Thầy giáo Nguyễn Quốc Thịnh, giáo viên của Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên (thuộc Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐH Quốc gia Hà Nội) vừa qua đời ở tuổi 51, sau thời gian lâm bệnh.
Từ phòng thí nghiệm quốc tế
PGS.TS Nguyễn Duy Liêm là chuyên gia trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, có nền tảng nghiên cứu sâu về vi sinh học phân tử, di truyền học vi khuẩn và kháng kháng sinh.
Ông nhận bằng tiến sĩ Vi sinh học tại Viện Hàn lâm Khoa học Cộng hòa Séc, sau đó tiếp tục sự nghiệp nghiên cứu tại Mỹ và hiện là Phó giáo sư tại Trường Y khoa, Đại học Case Western Reserve, Cleveland (Ohio, Mỹ) - một trong những cơ sở đào tạo và nghiên cứu y khoa uy tín của Mỹ.
Trong quá trình công tác, ông từng đảm nhiệm vai trò Giám đốc quản lý Phòng thí nghiệm Elizabeth A. Rich đạt chuẩn an toàn sinh học cấp độ 3 (BSL-3) tại University Hospitals Cleveland Medical Center. Đây là môi trường nghiên cứu đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, quy trình vận hành nghiêm ngặt và khả năng quản lý các nghiên cứu liên quan đến các tác nhân sinh học nguy cơ cao.
Cho đến nay, ông là tác giả và đồng tác giả của hơn 40 công bố khoa học quốc tế, đóng góp vào các lĩnh vực vi sinh học phân tử, di truyền học vi khuẩn và nghiên cứu kháng kháng sinh, một trong những thách thức y tế toàn cầu hiện nay.
Nhưng với ông, thành tựu khoa học không chỉ được đo bằng số lượng bài báo. “Điều tôi mong muốn đóng góp không chỉ là các công bố khoa học, mà quan trọng hơn là góp phần xây dựng văn hóa nghiên cứu sáng tạo, liên ngành và hướng đến tác động thực tiễn cho xã hội”, ông nói.
Trở về từ niềm tin vào một tầm nhìn lớn
Theo PGS Nguyễn Duy Liêm, quyết định tham gia Chương trình VNU350 không đơn thuần là một lựa chọn nghề nghiệp mà xuất phát từ niềm tin vào tầm nhìn phát triển của Đại học Quốc gia TPHCM.
Ông đánh giá VNU350 là bước đi chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về nhân lực chất lượng cao. Theo ông, chương trình không chỉ thu hút nhân tài mà còn thể hiện quyết tâm xây dựng môi trường học thuật đạt chuẩn quốc tế, tạo điều kiện để các nhà khoa học theo đuổi nghiên cứu chuyên sâu và tạo giá trị cho xã hội.
Theo ông, trong nền kinh tế tri thức hiện nay, các đại học nghiên cứu không còn cạnh tranh đơn thuần bằng cơ sở vật chất hay nguồn lực tài chính mà bằng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, văn hóa học thuật và khả năng kết nối quốc tế.
“Việc ĐH Quốc gia TPHCM mạnh dạn triển khai VNU350 cho thấy hướng đi rất đúng và phù hợp với xu thế phát triển của các đại học nghiên cứu tiên tiến”, ông nhận định.
Ông cũng đặc biệt ấn tượng với tinh thần đổi mới và tư duy cởi mở của lãnh đạo đơn vị này. Theo ông, một đại học muốn vươn tầm quốc tế cần sẵn sàng thử nghiệm các mô hình mới, trao quyền cho các nhóm nghiên cứu mạnh và đầu tư cho những lĩnh vực có tính đột phá.
Sau nhiều năm nghiên cứu và hợp tác quốc tế, PGS Nguyễn Duy Liêm nhận thấy những đột phá khoa học lớn thường xuất hiện ở giao điểm giữa sinh học, trí tuệ nhân tạo, công nghệ dữ liệu, y học và kỹ thuật. Đây cũng là một trong những lý do ông lựa chọn Trung tâm Đổi mới sáng tạo của ĐH Quốc gia TPHCM làm nơi cống hiến.
