Bàn cờ Syria: Vì lợi ích, Nga không dễ gì buông bỏ

 - Mâu thuẫn giữa Israel và Iran cũng giúp Nga có vị thế hơn dưới vai trò kênh trung gian . Theo truyền thông, Nga đã đồng ý can thiệp để các đơn vị Iran và lực lượng thân Iran rời biên giới Syria - Israel 40km hoặc xa hơn.

Hôm thứ 6, 7/9, Tổng thống Nga Putin, Tổng thống Thổ Nhĩ Kì Erdogan và Tổng thống Iran Rouhani đã gặp nhau tại Tehran, thủ đô Iran, nhằm thương lượng về khả năng mở cuộc tấn công quy mô lớn nhằm tiêu diệt các nhóm quân Hồi giáo nổi dậy ở tỉnh Idlib.

Quân chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad dưới sự hỗ trợ của Nga và Iran đã lần lượt chiếm được Homs, Aleppo, Đông Ghouta và Daraa. Nếu chỉ tính riêng các khu vực do các nhóm nổi dậy Hồi giáo kiểm soát thì Idlib là khu vực quan trọng cuối cùng. Có thể thấy chiến lược của Nga, Iran và chính phủ Bashar al-Assad là gần như “bỏ qua” khu vực cát cứ của lực lượng người Kurd ở khu vực Đông Bắc để tập trung tấn công các nhóm nổi dậy Hồi giáo.

Gần đây, quan điểm của Mỹ và châu Âu thay đổi, khi không dứt khoát đòi Bashar al-Assad phải ra đi, do đó, không can thiệp sâu bằng quân sự tại Syria mà chỉ hành động khi chính phủ Syria sử dụng vũ khí hóa học. Có nhiều tranh cãi trong việc chứng minh, nhưng giới hạn này cho thấy tại thời điểm hiện tại Mỹ và châu Âu không quyết tâm thay thế chính quyền al-Assad bằng một chính quyền khác. Lí do của việc này có thể là do phe nổi dậy chưa chứng minh được năng lực tập hợp lực lượng và quản lí quốc gia. Kinh nghiệm ở Lybia, Iraq và Afghanistan cho thấy điều này.

Từ khi thành lập nhà nước Israel, nước này và các quốc gia Arab lân cận đã tiến hành nhiều cuộc chiến tranh chống lẫn nhau.

Những năm 1948, 1967, 1973 và 1982 xảy ra các cuộc chiến lớn của Israel với các nước Arab mà Syria tham gia. Năm 1948, sau cuộc chiến với các nước Arab xung quanh, Israel giữ nguyên lãnh thổ được Nghị quyết 181 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc công nhận và chiếm giữ hơn 50% lãnh thổ thuộc các nước Arab. Đến 1967, trong “cuộc chiến 6 ngày”, Israel chiếm được bán đảo Sinai, dải Gaza trước đó do Ai Cập quản lí, chiếm được Đông Jerusalem và khu Bờ Tây thuộc Jordan, cũng như cao nguyên Golan từ Syria.

Cuộc chiến năm 1973 được xem như là một nỗ lực bị thất bại của các nước Arab nhằm giành lại các khu vực lãnh thổ đã mất. Biên giới Israel vẫn giữ nguyên như sau cuộc chiến năm 1967. Năm 1982, trong cuộc chiến có Syria tham gia, Israel tuy đẩy lùi được phong trào giải phóng Palestine khỏi khu vực Lebanon nhưng bị coi là thất bại chiến lược do không thể đè bẹp được tinh thần phản kháng từ phía các nhà nước Arab. Cho đến nay Israel đã trao trả Sinai, ấn định biên giới với Ai Cập (1979) và Jordan (1994) nhưng vẫn kiểm soát cao nguyên Golan của Syria. Đối với Syria, việc mất cao nguyên Golan vẫn là một “vết thương chưa lành”.

