Từ Paul đến AI

Paul – chú bạch tuộc nổi tiếng từng dự đoán chính xác 11 trong số 13 trận đấu quan trọng tại EURO 2008 và World Cup 2010 – giờ chỉ còn là một ký ức thú vị. Khi đó, Paul đưa ra lựa chọn bằng cách chọn một trong hai hộp mica mang cờ của các đội tuyển thi đấu, bên trong chứa thức ăn như trai hoặc vẹm.

Bach tuoc Paul.jpg
Bạch tuộc Paul dự đoán Tây Ban Nha thắng Đức ở World Cup 2010. Ảnh: DPA

Ngày nay, AI đã thay thế những phương pháp mang tính cảm tính đó. Tuy nhiên, các dự đoán hiện đại không khác quá nhiều so với nhận định của giới chuyên môn. Những ứng viên hàng đầu cho chức vô địch vẫn là Tây Ban Nha, Pháp, Argentina, Brazil và Đức.

Dẫu vậy, có một ngoại lệ đáng chú ý. Nhà toán học người Đức Joachim Klement, người từng dự đoán chính xác các nhà vô địch World Cup 2014 (Đức), 2018 (Pháp) và 2022 (Argentina), lại cho rằng Hà Lan sẽ đăng quang tại World Cup 2026.

Tập đoàn truyền thông Mỹ USA Today đã sử dụng Copilot của Microsoft để mô phỏng giải đấu. Theo kết quả này, Pháp sẽ vô địch sau khi đánh bại Brazil 3-2 trong trận chung kết. Tây Ban Nha thắng Morocco 2-1 trong trận tranh hạng ba.

Trong khi đó, công ty truyền thông Decrypt đã tham khảo ý kiến của bảy hệ thống AI khác nhau. Kết quả cho thấy Tây Ban Nha và Argentina là hai ứng viên sáng giá nhất.

Các hệ thống AI dự đoán Tây Ban Nha vô địch gồm Opus 4.8 Max của Anthropic (20%), GPT-5.5 của OpenAI (15-18%), Stepfun (33%), Nemotron 3 Ultra của Nvidia (18-22%)

Trong khi đó, các AI lựa chọn Argentina gồm DeepSeek (18%), MiniMax (18%), Qwen 3.5 của Alibaba (22%).

Phap World Cup.jpg
Pháp nằm trong nhóm ứng viên hàng đầu. Ảnh: FFF

Phân tích công nghệ

Nhà phân tích dữ liệu nổi tiếng Frank Andrade (Artificial Corner) cũng sử dụng Claude để xây dựng mô hình dự đoán riêng.

Ông cung cấp cho AI dữ liệu của gần 50.000 trận đấu, ưu tiên các kết quả trong những năm gần đây, đồng thời áp dụng hệ thống xếp hạng ELO tương tự cờ vua, trong đó chiến thắng trước đối thủ mạnh sẽ được đánh giá cao hơn.

Kết quả của Andrade tiếp tục nghiêng về Tây Ban Nha với xác suất vô địch 27%, xếp trên Argentina (21%). Pháp và Anh được dự đoán sẽ dừng bước ở vòng bán kết.

Một công ty tư vấn khác là Hubler cũng tiến hành các mô phỏng bằng nhiều mô hình AI. Trong hai trong ba kịch bản được xây dựng bằng GPT-4.1 và Claude Sonnet 4.5, Pháp là đội vô địch.

Lamine Yamal TBN 2026.jpg
Tây Ban Nha được siêu máy tính Opta đánh giá cao nhất. Ảnh: SeFutbol

“Les Bleus” được dự đoán đánh bại Argentina trong trận chung kết, còn Tây Ban Nha và Brazil thất bại ở bán kết.

Ở mô hình thứ ba, Hubler sử dụng một động cơ thống kê mô phỏng hàng nghìn trận đấu. Kết quả bất ngờ cho thấy Đức sẽ đăng quang sau khi vượt qua Brazil ở chung kết, trong khi Tây Ban Nha và Argentina dừng chân tại bán kết.

Công ty thống kê nổi tiếng Opta cũng đã công bố dự báo của mình, bằng việc sử dụng siêu máy tính để mô phỏng giải đấu. Kết quả, Tây Ban Nha là ứng viên số 1 với 16,08% cơ hội vô địch. Tiếp theo là Pháp (12,78%), Anh (11,01%), Argentina (10,02%).

Ngay cả các nhà cái truyền thống cũng đang đánh giá Tây Ban Nha là ứng cử viên sáng giá nhất. Theo tỷ lệ cược được công bố tại Anh, nhà vô địch EURO 2024 đứng đầu với tỷ lệ 9/2, xếp trên Pháp (5/1), Anh (7/1), Brazil (8/1), Argentina (9/1)

Dù AI, siêu máy tính hay các mô hình thống kê ngày càng tinh vi, bóng đá vẫn luôn chứa đựng những bất ngờ không thể tính toán. Các thuật toán có thể đưa ra xác suất, nhưng kết cục thực sự chỉ được quyết định khi trên sân cỏ Bắc Mỹ.