Ông kỳ vọng có thể góp phần thúc đẩy các nhóm nghiên cứu liên ngành, nơi các nhà khoa học cùng hợp tác để giải quyết những vấn đề lớn của xã hội thay vì chỉ tập trung vào các nghiên cứu chuyên môn hẹp. Không dừng ở nghiên cứu cơ bản, nhà khoa học này đặc biệt quan tâm đến việc kết nối phòng thí nghiệm với doanh nghiệp và thị trường.
“Tôi mong muốn góp phần xây dựng cầu nối giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu”, ông cho biết.
Thành công lớn nhất là truyền cảm hứng cho người trẻ
Ngoài nghiên cứu, PGS Nguyễn Duy Liêm dành nhiều tâm huyết cho công tác đào tạo thế hệ kế cận. Ông quan niệm thành công lớn nhất của một nhà khoa học không nằm ở số lượng công bố hay các giải thưởng đạt được, mà ở khả năng truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.
Theo ông, các nhà khoa học trẻ cần được khuyến khích theo đuổi những ý tưởng lớn, dám sáng tạo và chấp nhận thử thách.
“Người trẻ Việt Nam có sự sáng tạo, nhanh nhạy và tinh thần dấn thân. Nếu được làm việc trong môi trường có cố vấn tốt, cơ chế hỗ trợ minh bạch và mạng lưới quốc tế rộng mở, họ hoàn toàn có thể tạo ra những công trình nghiên cứu và công nghệ có sức ảnh hưởng lớn”, ông nhận định.
Theo PGS Nguyễn Duy Liêm, yếu tố quan trọng nhất để thu hút và giữ chân các nhà khoa học giỏi không phải là chế độ đãi ngộ đơn thuần. Điều cốt lõi là tạo dựng được một môi trường học thuật nơi nhà khoa học cảm thấy được tôn trọng, được trao quyền và có cơ hội phát triển lâu dài.
“Có ba yếu tố then chốt tạo nên sức hấp dẫn của một đại học nghiên cứu. Đó là tự do học thuật và niềm tin từ tổ chức; hạ tầng nghiên cứu cùng cơ chế vận hành hiệu quả; và một cộng đồng học thuật mạnh với sự kết nối giữa các nhà khoa học trong và ngoài nước, giữa các lĩnh vực khác nhau cũng như giữa trường đại học với doanh nghiệp”, ông nhận định.
PGS Nguyễn Duy Liêm cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để xây dựng mô hình đại học nghiên cứu thế hệ mới, nơi khoa học không chỉ phục vụ công bố quốc tế mà còn góp phần giải quyết các thách thức của quốc gia và khu vực.
“Chúng ta cần những cơ chế linh hoạt hơn về tuyển dụng, tài trợ nghiên cứu, sở hữu trí tuệ và hợp tác công - tư. Một môi trường có tinh thần đồng hành, chia sẻ tầm nhìn và khuyến khích sáng tạo đôi khi còn quan trọng hơn rất nhiều so với các yếu tố vật chất đơn thuần”, ông nói.
PGS Nguyễn Duy Liêm cho rằng tương lai khoa học công nghệ Việt Nam sẽ không được quyết định bởi những thiết bị đắt tiền hay các con số đầu tư, mà bởi một thế hệ nhà khoa học trẻ dám đặt ra những câu hỏi lớn, dám khác biệt và biết hợp tác để tạo ra những giá trị chung cho xã hội.
TRUNG QUỐC - Người dân một thành phố ở miền trung Trung Quốc đã chung tay hỗ trợ một nam sinh nghèo 19 tuổi sống dưới gầm cầu cùng chú chó cưng, ngày ngày làm nghề giao đồ ăn để tích góp tiền chuẩn bị nhập học.
Từ một cô bé chỉ còn 0,5/10 thị lực ở mắt trái, Đồng Thị Hải Yến đã viết nên hành trình phi thường khi trúng tuyển vào loạt đại học danh tiếng thế giới như Harvard, Stanford, Oxford, Columbia, Yale, Brown, Johns Hopkins.
.svg){kind=icon}