Ngoài các cuộc chiến lớn với Syria, Israel tiến hành nhiều cuộc tấn công không quy ước vào lãnh thổ của đối phương. Các cuộc tấn công kiểu này hoặc không được thừa nhận, hoặc được thừa nhận rất lâu sau đó. Ví dụ như cuộc tấn công phá hủy lò phản ứng hạt nhân của Syria năm 2007 chỉ được chính thức thừa nhận vào 2018  tuy trước đó đã có những bài báo mô tả chi tiết kế hoạch và kết quả cuộc tấn công.

Israel cũng chưa bao giờ thừa nhận vụ ám sát tướng Mohammed Suleiman từ một chiếc thuyền đậu ở bờ biển cảng Tartus, khi ông này đang tổ chức ăn tối với bạn bè tại nhà riêng nhìn ra bờ biển vào năm 2008. Tướng Mohammed Suleiman là người thân cận với gia đình Tổng thống Assad và được cho là một trong số rất ít những người biết được kế hoạch xây dựng lò phản ứng hạt nhân của Syria, cũng như là người tham gia điều hành việc chuyển vũ khí từ Iran qua Syria cho nhóm quân đội Hồi giáo Hezbollah ở Lebanon.

Israel chính thức tuyên bố không can thiệp vào cuộc nội chiến ở Syria nhưng nước này khẳng định giữ quyền tự do tuyệt đối trong các hoạt động bên ngoài lãnh thổ nhằm đảm bảo an ninh quốc gia. Tháng 4, 2016, Thủ tướng Israel, Benjamin Netanyahu, tuyên bố tiếp tục tấn công để ngăn chặn việc Hezbollah tiếp nhận vũ khí. Ngày 30/8/2018, Thủ tướng Netanyahu khẳng định sẽ tiếp tục ngăn chặn Iran triển khai lực lượng và vũ khí ở Syria. Ngày 4/9, một quan chức quân đội Israel giấu tên đã cho biết, trong vòng 18 tháng trở lại đây, Israel đã không kích ít nhất 202 lần vào Syria với mục tiêu ngăn chặn ảnh hưởng của Iran. Tuy bị mất 1 máy bay F16 do lực lượng phòng không mặt đất tại Syria bắn hạ nhưng các hoạt động không kích vẫn tiếp tục được triển khai.

Hiện nay, cuộc chiến ở Syria đang đi vào hồi kết với sự kiểm soát trở lại của quân đội chính phủ Assad dưới sự trợ giúp của Nga và Iran. Rõ ràng đây không phải là kết cục có lợi cho Israel do chính phủ Assad vẫn là đối thủ của Israel. Ngoài ra, việc chính quyền Syria và Iran hậu thuẫn quân đội Hezbollah sẽ là mối đe dọa lớn đối với Israel về phía Bắc.

Tính toán lợi ích của Israel ở Syria trong bối cảnh các nước lớn tranh giành ảnh hưởng trên nền tảng chia rẽ sâu sắc giữa chính phủ và các phe nhóm

Với tình trạng các nhóm nổi dậy phân tán, thiếu kinh nghiệm quân sự và nhận được hậu thuẫn ngày càng giảm từ Mỹ và các quốc gia khác, chính phủ của Tổng thống Assad với sự hỗ trợ của Nga có nhiều khả năng sẽ kết thúc được cuộc nội chiến kéo dài gần một thập kỉ.

 

Nga, Iran hay thậm chí Thổ Nhĩ Kì đều có quan hệ tốt với chính quyền Assad, ít nhất là cho đến trước khi nổ ra cuộc nội chiến.Israel thì ở vị thế khác, liên tục ở thế đối đầu. Vì thế nếu phe Assad thắng thì đây không phải là kịch bản mà Israel mong đợi. Tuy vậy, nếu các nhóm nổi dậy người Sunni thắng lợi thì cũng có nhiều nguy cơ đối với Israel vì ảnh hưởng của các nhóm này sẽ có thể làm mất ổn định ở Ai Cập và Jordan. Nếu hai nước này mất ổn định chính trị thì khả năng xung đột với Israel cũng tăng cao. Vì vậy, tính toán lợi ích của Israel tập trung vào các thế lực sẽ có ảnh hưởng nhiều trong tương lai ở Syria là Nga, Iran cùng lực lượng Hezbollah và Thổ Nhĩ Kì.

