Học nghề phải gắn với sinh kế của người dân

Đối với người lao động ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc tham gia học nghề không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu, điều kiện mà còn chịu tác động bởi nhiều yếu tố như khoảng cách địa lý, thời gian lao động sản xuất, điều kiện kinh tế và khả năng tiếp cận thông tin.

Vì vậy, các chính sách hỗ trợ giáo dục nghề nghiệp có ý nghĩa thiết thực, góp phần tạo điều kiện để người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, có thêm cơ hội học tập và nâng cao năng lực nghề nghiệp.

Tại Lạng Sơn, việc triển khai các chương trình, chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được đặt trong yêu cầu phát triển nguồn nhân lực tại chỗ, gắn đào tạo với điều kiện kinh tế - xã hội. Qua đó, người dân có cơ hội tiếp cận kiến thức, kỹ năng cần thiết để áp dụng vào sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc tìm kiếm việc làm phù hợp.     

Trong 9 tháng đầu năm, các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh đã mở 44 lớp đào tạo nghề nông nghiệp và phi nông nghiệp cho hơn 930 lao động là người dân tộc thiểu số, người sinh sống ở khu vực miền núi. Trong hơn 2 tháng học tập, tất cả các học viên đều được hưởng các chế độ chính sách hỗ trợ chi phí đào tạo và hỗ trợ tiền ăn cho mỗi học viên.

W-1794885658082_5224676689196857048_5224676689196857048_7856ad5c901c95587f312d36eeef63c5.jpg
Đào tạo nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số chỉ phát huy hiệu quả khi người học được học những kỹ năng phù hợp.

Tại thôn Lân Luông, xã Thiện Hòa, một lớp kỹ thuật chăn nuôi lợn được tổ chức với sự hướng dẫn của giáo viên Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Bắc Sơn. Tại đây, người học được tiếp cận những kiến thức có thể áp dụng vào hoạt động chăn nuôi tại gia đình, trong đó có kỹ thuật phối trộn thức ăn. Sau khóa học kéo dài hơn hai tháng, học viên được cấp chứng chỉ nghề và có thêm kiến thức phục vụ sản xuất.

Ông Phùng Chí Định, Phó Trưởng phòng Giáo dục thường xuyên và Giáo dục nghề nghiệp, Sở GD-ĐT Lạng Sơn, cho hay ngành sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát nhu cầu, lựa chọn đúng đối tượng và ngành nghề phù hợp. Chương trình sẽ được cập nhật theo thế mạnh sản xuất của từng vùng và nhu cầu thị trường lao động, đồng thời chú trọng kiểm tra chất lượng và tư vấn việc làm sau đào tạo.

Không thể kết thúc ở ngày bế giảng

Tại Sơn La, cách tổ chức đào tạo gắn với vườn cây, nương rẫy và mô hình chăn nuôi đã giúp người học có điều kiện thực hành ngay trong quá trình tiếp nhận kiến thức. Các lớp nghề tập trung vào những lĩnh vực có thế mạnh tại địa phương như trồng cây ăn quả, cà phê, chăn nuôi và chế biến nông sản. Bên cạnh kỹ thuật sản xuất, người dân còn được hướng dẫn về sản xuất an toàn, tìm hiểu thị trường, bán hàng trực tuyến và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Riêng tại xã biên giới Phiêng Pằn, từ đầu năm đến nay, 9 buổi tập huấn, chuyển giao kỹ thuật về cây ăn quả, chăn nuôi và cải tạo vườn tạp đã thu hút hơn 600 lượt người tham gia.

Ông Đỗ Văn Tuân, Trưởng khoa Nông lâm, Trường Cao đẳng Sơn La, cho biết đào tạo nghề cho người lao động là nhiệm vụ trọng tâm của khoa. “Các chương trình đào tạo được xây dựng đều gắn với hoạt động sản xuất của người dân, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Đây là cách giúp học viên tiếp cận kỹ thuật trong điều kiện gần với công việc thực tế”, ông nói.

Những mô hình sản xuất có kết quả tích cực cho thấy vai trò của đào tạo nghề đối với sinh kế người dân. Tuy nhiên, trong thực tế, một số khóa đào tạo nghề hiện nay còn có thời lượng ngắn, chưa đáp ứng nhu cầu tiếp cận kỹ thuật chuyên sâu. Người dân ở các bản xa gặp khó khăn khi đi lại. Sau khi kết thúc lớp học, người dân còn thiếu sự hỗ trợ kỹ thuật để xử lý những vấn đề phát sinh trong sản xuất.

Điều này đặt ra yêu cầu hoạt động đào tạo không nên dừng lại ở việc trao chứng chỉ. Người lao động cần có điều kiện tiếp tục tiếp cận kiến thức, được hướng dẫn khi gặp khó khăn và cập nhật kỹ thuật mới trong quá trình sản xuất.

Một trong những yếu tố hỗ trợ quá trình này là nguồn học liệu. Tại Lai Châu, yêu cầu này cũng đặt ra đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp khi tổ chức đào tạo những nghề gắn với thế mạnh địa phương. Theo đó, tài liệu phải giúp người học không chỉ hoàn thành chương trình mà còn biết lựa chọn kỹ thuật phù hợp, giải quyết những vấn đề thường gặp trong sản xuất và nâng cao giá trị sản phẩm.

Sau mỗi khóa học, tài liệu sẽ được bổ sung từ những kinh nghiệm thực tế và tiếp tục cập nhật phục vụ cho khóa học tiếp theo. Nhờ đó, người lao động có thể mở tài liệu, tìm được kiến thức cần thiết và tự tin áp dụng vào công việc, ngay cả khi lớp học đã kết thúc.