Việt Nam trong TPP: Thành viên yếu nhất, đòi hỏi cao nhất

Việt Nam, thành viên kém phát triển nhất, phải đáp ứng tiêu chuẩn cao nhất.

- Khi tham gia vào Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) với mục tiêu hướng tới các tiêu chuẩn thương mại cao nhất và đòi hỏi áp dụng ngay các cam kết là thách thức không nhỏ với Việt Nam - quốc gia kém phát triển nhất trong các thành viên TPP.

Những lần lỡ hẹn

Không chỉ có một thị trường 600 triệu dân trong Cộng đồng kinh tế ASEAN, với TPP, Việt Nam sẽ mở thêm cơ hội quý báu với nền kinh tế lớn nhất nhì thế giới ở nửa bên kia bán cầu và với khu vực chiếm 40% GDP toàn cầu.

Chính vì thế, sau khi kết thúc đàm phán, tất cả đều nhìn nhận đây là một thỏa thuận lịch sử, mở ra một tương lai mới cho kinh tế thế giới. 

Tổng thống Mỹ Barack Obama, trong thông báo của mình, nhấn mạnh: “TPP bao gồm các cam kết và môi trường thương mại tốt nhất trong lịch sử và những cam kết này có tính thực thi, không giống những thỏa thuận trước đây. TPP cũng thúc đẩy hệ thống Internet mở và miễn phí. Nó sẽ giúp tăng cường mối quan hệ chiến lược với các đối tác và đồng minh trong khu vực quan trọng của thế kỷ 21".

Trong khi đó, Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Christine Lagarde đánh giá: "Thỏa thuận này không chỉ quan trọng vì quy mô của nó, khi các nước ký kết chiếm khoảng 40% GDP toàn cầu, mà còn thúc đẩy phạm vi thương mại và đầu tư hàng hóa, dịch vụ sang những khu vực mới, nơi có lợi ích đáng kể".

{keywords}

Với TPP, Việt Nam sẽ mở thêm cơ hội quý báu với nền kinh tế lớn nhất nhì thế giới ở nửa bên kia bán cầu và với khu vực chiếm 40% GDP toàn cầu.

Nhìn lại 5 năm qua kể từ khi Việt Nam tham gia, TPP đã không ít lần bế tắc hoặc lỗi hẹn.

Ban đầu, khi đàm phán, các thành viên hướng tới mục tiêu sẽ xoá bỏ 100% hàng rào thuế quan nhưng sau hàng chục phiên họp, các nước đều nhận thấy, đó là điều không thể.

Năm 2009, khi Mỹ bắt đầu gia nhập TPP, cục diện bàn đàm phán thay đổi bởi Mỹ với vị thế là nền kinh tế khổng lồ thế giới trở thành người cầm trịch.

Một quy tắc về xuất xứ từ sợi được nước này đưa ra với dệt may mà theo đó, sản phẩm muốn hưởng ưu đãi thuế trong TPP bắt buộc phải có xuất xứ 100% nội khối trở lên. Đây có thể coi là một trong những điểm tắc đầu tiên trong lĩnh vực hàng hoá. Trong đó, Việt Nam bị bất lợi nhất bởi phụ thuộc 70% nguyên liệu Trung Quốc - nước không tham gia TPP.

Tuy nhiên, xung đột giữa Việt Nam và Mỹ về vấn đề này cuối cùng cũng dần được hoá giải nhất định. Đến giữa năm 2014, quy tắc xuất xứ sợi cũng đã được thống nhất có điều chỉnh theo trường hợp ngoại lệ "nguồn cung thiếu hụt".

Điểm bế tắc lần hai là việc Nhật Bản tuyên bố bảo hộ 5 mặt hàng nông sản nhạy cảm là thịt, sữa, đường, gạo, lúa mỳ, còn Mỹ thì muốn bảo hộ ô tô. Hiệp định lại trở nên căng thẳng tột đỉnh, khiến đàm phán TPP năm 2013-2014 gần như không tiến triển nhiều.

Năm 2015, phiên đàm phán TPP ở Hawai bắt đầu vào cuối tháng 7, khắp nơi cũng rộ lên TPP có thể sẽ được hoàn tất. Bởi khi đó, 98% công việc ở TPP đã cơ bản đạt được thoả thuận.

Thế nhưng, vì số ít việc còn lại gồm mở cửa thị trường ô tô, sữa và bảo hộ dược phẩm sinh học, cuộc đàm phán đã kết thúc mà không có thoả thuận nào đạt được. Ngày 31/7 đã đánh dấu "phút 89" thất bại việc kết thúc TPP. Trong đó, xung đột chủ yếu nằm ở Mexico, Canada và Nhật Bản về tỷ lệ nội khối ô tô, giữa Mỹ và Australia về bảo hộ dược phẩm, và giữa New Zealand với các quốc gia còn lại về mở cửa sữa.