Hạn chế ảnh hưởng của Nga ở Syria là ưu tiên của Israel.Việc Nga mở rộng ảnh hưởng ở Syria và khu vực lân cận sẽ khiến các nhóm vũ trang Hồi giáo dễ dàng tiếp cận với nguồn vũ khí của Nga nhiều hơn. Giữa Israel và các quốc gia, sắc tộc Hồi giáo có sự chia rẽ sâu sắc và Israel cũng sử dụng vũ lực để răn đe, bẻ gẫy ý định dùng quân sự của các lực lượng này để bảo vệ an ninh hoặc đòi lại các lãnh thổ đã mất.

Thêm nữa, các khu căn cứ quân sự hải quân và không quân của Nga được trang bị vũ khí hiện đại cũng là điều bất an cho Israel vì Nga sẽ giúp Syria phát hiện các cuộc xâm nhập của Israel dễ dàng hơn.

Cả Nga và Iran đều là đồng minh của chính quyền Assad, nhưng Nga không muốn Iran có ảnh hưởng lớn hơn tại đây và khu vực Caucasus lân cận. Israel không nhiều lợi ích khi Nga mở rộng ảnh hưởng nhưng Israel vẫn phải hợp tác với Nga tại Syria. Về phía Nga, mâu thuẫn giữa Israel và Iran cũng giúp Nga có vị thế hơn dưới vai trò kênh trung gian giữa hai nước này. Vì vậy, hợp tác với Nga để hạn chế các ảnh hưởng xấu vẫn là lựa chọn ngoại giao của Israel. Theo truyền thông Israel, Nga đã đồng ý can thiệp để các đơn vị Iran và lực lượng thân Iran rời xa cách biên giới Syria - Israel 40km hoặc xa hơn.

Hạn chế ảnh hưởng của Iran là mục tiêu quan trọng của Israel. Mặc dù Israel được cho là sở hữu hơn 200 đầu đạn hạt nhân, nước này luôn phủ nhận điều này và cho rằng không thể chấp nhận các nước khác trong khu vực sở hữu năng lực hạt nhân. Bên cạnh đó việc Iran tận dụng mối quan hệ tốt với chính quyền Assad và thông qua đó cung cấp vũ khí cho quân đội Hezbollah sẽ khiến nguy cơ hình thành một mặt trận tại cao nguyên Golan cao hơn. Trước khi nổ ra cuộc nội chiến, Iran đã có khoảng 3000 quân tại Syria để giúp huấn luyện quân đội và đảm bảo việc chuyển vũ khí, tài chính cho lực lượng Hezbollah. Là đồng minh của Mỹ, Israel cũng càng có lí do để chống một Iran hùng mạnh và có ảnh hưởng rộng trong khu vực.

Hạn chế việc chuyển vũ khí cho Hezbollahlà một trong những mối quan tâm thường trực của Israel. Syria và Iran là hai nguồn cung cấp vũ khí lớn nhất cho lực lượng này. Gần đây, Hezbollah đã nhận được tên lửa đạn đạo tầm ngắn Fateh-110 và phiên bản nội địa của Syria là M600. Với tầm bắn 200km, đầu đạn 500-600kg và độ chính xác tương đối cao, loại vũ khí như vậy có khả năng đe dọa mọi vị trí của Israel.

