Chỉ khi đại biểu biết cách sàng lọc và đối soát qua AI, sức mạnh giám sát mới thực sự được phát huy, tránh tình trạng đại biểu chỉ nghe báo cáo một chiều từ các cơ quan thực thi.
Nâng cao năng lực số cho đại biểu HĐND
Hội nghị bồi dưỡng kỹ năng hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) TP. Cần Thơ nhiệm kỳ 2026-2031 vừa diễn ra trong 2 ngày 19-20/5/2026.
Trong khuôn khổ hội nghị, TS. Nguyễn Thanh Tuyên, nguyên Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (CNTT) - Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình bày tham luận chuyên đề về kỹ năng ứng dụng CNTT và trí tuệ nhân tạo (AI) trong các hoạt động của HĐND.
Chuyên đề tập trung trang bị cho các đại biểu HĐND tư duy số hiện đại và kỹ năng thực chiến cụ thể, giúp chuyển đổi từ phương thức làm việc truyền thống sang làm việc thông minh, dựa trên dữ liệu và công nghệ. Thông qua việc làm chủ các công cụ số (Gemini, ChatGPT, NotebookLM) và các hệ thống số của thành phố (dbnd.cantho.gov.vn, dashboard dữ liệu kinh tế - xã hội, hệ thống họp không giấy tờ…), đại biểu sẽ nâng cao chất lượng thẩm tra, phát biểu, chất vấn và giám sát chuyên đề.
“Mục tiêu chính của chuyên đề là giúp mỗi đại biểu HĐND ở Cần Thơ nâng cao khả năng khai thác dữ liệu và hệ thống thông tin số phục vụ kỳ họp; sử dụng thành thạo AI để tóm tắt tài liệu, xây dựng lập luận và chuẩn bị chất vấn sắc bén; nhận diện và kiểm soát rủi ro khi ứng dụng công nghệ, đảm bảo an toàn thông tin và trách nhiệm chính trị”, ông Tuyên cho biết.
Theo ông Tuyên, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, năng lực số không chỉ là kỹ năng sử dụng máy tính mà còn là khả năng vận dụng các thành tựu công nghệ để tối ưu hóa quy trình ra quyết định.
Việc ứng dụng AI giúp chuyển đổi phương thức hoạt động của HĐND từ "quản trị dựa trên kinh nghiệm" sang "quản trị dựa trên dữ liệu".
Một số ứng dụng tiêu biểu gồm: Phân tích và tóm tắt tài liệu kỳ họp; Hỗ trợ soạn thảo và phản biện, kiểm tra tính logic của lập luận và đối chiếu các quy định pháp luật hiện hành để đảm bảo nghị quyết ban hành không chồng chéo; Giám sát thực địa thông qua dữ liệu - AI phân tích dữ liệu hình ảnh từ vệ tinh hoặc camera giám sát để theo dõi tiến độ các công trình giao thông, thủy lợi tại địa phương mà không cần phải xuống hiện trường quá nhiều lần; Phân tích ý kiến cử tri, tự động lọc và phân loại hàng nghìn ý kiến cử tri từ mạng xã hội, cổng thông tin điện tử để chỉ ra những "điểm nóng" dư luận đang quan tâm tại từng địa bàn xã, phường cụ thể.
Bên cạnh đó, sự chuyển đổi từ kỳ họp truyền thống sang kỳ họp số mang lại những thay đổi căn bản về hiệu năng quản trị địa phương.
Nguyên tắc “3 không” khi sử dụng AI
Cũng theo ông Tuyên, trong bối cảnh mô hình chính quyền hai cấp, đại biểu HĐND cần làm chủ hệ thống thông tin số để xử lý nhanh, chính xác khối lượng tài liệu lớn và giám sát sát sao hơn. Dữ liệu không còn là con số khô khan mà là “mắt thần” giúp đại biểu phát hiện vấn đề và đề xuất giải pháp kịp thời.
Để đảm bảo an toàn thông tin và đạo đức công vụ, ông Tuyên khuyến nghị các đại biểu HĐND cần tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc "3 không".
Một là không đưa dữ liệu mật và định danh cá nhân cử tri lên AI: Tuyệt đối không upload các văn bản đóng dấu "Mật", "Tối mật" hoặc danh sách cử tri có họ tên, địa chỉ, số điện thoại lên các AI công cộng như ChatGPT, Gemini để tránh rò rỉ dữ liệu quốc gia và quyền riêng tư công dân.
Hai là không sử dụng kết quả của AI mà không đối soát: AI có thể gây ra "ảo giác" (tự bịa số liệu). Đại biểu phải luôn đối chiếu lại các con số, điều khoản luật với văn bản gốc trên hệ thống quản lý văn bản hoặc dashboard dữ liệu địa phương.
Ba là không để AI quyết định thay: AI chỉ là trợ lý cung cấp phương án. Quyết định cuối cùng, sự lựa chọn chính sách và trách nhiệm trước nhân dân phải thuộc về đại biểu.
“Kỹ năng khai thác hệ thống số và dashboard không chỉ giúp các đại biểu tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao chất lượng giám sát từ “cảm tính” sang “dựa trên bằng chứng”. Đây là nền tảng quan trọng để thực hiện hiệu quả các phần tiếp theo về phát biểu và chất vấn”, ông Tuyên nhận định.
|
Ứng dụng công nghệ thông tin và AI tạo ra nhiều giá trị đột phá: + Nâng cao tính chính xác trong giám sát: Công nghệ giúp đại biểu nhìn thấy những sai sót nhỏ nhất trong bảng cân đối ngân sách hoặc các báo cáo dự án mà mắt thường dễ bỏ qua. + Tăng năng suất làm việc: Giảm thời gian cho các tác vụ hành chính, đọc tài liệu thô để dành 80% thời gian cho việc thảo luận chính sách và đưa ra quyết định. + Thúc đẩy dân chủ và minh bạch: Công nghệ cho phép nhân dân giám sát trực tiếp hoạt động của HĐND thông qua các phiên họp được phát thanh, truyền hình trực tiếp và các dashboard dữ liệu công khai. + Cải thiện chất lượng chính sách: AI hỗ trợ mô phỏng tác động của chính sách trước khi ban hành, giúp HĐND có cơ sở khoa học để quyết định các chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. |
Nâng cao nhận thức cho nữ doanh nhân về yếu tố “then chốt” trong thời đại sốAn toàn thông tin là yếu tố “then chốt” đối với sự phát triền vững của doanh nghiệp trong thời đại số. Nâng cao nhận thức, hình thành thói quen về an toàn thông tin ngày càng trở thành một trong những ưu tiên quan trọng khi tham gia môi trường số.
.svg){kind=icon}