Và phiên đàm phán Alanta gần đây nhất, khai mạc hôm 30/9 đã phải kéo dài thêm một ngày bởi những bất đồng về bảo hộ dược phẩm giữa Mỹ và Australia.

Các nước thành viên cũng coi đây là cơ hội cuối cùng thúc đẩy TPP hoàn thành, kịp tiến độ Quốc hội Mỹ sẽ phê chuẩn thông qua tháng 11 tới.

Kể từ khi tham gia, Tổng thống Obama thường tuyên bố mong muốn TPP sẽ kết thúc sớm, ít nhất là đàm phán cơ bản vào cuối năm. Lúc đầu là cuối năm 2011, rồi cuối năm 2012, cuối năm 2013,... và giờ tới tận cuối năm 2015 đàm phán TPP mới hoàn tất.

Đối mặt được mất

Việt Nam là quốc gia kém phát triển nhất trong số 12 thành viên của TPP nên chắc chắn, thách thức sẽ lớn hơn gấp đôi, gấp ba, hay thậm chí là gấp 10 lần.

Tổng giám đốc HSBC Việt Nam Phạm Hồng Hải cho rằng: "Ðây là bước tiến quan trọng đối với hội nhập kinh tế toàn cầu, trong một thế giới không chỉ ngày càng kết nối mà còn phụ thuộc lẫn nhau. Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), một hiệp định sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các dòng chảy thương mại và đầu tư tại khu vực châu Á Thái Bình Dương".

{keywords}

Việt Nam là quốc gia kém phát triển nhất trong số 12 thành viên của TPP nên sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức.


Chia sẻ với báo chí, ông Lương Hoàng Thái, Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương, Phó Trưởng đoàn đàm phán TPP, cho hay, TPP là hiệp định hướng tới các tiêu chuẩn cao chưa từng thấy, đặc biệt ở lĩnh vực thương mại hàng hoá và sở hữu trí tuệ. Cái khó nhất cho Việt Nam là các nước mở cửa thị trường hàng hoá mà phía doanh nghiệp của ta có thể thâm nhập, tận dụng được trong tương lai. Tuy nhiên, những mặt hàng xuất khẩu chiến lược có thế mạnh của Việt Nam như dệt may, da giày, nông sản, thuỷ hải sản lại là mặt hàng nhạy cảm ở các nước.

Ông Thái cũng cho rằng, thách thức lớn hơn nữa là các chuẩn mực về pháp luật, về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, về lao động mà Việt Nam sẽ phải hoàn thiện hơn trong TPP.

Trong khi đó, TS Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương, lo ngại, TPP khác với tất cả các hiệp định khác ở chỗ, không có lộ trình. Với cam kết về gỡ bỏ hàng rào thuế quan thì 90% là sẽ phải thực hiện ngay. Đây sẽ là một thách thức lớn khi phần lớn, nhiều DN Việt Nam, thậm chí các lãnh đạo còn chưa hiểu sâu về cuộc chơi hội nhập này. Nhóm các DN nhỏ và vừa có thể bị tổn thương lớn. TPP bắt buộc các nước dù trình độ phát triển khác nhau, thể chế khác nhau, đều phải chấp nhận luật chung sòng phẳng.

Tuy nhiên, lợi ích mà TPP mang lại cho Việt Nam được kỳ vọng là khổng lồ.

Theo nghiên cứu của VCCI, Việt Nam có thể có thêm 64 tỷ USD, có tốc độ tăng trưởng 13% nhờ quy mô xuất khẩu sẽ tăng 37% trong TPP hơn là so với việc giữ nguyên các cam kết thương mại như hiện nay. TPP có thể giúp Việt Nam đảo ngược tình thế nhập siêu quá lớn từ Trung Quốc.

Đặc biệt, liên quan đến thể chế, TPP tạo áp lực cho khu vực doanh nghiệp Nhà nước, vốn bị coi là trì trệ, nhiều yếu kém phải thay đổi và phải cạnh tranh bình đẳng với các thành phần kinh tế khác. Mọi sự hỗ trợ trực tiếp, gián tiếp đối với DNNN đều phải theo quy định trong TPP.

Dù thách thức lớn nhưng vẫn có khoảng 66% doanh nghiệp ủng hộ Việt Nam gia nhập TPP, gồm nhiều ngành từ sản xuất, xây dựng, thương mại, nông nghiệp, khai khoáng.

Niềm tin này có thể còn được gia tăng hơn khi Ngân hàng Thế giới mới đây cũng dự đoán, TPP có thể giúp Việt Nam tăng GDP thêm 8-10%.

Phạm Huyền

tin nổi bật

Những đối tượng được hưởng hỗ trợ lãi suất 2%/năm

Gói hỗ trợ 2% lãi suất cho vay giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã giảm chi phí vốn, khôi phục sản xuất nhanh hơn.

