Sau gần nửa năm thực hiện, đến tháng 7/2026, dự án “Xây dựng không gian số an toàn cho thanh niên Việt Nam” đã hình thành được một hệ thống sản phẩm gồm nghiên cứu, sổ tay, khóa học trực tuyến và bộ công cụ nâng cao nhận thức số, đồng thời xây dựng mạng lưới hợp tác giữa cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp, chuyên gia và thanh niên.
Dự án được Liên hợp quốc (UNDP) chủ trì, phối hợp cùng Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) và Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp triển khai.
Thông tin từ NCA, kết quả nghiên cứu "Rủi ro số và sức khỏe" do UNFPA chủ trì thực hiện trên cơ sở khảo sát hơn 800 sinh viên tại Hà Nội và Thanh Hóa kết hợp nghiên cứu định tính và phân tích chính sách, đã được công bố tại hội nghị tổng kết dự án diễn ra mới đây tại Hà Nội.
Nghiên cứu chỉ ra rằng, công nghệ số hiện đã là một phần không thể tách rời trong cuộc sống của thanh niên. Hầu hết sinh viên tham gia khảo sát đều cho biết họ sở hữu smartphone và sử dụng Internet trung bình khoảng 4 giờ mỗi ngày, trong khi nhiều người thừa nhận gần như luôn kết nối. Mạng xã hội đang ngày càng trở thành "không gian sống thứ hai" của giới trẻ.
Theo thống kê, khoảng 62% người tham gia khảo sát sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) một cách thường xuyên trong học tập và công việc, thậm chí nhiều người coi AI như một "người tư vấn". Tuy nhiên, hơn 50% cho biết họ hiếm khi hoặc chưa từng công khai việc sử dụng AI, cho thấy khoảng trống về hướng dẫn và quy định sử dụng AI trong giáo dục.
Kết quả khảo sát còn cho thấy, gần 90% người được khảo sát từng gặp ít nhất 1 trải nghiệm tiêu cực trên môi trường mạng như quảng cáo gây phiền nhiễu, lời mời kết bạn từ người lạ, bình luận xúc phạm, quấy rối tình dục hay bị phát tán hình ảnh nhạy cảm. Một số nhóm như thanh niên dân tộc thiểu số hay thanh niên khuyết tật được xác định có nguy cơ bị tổn thương cao hơn do thường xuyên đối mặt với kỳ thị, lừa đảo hoặc xâm phạm quyền riêng tư.
Đáng chú ý, mặc dù thường xuyên sử dụng Internet, mạng xã hội nhưng kỹ năng tự bảo vệ bản thân của nhiều thanh niên còn hạn chế. Theo khảo sát, khoảng 57% người tham gia khảo sát sử dụng mật khẩu mạnh, 63% kích hoạt xác thực hai lớp và khoảng 16% áp dụng đầy đủ các biện pháp bảo mật cơ bản. Khi gặp rủi ro, đa số thanh niên lựa chọn chặn hoặc bỏ qua thay vì báo cáo với nền tảng hay cơ quan chức năng.
Từ kết quả nghiên cứu “Rủi ro số và sức khỏe”, nhóm chuyên gia đề xuất xây dựng khung an toàn số cho thanh niên theo hướng liên ngành, lấy thanh niên làm trung tâm và tập trung nâng cao năng lực tự bảo vệ thay vì chỉ tăng cường kiểm soát. Theo nhóm nghiên cứu, mục tiêu không phải là hạn chế giới trẻ sử dụng công nghệ mà cần trang bị cho họ "vắc-xin số" thông qua kiến thức, kỹ năng và hệ thống hỗ trợ phù hợp; qua đó giúp người trẻ an toàn trên môi trường số.
.svg){kind=icon}
