Tại các tỉnh như Sơn La, Thái Nguyên…, phần mềm MapInfo và các hệ thống thông tin địa lý (GIS) đã được triển khai rộng rãi trong công tác theo dõi diễn biến rừng. Thông qua các phần mềm này, bản đồ rừng được số hóa đến từng tiểu khu, khoảnh, lô; dữ liệu không gian và thuộc tính rừng được xây dựng, cập nhật tập trung.

Việc thao tác trên bản đồ số cho phép lực lượng kiểm lâm thống kê chính xác diện tích rừng theo từng loại hình, theo dõi biến động rừng qua các thời kỳ và đối chiếu thuận lợi giữa bản đồ với hiện trạng ngoài thực địa. So với phương thức quản lý truyền thống dựa trên bản đồ giấy và bảng biểu thủ công, dữ liệu số giúp nâng cao độ chính xác, tính đồng bộ và khả năng khai thác thông tin.

Cùng với phần mềm bản đồ, các ứng dụng di động như Vtools, FRMS Mobile và thiết bị GPS cầm tay đã hỗ trợ hiệu quả cho công tác tuần tra, kiểm tra rừng. Trên điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng, cán bộ kiểm lâm có thể xác định vị trí, đo diện tích, chụp ảnh hiện trường và cập nhật thông tin trực tiếp lên hệ thống. Cách làm này giúp giảm đáng kể thời gian ghi chép thủ công, đồng thời nâng cao độ kịp thời của dữ liệu. Thông tin về hiện trạng rừng, biến động diện tích, nguy cơ cháy rừng hay dấu hiệu vi phạm được cập nhật nhanh chóng, tạo dòng dữ liệu liên tục phục vụ công tác tổng hợp, báo cáo và phân tích.

Đối với thị trường lâm sản, dữ liệu thực địa được cập nhật thường xuyên giúp cơ quan quản lý nắm sát tình hình tài nguyên rừng - yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cung ứng nguyên liệu gỗ và lâm sản.

W-Anh tin 3.jpg
Dữ liệu thực địa được cập nhật thường xuyên giúp cơ quan quản lý nắm sát tình hình tài nguyên rừng - yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cung ứng nguyên liệu gỗ và lâm sản.

Một nội dung quan trọng trong chuyển đổi số lâm nghiệp là việc khai thác ảnh viễn thám, ảnh vệ tinh kết hợp với các phần mềm như QGIS, Google Earth, Global Mapper để giải đoán biến động rừng. Thông qua việc chồng lớp ảnh theo thời gian lên bản đồ hiện trạng rừng, các khu vực có dấu hiệu thay đổi được phát hiện sớm. Thực tế triển khai cho thấy, phương pháp này giúp rút ngắn đáng kể thời gian phát hiện biến động rừng so với cách làm truyền thống. Việc xác định sớm các khu vực mất rừng, suy giảm diện tích hay nguy cơ cháy rừng không chỉ phục vụ công tác bảo vệ rừng mà còn giúp kịp thời đánh giá những yếu tố có thể tác động đến nguồn cung lâm sản.

Mặc dù mục tiêu trực tiếp của các phần mềm hiện nay là quản lý và bảo vệ rừng, song giá trị cốt lõi nằm ở hệ thống dữ liệu lâm nghiệp ngày càng đầy đủ, đồng bộ và cập nhật. Dữ liệu về diện tích rừng, loại rừng, mức độ biến động hay thiệt hại do cháy rừng chính là những thông tin đầu vào quan trọng cho phân tích nguồn cung.

Khi được khai thác hiệu quả, hệ thống dữ liệu này tạo cơ sở để đánh giá xu hướng biến động tài nguyên rừng, hỗ trợ xây dựng các kịch bản về sản lượng và tính ổn định của thị trường lâm sản theo từng vùng và từng giai đoạn. 

Các phần mềm thu thập thông tin vì vậy không chỉ phục vụ quản lý nhà nước mà còn là nền móng dữ liệu quan trọng cho công tác dự báo và phát triển thị trường lâm sản theo hướng bền vững.