Từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột leo thang, giới đầu tư dự đoán vàng sẽ tăng vọt như vẫn thấy trong lịch sử. Tuy nhiên, một kịch bản trái ngược hoàn toàn đã xảy ra. Sau phiên giao dịch ngày 19/5, giá vàng tiếp tục suy yếu và lùi về các vùng thấp mới vào hôm qua.
‘Cú sốc’ từ lạm phát và lãi suất
Lý do cho đợt lao dốc thẳng đứng này không phải do vàng mất đi giá trị trú ẩn, mà đến từ lạm phát. Theo số liệu mới công bố, lạm phát tại Mỹ trong tháng Tư đã lên tới 3,8%, mức cao nhất kể từ tháng 5/2023.
Chỉ số giá sản xuất (PPI) cũng ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ đầu năm 2022, phản ánh áp lực giá đang lan tỏa mạnh mẽ từ chi phí năng lượng.
Nguyên nhân chính đến từ giá dầu - "cơn ác mộng" của mọi nền kinh tế. Xung đột Trung Đông đã đẩy giá dầu Brent vượt mốc 100 USD/thùng, tạo ra cú sốc chi phí đầu vào cho toàn cầu. Lạm phát leo thang buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải thay đổi lập trường.
Kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất trong năm 2026 hiện đã suy yếu đáng kể. Thay vào đó, thị trường đang đặt cược vào khả năng Fed sẽ tăng lãi suất trở lại.
Viễn cảnh này khiến bất kỳ nhà đầu tư nào cũng phải e dè. Đồng USD vì thế mạnh lên, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng cao.
‘Vàng giấy’ bị bán tháo, vàng thật vẫn hút tiền
Chính cơ chế lãi suất đang "siết" vàng. Vì vàng là tài sản không sinh lãi, khi lãi suất ngân hàng và lợi suất trái phiếu tăng, việc nắm giữ kim loại quý trở nên kém hấp dẫn hơn.
Nhà đầu tư tổ chức ào ạt rút khỏi các quỹ ETF vàng. Cụ thể, theo dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), quý I/2026 chứng kiến dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF vàng tại Bắc Mỹ lên tới 16 tấn, chấm dứt chuỗi 9 tháng liên tiếp được bơm vốn trước đó.
Đáng nói hơn, riêng tháng 3/2026 ghi nhận mức rút ròng toàn cầu khoảng 12 tỷ USD - mức cao nhất lịch sử đối với dòng tiền ra khỏi các quỹ ETF vàng.
Công cụ theo dõi FedWatch của CME Group cho thấy xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 12 lên tới 39%.
Tuy nhiên, câu chuyện càng trở nên kịch tính khi nhìn vào sự phân hóa giữa "vàng giấy" (hợp đồng tương lai, quỹ ETF trên sàn Comex) và "vàng thật" (vàng miếng, vàng nhẫn).
Trong khi nhà đầu tư tổ chức xả hàng “vàng giấy” trên sàn Comex, thì người dân và nhà đầu tư nhỏ lẻ tại châu Á vẫn lặng lẽ mua vào vàng vật chất. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), nhu cầu vàng miếng và vàng xu toàn cầu trong quý I/2026 đạt 474 tấn - mức cao thứ hai trong lịch sử, với Trung Quốc và Ấn Độ dẫn đầu.
Điều này phản ánh nhu cầu vàng vật chất từ người dân và nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn rất mạnh ở vùng giá thấp, trái ngược hoàn toàn với cơn bán tháo trên thị trường phái sinh.
Sự trái ngược này cho thấy áp lực hiện chủ yếu nằm ở thị trường "vàng giấy", nơi các tài sản phái sinh bị bán tháo để giải chấp, hơn là ở nhu cầu nắm giữ vàng vật chất.
Tương lai nào cho kim loại quý?
Nếu nhìn vào lịch sử, vàng từng trải qua những đợt giảm sâu tương tự vào các năm 1974-1976 và 2008. Trong cuối năm 1974, vàng mất tới 41% giá trị khi nền kinh tế Mỹ đối mặt với lạm phát đình trệ.
Tuy nhiên, trong hai năm sau đó, giá vàng đã bật tăng hơn 340%. Câu chuyện tương tự cũng xảy ra sau khủng hoảng 2008.
Các ngân hàng lớn như JPMorgan và Goldman Sachs vẫn giữ quan điểm lạc quan dài hạn, với dự báo cuối năm lần lượt là 6.300 USD và 5.400 USD/ounce.
Lý do nằm ở áp lực thâm hụt ngân sách của Mỹ. Với mức thâm hụt lên tới 1.900 tỷ USD mỗi năm, Fed về dài hạn không thể duy trì lãi suất quá cao mãi được vì điều đó sẽ bóp nghẹt nền kinh tế và khiến chi phí trả nợ quốc gia bùng nổ.
Ngay lúc này, các ngân hàng trung ương toàn cầu, dẫn đầu là Trung Quốc và Ấn Độ, vẫn mua ròng vàng để giảm sự phụ thuộc vào đồng USD.
Dù Ấn Độ tăng thuế nhập khẩu vàng nhằm kiểm soát nhập khẩu, nhu cầu đối với kim loại quý tại quốc gia này vẫn duy trì ở mức cao. Động thái cho thấy sức hấp dẫn của vàng đối với nền kinh tế thực vẫn rất lớn.
Trong ngắn hạn, vàng có thể chịu thêm áp lực khi lạm phát chưa hạ nhiệt. Tuy nhiên, nếu xảy ra kịch bản "lạm phát đình trệ", tức là khi lạm phát cao đi cùng tăng trưởng chậm lại, Fed sẽ không thể tăng lãi suất thêm nữa. Đó là lúc vàng, với tư cách là tài sản phòng hộ lạm phát, sẽ một lần nữa tỏa sáng.
Đợt bán tháo hiện tại có thể chỉ là một nhịp điều chỉnh mạnh của thị trường tài chính. Lịch sử cho thấy vàng thường chịu áp lực khi lãi suất tăng, nhưng cũng nhiều lần phục hồi mạnh sau các chu kỳ thắt chặt tiền tệ.
Theo The Hindu Business Line, The Trading Economics
.svg){kind=icon}