Hợp tác với Thổ Nhĩ Kì sẽ giúp Israel kiểm soát tình hình tại Syria tốt hơn. Thổ Nhĩ Kì có chung đường biên giới với Syria, lại hậu thuẫn các nhóm nổi dậy gốc Thổ tại phía bắc Syria. Tuy nhiên, lực lượng người Kurd với mong muốn độc lập lại là mối nguy hiểm do vấn đề li khai của người Kurd ở Thổ Nhĩ Kì đã kéo dài rất nhiều năm mà không giải quyết được. Vì vậy, việc Thổ Nhĩ Kì can thiệp ở Syria sẽ còn tiếp tục trong thời gian tới. 

Trần Bình, từ Paris

Tấn công Syria: “Hòn bấc ném đi hòn chì ném lại"

Tấn công Syria: “Hòn bấc ném đi hòn chì ném lại"

Ra lệnh một, hay hai cuộc tấn công chống các lực lượng của Tổng thống Assad, ông Trump sẽ chẳng thể thay đổi được cán cân quyền lực tại Syria.

Tấn công Syria: Tên lửa bắn đi, lấy gì hàn gắn?

Tấn công Syria: Tên lửa bắn đi, lấy gì hàn gắn?

Kế hoạch tấn công Syria lần này sẽ không chỉ nhắm vào ông Assad mà có lẽ chính là nhằm vào Nga và Tổng thống Vladimir Putin. Nếu đúng vậy, thế giới sẽ có những biến động rất lớn.

“Bàn cờ Syria” luôn được các đại cường xáo bài chia lại?

“Bàn cờ Syria” luôn được các đại cường xáo bài chia lại?

Ông Putin hiện vừa phải đương đầu với các thực tế phức tạp ở Trung Đông nói chung, vừa phải duy trì hình ảnh là kẻ mạnh trong cách ứng xử với Thổ Nhĩ Kỳ.

Chuyện Syria, nếu buông Nga sẽ trắng tay

Chuyện Syria, nếu buông Nga sẽ trắng tay

Syria có vị trí địa-chính trị đặc biệt quan trọng. Vị trí nóng bỏng này là nơi Nga không thể bỏ, vì nếu buông sẽ là thảm họa, chính quyền Assad sụp đổ cũng là thảm họa, người Nga sẽ trắng tay.

Số phận Assad quyết định tương lai xung đột Syria

Số phận Assad quyết định tương lai xung đột Syria

Phần lớn thế giới đều đồng ý rằng Nhà nước Hồi giáo ở Iraq và Syria (ISIS) phải bị tiêu diệt. Nhưng đạt được điều đó bằng cách nào và liệu loại bỏ Tổng thống Syria Bashar al-Assad có giúp thúc đẩy hay cản trở tiến trình này?