Bảo hiểm nhân thọ: ‘Công nghệ không thể thay thế vai trò của tư vấn viên’

Khi Insurtech (công nghệ bảo hiểm) được xem là động lực thúc đẩy chuyển đổi ngành bảo hiểm nhân thọ, nhiều người lo ngại vai trò của đội ngũ tư vấn viên tài chính sẽ dần bị thay thế bởi công nghệ.

Món hàng Việt chiếm Top đầu thế giới đang mất dần thị phần tại Trung Quốc

Xuất khẩu hạt điều Việt sang thị trường Trung Quốc giảm 51,6% trong 4 tháng năm 2022. Thị phần hạt điều của Việt Nam trong tổng kim ngạch nhập khẩu của Trung Quốc giảm từ 95,62% trong quý I/2021 xuống 76,27% trong quý I/2022.

Đồng Yen Nhật thấp kỷ lục so với đồng USD

Trong những tuần gần đây, đồng Yen Nhật đã liên tục suy yếu và được giao dịch ở mức thấp kỷ lục là 130 Yen mới đổi được 1 USD.

"Săn" lá - thú chơi đắt đỏ như mê túi Hermes: Vài trăm triệu chưa đủ, có thể mất trắng

Có gì ở những chậu cây kiểng lá mà khiến dân tình say mê đến mức sẵn sàng chi vài chục thậm chí cả trăm triệu để “rước” về thế?

Công nhân chỉ được đóng bảo hiểm khoảng 50% thu nhập

Tại TPHCM, mức lương bình quân các doanh nghiệp thực trả mỗi tháng cho một người lao động là hơn 11 triệu đồng nhưng mức đóng bảo hiểm chỉ khoảng 7 triệu, thậm chí là 5 triệu đồng.

Đại gia liên tiếp ăn phạt tiền tỷ, cảnh báo sàn nóng không phải 'chợ trời'

Số tiền 3 tỷ đồng Ủy ban chứng khoán nhà nước (UBCKNN) phạt Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai cho thấy UBCKNN ngày càng mạnh tay hơn để làm trong sạch thị trường.

Đơn vị kiểm toán công ty thành viên Tân Hoàng Minh bị đình chỉ

Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán Hà Nội (CPA Hà Nội), đơn vị kiểm toán báo cáo tài chính năm 2021 của Công ty CP Tổng Bách Hóa, một thành viên của Tập đoàn Tân Hoàng Minh, bị đình chỉ từ ngày 19/5-31/12.

Trung Quốc 'quay xe' và chuyện nóng dòng tiền tỷ USD ở Việt Nam

Từ câu chuyện của Trung Quốc cho thấy, việc siết chặt tín dụng là cần thiết nhưng cần có những biện pháp để không làm ảnh hưởng tới toàn thị trường.

Siết việc in hình tiền lên bao lì xì, tiền âm phủ

NHNN cho biết một số đối tượng đã sử dụng tiền âm phủ in hình tiền VNĐ, có kích thước tương đương tiền thật để trà trộn trong giao dịch mua bán, đánh lừa người tiêu dùng.

Bầu Thụy gây bất ngờ, bán hết cổ phần trị giá 4.800 tỷ tại Thaiholdings

Ông Nguyễn Đức Thụy (Bầu Thụy) đăng ký bán toàn bộ hơn 87 triệu cổ phiếu THD của CTCP Thaiholdings trị giá khoảng 5.000 tỷ đồng.

Vẫn còn hàng nghìn xe container ùn ứ ở các cửa khẩu Lạng Sơn

Tổng số phương tiện chở hàng hóa xuất khẩu còn tồn trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đến tối 25/5 là 1.057 xe, trong số này chủ yếu là các xe hoa quả.

Lúc giá xăng cao kỷ lục, xuất hiện văn bản "khó hiểu" của Bộ Công Thương

Hiệp hội xăng dầu Việt Nam vừa đề nghị Bộ Công Thương có văn bản làm rõ thêm về trách nhiệm và quyền thực thi mức giá bán lẻ xăng dầu tại các địa bàn vùng xa của các thương nhân phân phối xăng dầu.

Đường dây tín dụng đen xuyên quốc gia: Nhận diện chiêu 'độc'

Đường dây tín dụng đen xuyên quốc gia do một người Trung Quốc và nhóm đối tượng người Việt điều hành, hoạt động từ năm 2019, núp bóng công ty cho vay tài chính cầm đồ để cho vay lãi nặng với lãi suất lên tới 2.200%⁄năm.

Tâm sự của tài xế công nghệ: "Chuyến xe 30.000 mà khách trả 100.000. Sống thế mới sang!"

Tiền tip từ khoản không bắt buộc đang trở thành một tiêu chuẩn đánh giá nhân cách của người sử dụng dịch vụ và ảnh hưởng đến thái độ của người bán hàng.