Trong bối cảnh chuyển đổi số, khi thông tin cảnh báo và dự báo thiên tai được truyền tải nhanh chóng qua các nền tảng số, ứng dụng di động, mạng xã hội, hệ thống tin nhắn và loa truyền thanh cơ sở, khoảng cách tiếp cận thông tin giữa các khu vực được thu hẹp.

Điều này giúp mọi người dân, nhất là những người sinh sống ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa cũng có thể tiếp cận thông tin sớm và chính xác, qua đó nâng cao khả năng phòng ngừa rủi ro, giảm thiểu thiệt hại và góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo thông tin, giảm nghèo bền vững.

Trong tham luận về vai trò của dự báo, cảnh báo và hành động sớm trong ứng phó thiên tai chia sẻ tại hội nghị “Dự báo, cảnh báo sớm tình hình khí tượng thủy văn năm 2026” diễn ra mới đây, Cục Quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai (Bộ NN&MT), từ năm 2020 đến nay, thiên tai xảy ra dồn dập, ngày càng gia tăng về cường độ, tính bất thường và cực đoan.

W-truyen thong canh bao va du bao thien tai.jpg
Cục Quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai (Bộ NN&MT) cho biết, Việt Nam là 1 trong 5 quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu; thiên tai xảy ra trên diện rộng và ngày càng cực đoan, bất thường. 

Trong bối cảnh đó, công tác dự báo, cảnh báo đã được thực hiện từ sớm, từ xa, giúp các bộ, ngành, địa phương triển khai sớm công tác ứng phó. Cụ thể, từ các thông tin dự báo, cảnh báo sớm, giai đoạn 2020 - 2025, các bộ, ngành, địa phương đã triển khai ứng phó, tổ chức kêu gọi, kiểm đếm, hướng dẫn cho hơn 3,2 triệu lượt tàu thuyền, trên 16 triệu lượt lao động biết diễn biến của bão, áp thấp nhiệt đới để di chuyển tránh trú.

Nhờ vậy, cơ bản không để xảy ra thiệt hại về người, tàu thuyền trên biển. Trên đất liền, đã tổ chức sơ tán 757.965 hộ dân tại các khu vực nguy cơ cao lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt sâu… đến nơi an toàn, giúp bảo vệ tính mạng của người dân tại các khu vực xảy ra thiên tai.

Thông tin dự báo, cảnh báo cũng được phát trên các phương tiện truyền thông, các mạng xã hội để người dân nắm được thông tin và chủ động triển khai các biện pháp ứng phó như gia cố, chằng chống nhà ở, chuẩn bị lương thực, nước uống, nhu yếu phẩm...

Thời gian tới, Cục Quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai cho rằng, song song với việc tiếp tục đầu tư hiện đại hóa, nâng cao chất lượng, độ chính xác của bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai, đồng thời tăng thời gian dự báo, cảnh báo sớm; các bộ, ngành, địa phương cũng cần tăng cường phối hợp truyền thông, truyền tin để bản tin cảnh báo, dự báo kịp thời đến được các cấp chính quyền và người dân để triển khai ứng phó sớm. Ngoài ra, cần tăng cường diễn tập ứng phó thiên tai dựa trên kịch bản cảnh báo sớm, nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó cho cộng đồng.