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Tiêu điểmicon04/11/2018  
Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Washington với Bắc Kinh, các công ty đã dời cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang các nước láng giềng xung quanh.
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
Tiêu điểmicon08/10/2018  
TBT Đỗ Mười đập tay xuống bàn than: “Trời ơi, các anh hợp tác đầu tư với nước ngoài để lấy được công nghệ về cho đất nước, thế mà gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được...'  
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Tiêu điểmicon07/10/2018  
Các cuộc tập trận Nga – Trung quy mô lớn vừa qua là thông điệp: nếu tiếp tục gây sức ép với chúng tôi bằng trừng phạt, thuế quan và triển khai quân sự, chúng tôi sẽ nắm tay nhau và tiến lên phía trước.
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Vấn đề nêu gương của cán bộ đảng viên, một lần nữa, lại được nhấn mạnh ở cấp độ rất cao và quyết liệt tại Hội nghị Trung ương VIII. 
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động, TS Nguyễn Thị Lan Hương nói: “Quốc hội thực sự có dám đối diện với sự thật là tỷ lệ lao động qua đào tạo có mỗi 23% thôi? So với các nước là thua rất nhiều'.
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tiêu điểmicon06/10/2018  
Tổng Bí thư được bầu chọn làm Chủ tịch nước sẽ tạo điều kiện để thực hiện giám sát quyền lực tốt hơn.    
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tiêu điểmicon04/10/2018  
“Nếu chỉ nghĩ về oai quyền, lợi ích của mình, ai chả muốn bộ máy dưới quyền phình to mãi ra, ai chả thích hoành tráng”.
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Hôm nay, ngày 4/10 Hội nghị “Tầm nhìn mới, cơ hội mới cho FDI trong kỷ nguyên mới” sẽ được tổ chức để tổng kết 30 năm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam.
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Ông Nguyễn Đình Hương, nguyên Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, nguyên Trưởng Ban Bảo vệ Chính trị nội bộ Đảng chia sẻ những tình cảm về cố Tổng Bí thư Đỗ Mười với Tuần Việt Nam.
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Tiêu điểmicon03/10/2018  
Khi anh ăn ở “chính ngôi”, liêm chính, đường hoàng, đĩnh đạc, “người dưới” ắt nể phục, chẳng dám “hỗn hào”, càng không thể làm loạn, “lộn nhào lên trên”.
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
Tiêu điểmicon03/10/2018  
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán trong việc làm theo nghị quyết của Đảng. Những gì Đảng đã quyết và giao, ông làm rất triệt để”.
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Tiêu điểmicon02/10/2018  
“Anh nói là thành công à? Anh nâng lãi suất lên là đánh vào quốc doanh, làm cho nhiều xí nghiệp quốc doanh đình đốn không hoạt động được. Anh đánh vào giai cấp công nhân, làm biết bao người thất nghiệp”
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Tiêu điểmicon02/10/2018  
Khi khẳng định cán bộ là gốc của mọi công việc, thì tấm gương của cán bộ chính là “chất keo” gắn kết bảo đảm cho “cái gốc” ấy trụ vững.
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tiêu điểmicon25/09/2018  
Việc khuyến khích làm giàu thay vì “xoá nghèo” sẽ liên quan đến việc thay đổi quan điểm chủ đạo về ưu tiên chính sách.
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Trong thời đại công nghiệp 4.0, tôi nghĩ cán bộ cần có đủ 3 tiêu chuẩn: Đức, tài và bản lĩnh.
Rung lắc ngoại giao và  "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Rung lắc ngoại giao và "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Các xung lực ngoại giao và chiến lược đang thay đổi chóng mặt trên bán đảo Triều Tiên báo trước các thỏa thuận an ninh tiềm năng, sẽ khác nhiều so với bất kỳ sự mong đợi hay tưởng tượng nào cách đây vài năm.
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
Tiêu điểmicon19/09/2018  
“Em nghĩ thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”, tôi mạo muội nói thẳng những suy nghĩ của mình với riêng Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết.
Tập thể quyết định, sao bắt tôi chịu trách nhiệm?
Tập thể quyết định, sao bắt tôi chịu trách nhiệm?
Tiêu điểmicon18/09/2018  
Thực tế có quá nhiều lý do khiến việc xử lý người đứng đầu khi để ngành, cơ quan, tổ chức, đơn vị mình xảy ra tham nhũng không hề đơn giản.
Tập trận khủng, ‘đòn đánh’ của Putin nhắm vào đâu?
Tập trận khủng, ‘đòn đánh’ của Putin nhắm vào đâu?
Tiêu điểmicon14/09/2018  
Một cuộc tập trận quy mô khủng như Phương Đông 2018 là một “đòn đánh” từ nhiều góc độ đa dạng.     
Chủ tịch WEF: cách mạng 4.0 thay đổi căn bản chúng ta
Chủ tịch WEF: cách mạng 4.0 thay đổi căn bản chúng ta
Tiêu điểmicon12/09/2018  
Nhà sáng lập và Chủ tịch điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới Klaus Schwab khẳng định, cách mạng công nghiệp lần thứ tư không chỉ ảnh hưởng tới cách sống của con người mà còn định nghĩa lại chúng ta là ai.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN