Theo tờ Kyiv Independent, kể từ khi cuộc xung đột Iran nổ ra, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã nhiều lần nhắc lại kinh nghiệm của Ukraine ở Biển Đen, đồng thời ngỏ ý sẵn sàng hỗ trợ nỗ lực mở cửa eo biển Hormuz của Mỹ.

"Chúng tôi sẽ làm những gì có thể. Kinh nghiệm của chúng tôi trong việc khai thông hành lang Biển Đen là rất quan trọng và vấn đề này đang được thảo luận", ông Zelensky nói ngày 2/4.

Những điều kiện để mở cửa lại eo biển Hormuz

Theo giới quan sát, tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran đang bị đình trệ, khiến cho khả năng đạt được một giải pháp ngoại giao tại eo biển Hormuz là tương đối thấp.

HE_LTLNa4AEwORI.jpg
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: X/@ZelenskyyUa

Trong trường hợp phải sử dụng biện pháp quân sự, lực lượng của Mỹ và đối tác sẽ phải thực hiện 3 công đoạn tại tuyến hàng hải này. Công đoạn đầu tiên là rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz và các khu vực sát bờ biển Iran. Công đoạn thứ hai là vô hiệu hóa các mối đe dọa trên bờ biển, bao gồm các vị trí mà Iran có thể triển khai UAV, tên lửa, xuồng cao tốc... Công đoạn cuối cùng là bảo vệ tàu thuyền lưu thông theo thời gian thực và đây cũng là yêu cầu khó khăn nhất.

Trên thực tế, kinh nghiệm đối phó với UAV cảm tử của Ukraine được cho là sẽ có giá trị nhất trong giai đoạn cuối cùng, bởi mẫu UAV cảm tử Shahed của Iran có rất nhiều điểm tương đồng với UAV Geran của Nga.

Ukraine có thể hỗ trợ ra sao?

Vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột Ukraine, Kiev đã sử dụng chiến thuật "bất đối xứng" để giành lợi thế trước Moscow dù có năng lực hải quân hạn chế. Bằng việc sử dụng UAV và xuồng không người lái cảm tử, Ukraine đã liên tục tấn công vào mục tiêu của Nga ở gần Crưm, khiến hạm đội của đối thủ phải rời khỏi Biển Đen.

Song song với hoạt động quân sự, Ukraine cũng hợp tác với các công ty bảo hiểm Anh như Lloyd's of London và Marsh McLennan để giảm rủi ro vận tải thông qua chương trình chia sẻ bảo hiểm cho tàu hàng dân sự. Cách tiếp cận kết hợp giữa quân sự và thương mại này được cho là có thể áp dụng tại eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, khả năng đóng góp của Ukraine tại Trung Đông cũng có giới hạn nhất định. Khác với Biển Đen, eo biển Hormuz nằm rất gần lãnh thổ Iran, khiến việc thiết lập vùng an toàn cho tàu thuyền trở nên khó khăn hơn. Ngoài ra, mô hình phòng thủ của Kiev phụ thuộc vào số lượng lớn vũ khí giá rẻ, thường mang tính tiêu hao. Việc áp dụng mô hình này tại một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới đòi hỏi nguồn cung liên tục và Ukraine gần như không thể đáp ứng được.

Theo Kyiv Independent, ngay cả trong kịch bản lý tưởng nhất, những đóng góp của Ukraine tại eo biển Hormuz cũng chỉ giảm thiểu được rủi ro trong ngắn hạn, không thể giải quyết triệt để vấn đề.