chức vụ và bị khởi tố, bắt tạm giam là minh chứng cho tinh thần đấu tranh không khoan nhượng với tệ nạn tham nhũng tiêu cực của Đảng, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng bí thư.

Diện kiến ông Sáu Dân và giải pháp tháo gỡ khó khăn kinh tế

Tôi tưởng làm việc chỉ với năm ba người chuyên viên cùng với ông Sáu Dân, hoá ra đêm đó ở hội trường có đến hơn 20 người, trong đó chỉ có một người mà tôi biết…

Lá thư gửi ông Sáu Dân và chuyến thăm Thủ đô

Tôi báo với anh Dưỡng để nói lại với anh Hai Chí và sau đó TP.HCM có văn bản gởi anh Bảy Hoàng - Tổng giám đốc Imexco đề nghị bố trí cho tôi đi Hà Nội, đồng thời anh Năm Nghị có đưa cho tôi một thư gởi ông Sáu Dân…

Huỳnh Bửu Sơn và chuyến 'survey' Duyên Hải cùng chiếc dép nằm sâu dưới bùn

Kỷ niệm đầu tiên đánh dấu việc tôi tham gia Nhóm chuyên viên Cholimex là chuyến đi công tác tại Duyên Hải cùng anh Trần Bá Tước và anh Võ Hùng.

Nơi ươm mầm xanh trên mảnh đất hữu nghị Việt Nam - Campuchia

“Ươm mầm hữu nghị” - cái tên thể hiện sự chân tình, tin tưởng cũng như tinh thần lạc quan, kỳ vọng của nhân dân Việt Nam và Campuchia vào sự phát triển của những mầm xanh.

Chiến sự Nga-Ukraine: Dấu hiệu mới về khủng hoảng lương thực toàn cầu

Lo lắng về một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu đang tăng khi tác động từ chiến sự Nga - Ukraine lan từ ngũ cốc sang đường, trong khi các hạn chế xuất khẩu sẽ tiếp tục làm giá cả leo thang.