Tỷ phú Elon Musk cho biết quân đội Mỹ và Tổng thống Donald Trump đã đưa ra các quyết định hạn chế tốc độ hoặc phạm vi sử dụng Starshield, phiên bản quân sự của hệ thống internet vệ tinh Starlink do công ty SpaceX của ông cung cấp.
Theo BBC, Ukraine cũng sử dụng hệ thống này trong tác chiến bằng máy bay không người lái (UAV). Nhờ Starlink, UAV Ukraine có thể duy trì kết nối ổn định hơn với người điều khiển ở khoảng cách xa hơn so với các mạng vô tuyến thông thường, đồng thời ít bị ảnh hưởng bởi các biện pháp gây nhiễu.
Tuy nhiên, theo một quan chức cấp cao Ukraine, việc đột ngột hạn chế tốc độ đối với các UAV sử dụng kết nối Starlink đã khiến một số nhiệm vụ tại vùng chiến sự bị gián đoạn. Cố vấn của Tổng thống Ukraine Serhiy Beskrestnov cho biết, các quan chức nước này không được thông báo trước về việc công ty SpaceX của Elon Musk áp đặt giới hạn tốc độ 160 km/h vào đêm 13/10.
Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), việc giới hạn tốc độ của các UAV kết nối mạng ở mức tương đối thấp này khiến nỗ lực đánh chặn của Ukraine đối với các UAV Nga sử dụng động cơ phản lực, gần như không thể thực hiện được.
George Barros, Giám đốc bộ phận đổi mới và phân tích nguồn tin mở của ISW cho biết Starlink là “xương sống của hệ thống thông tin liên lạc quân sự Ukraine”, được sử dụng trong cả lực lượng hải quân, lục quân và không quân của Kiev.
Trả lời BBC, ông Barros nói các hạn chế này có thể gây ra những tác động lớn, bởi công nghệ cho phép “UAV, pháo binh và sở chỉ huy hoạt động như một mạng lưới thống nhất theo thời gian thực, giúp rút ngắn tối đa thời gian từ khi phát hiện mục tiêu đến khi khai hỏa”.
Starlink không hoạt động bên trong lãnh thổ Nga nhưng UAV Ukraine có thể sử dụng các vệ tinh để liên lạc với người điều khiển trong quá trình tấn công. Hiện chưa có giải pháp tương đương sẵn sàng để thay thế hệ thống này.
Ông Barros cho biết, các UAV đánh chặn sử dụng Starlink là một trong những phương tiện hiệu quả nhất của Ukraine để đối phó với UAV Shahed sử dụng động cơ phản lực của Nga. UAV Shahed có thể bay với tốc độ hơn 319 km/h, song do các hạn chế từ phía SpaceX các nỗ lực truy đuổi và đánh chặn những loại UAV này của Ukraine gần như không thể thực hiện được.
Tom Whittington, chuyên gia tác chiến điện tử và nghiên cứu viên liên kết tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), nói với BBC rằng hệ thống vệ tinh cho phép Ukraine truyền tải lượng lớn dữ liệu như video, tin nhắn và cuộc gọi thoại, tương tự cách điện thoại thông minh hoạt động nhưng không cần hạ tầng mặt đất mà điện thoại thông thường phụ thuộc.
Theo ông Whittington, các giới hạn tốc độ trên thực tế loại trừ khả năng bất kỳ phương tiện nào kết nối với mạng có thể di chuyển với tốc độ trên 160 km/h. Điều này gây khó khăn cho việc điều khiển UAV tại Ukraine cũng như những vùng lãnh thổ Ukraine bị Nga kiểm soát.
Ông Serhiy Beskrestnov, cố vấn của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông tin rằng các hạn chế trên không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên mà có liên quan đến những căng thẳng mới nhất giữa Kiev và Washington.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào những nhà máy lọc dầu của Nga và kêu gọi Ukraine bầu ra nhà lãnh đạo mới. Tỷ phú Elon Musk cũng đưa ra những chỉ trích tương tự.
Khiếu nại của Ukraine về các hạn chế đã khiến công chúng chú ý tới Starlink và Starshield, phiên bản mạng vệ tinh cấp quân sự do SpaceX phát triển cho Lầu Năm Góc. Ông Musk khẳng định hai hệ thống này hoạt động riêng biệt, dù trong nhiều trường hợp chúng sử dụng chung nền tảng công nghệ vệ tinh.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, ông Musk cho rằng chính phủ Mỹ có thể phải chịu trách nhiệm cho tình trạng tốc độ truy cập bị giảm mà phía Ukraine đang gặp phải khi sử dụng công nghệ này. “Các hệ thống Starshield thuộc sở hữu và quyền kiểm soát của chính phủ Mỹ. Mọi giới hạn về tốc độ hoặc phạm vi sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định”.
“Starlink là dịch vụ thương mại thuộc sở hữu và quyền kiểm soát của SpaceX. Việc sử dụng Starlink chỉ giới hạn ở các hoạt động dân sự hoặc phòng thủ, không được sử dụng cho các hoạt động quân sự mang tính tấn công, bởi điều đó sẽ không phù hợp đối với một công ty thương mại”.
Tổng thống Nga Vladimir Putin phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine năm 2022. Hiện Moscow kiểm soát khoảng 20% lãnh thổ Ukraine.
Hệ thống liên lạc vệ tinh của SpaceX đã chứng minh vai trò thiết yếu đối với cả hai bên trong cuộc xung đột kéo dài 4 năm. Tuy nhiên, hồi đầu năm nay, ông Musk đã cắt quyền sử dụng Starlink của lực lượng Nga, làm suy giảm đà tiến quân của Moscow tại Ukraine.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố các cố vấn của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang sai lầm và ông cảm thấy "đau lòng" khi ông Trump chọn đứng về phía khác.
Khi chỉ còn vài tuần nữa là diễn ra cuộc bầu cử quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ và cử tri ở một số bang chiến địa đã bắt đầu bỏ phiếu, Tổng thống Donald Trump hướng sự chú ý ra nước ngoài để tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề cấp bách nhất.
.svg){kind=icon}
