Giải pháp triển khai Internet băng rộng từ vệ tinh tầm thấp là một giải pháp bổ sung cần thiết góp phần xóa các điểm “lõm sóng”, giúp thu hẹp khoảng cách số, tạo cơ hội để mọi người dân được tiếp cận thông tin, dịch vụ số.
“Trắng sóng”, “lõm sóng” đang tạo ra khoảng cách số
Việc phát triển hạ tầng số, đặc biệt là hạ tầng viễn thông - Internet đóng vai trò quan trọng, giúp tạo nền tảng để người dân, nhất là những người sinh sống ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số có thể tiếp cận kịp thời, bình đẳng với thông tin thiết yếu, tri thức và các dịch vụ số.
Qua đó, khoảng cách thông tin giữa các vùng miền sẽ được thu hẹp, góp phần từng bước nâng cao năng lực tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm, thị trường và dịch vụ công cho người dân, mở rộng cơ hội phát triển sinh kế, cải thiện đời sống và thúc đẩy giảm nghèo bền vững, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của hạ tầng số trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cũng như đảm bảo an ninh quốc phòng của đất nước, những năm qua, Việt Nam đã đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng thông tin và truyền thông, trong đó có hạ tầng số quốc gia. Việt Nam hiện là một trong những quốc gia đứng đầu khu vực ASEAN về tỷ lệ người dân tiếp cận Internet, tỷ lệ băng rộng cố định và di động.
Mặc dù vậy, Việt Nam hiện vẫn còn nhiều khu vực chưa có kết nối băng rộng, ít nhiều tạo "khoảng cách số" với phần còn lại của đất nước. Đơn cử như, kết quả rà soát của Thành phố Huế hồi trung tuần tháng 8/2026 cho thấy, ngoài 38 vị trí lõm sóng tại trụ sở các cơ quan nhà nước, cơ sở đào tạo và cơ sở y tế công lập trên địa bàn, Huế còn tồn tại một số điểm lõm sóng dọc tuyến đường Nam Đông - A Lưới và khu vực hồ thuỷ điện Bình Điền. Đây là những khu vực có địa hình đặc thù, nằm sâu trong khu vực hồ, đồi núi phức tạp, xa khu dân cư và các trạm BTS hiện hữu; ngoài ra, một số vị trí chưa có hệ thống điện lưới và hạ tầng cáp quang truyền dẫn.
Tương tự, với Sơn La, kết quả rà soát, cập nhật của UBND tỉnh đến cuối tháng 6/2026, trên địa bàn Sơn La còn 35 bản, tiểu khu, tổ dân phố chưa được phủ sóng băng rộng di động, chiếm khoảng 1,57% trong tổng số 2.233 bản, tiểu khu, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh các khu vực chưa có sóng hoàn toàn, trên địa bàn tỉnh còn 73 bản lõm sóng và 175 cụm dân cư lõm sóng, chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng của người dân. Những khu vực này chủ yếu nằm tại các địa bàn vùng cao, vùng sâu, vùng xa, địa hình phức tạp, bị che khuất bởi núi cao hoặc nằm xa các trạm thu phát sóng sẵn có.
Tình trạng “trắng sóng”, “lõm sóng” được nhận định đã và đang gây ra những ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ của người dân; đồng thời gây khó khăn cho địa phương trong triển khai dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số, thương mại điện tử, giáo dục trực tuyến, khám chữa bệnh từ xa và các ứng dụng số phục vụ sản xuất, đời sống.
Cụ thể, người dân ở các khu vực “lõm sóng” gặp nhiều rào cản trong tiếp cận thông tin thiết yếu, tri thức, dịch vụ công trực tuyến, giáo dục, y tế và các cơ hội việc làm, phát triển sinh kế. Không chỉ tạo ra bất bình đẳng trong tiếp cận thông tin và thụ hưởng thành quả chuyển đổi số, tình trạng này còn hạn chế cơ hội cải thiện thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống, khiến nguy cơ tái nghèo gia tăng và cản trở mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Giải pháp bổ sung giúp đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân
Với mục tiêu tạo chuyển biến thực chất về chuyển đổi số trên toàn quốc, trung tuần tháng 7/2026, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (gọi tắt là Ban Chỉ đạo Trung ương) đã ban hành “Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị”. Xử lý các điểm nghẽn về hạ tầng số đã được xác định là 1 trong 10 nhóm nhiệm vụ trọng tâm của kế hoạch; UBND các địa phương được giao chủ trì, phối hợp với các bộ: KH&CN, Công Thương, Tài chính, Công an, Y tế, GD&ĐT cùng EVN triển khai nhiệm vụ “Rà soát, khắc phục tình trạng lõm sóng, thiếu điện tại trụ sở cơ quan nhà nước, cơ sở đào tạo và cơ sở y tế công lập”.
Theo Cục Viễn thông (Bộ KH&CN), thời gian qua, Bộ đã đã chỉ đạo, đôn đốc các địa phương và doanh nghiệp viễn thông tổ chức rà soát, đánh giá và xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai phủ sóng tại các thôn lõm sóng và các điểm trụ sở cơ quan nhà nước, cơ sở đào tạo và cơ sở y tế công lập có tình trạng lõm sóng hoặc sóng yếu trên phạm vi toàn quốc.
Kết quả rà soát cho thấy, đến giữa tháng 9/2026, cả nước còn 273 thôn lõm sóng và 117 điểm lõm sóng, sóng yếu tại 13 tỉnh, thành phố gồm: Cao Bằng, Điện Biên, Lai Châu, Lạng Sơn, Lào Cai, Nghệ An, Sơn La, Thái Nguyên, Thanh Hóa, Tuyên Quang, Huế, Đà Nẵng, Gia Lai.
Đáng chú ý, để hỗ trợ kết nối kịp thời cho các thôn lõm sóng, điểm trụ sở cơ quan nhà nước, cơ sở đào tạo và cơ sở y tế công lập còn lõm sóng, sóng yếu viễn thông tại các địa phương trên toàn quốc, giải pháp lắp đặt thiết bị phát sóng Internet vệ tinh tầm thấp của Starlink đã được lựa chọn triển khai.
Theo đó, các thôn và điểm lõm sóng, sóng yếu đã có kế hoạch triển khai phủ sóng trong quý IV/2026 sẽ được hỗ trợ kết nối qua dịch vụ truy nhập Internet cố định băng rộng sử dụng công nghệ vệ tinh tầm thấp của Công ty TNHH Starlink. Trong đợt đầu tiên, ngày 11/9, Cục Viễn thông phối hợp với Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam tổ chức lễ tiếp nhận, bàn giao 254 bộ thiết bị đầu cuối Starlink Standard 4X cùng gói dịch vụ đi kèm với tốc độ truy cập tối đa 400Mbps miễn phí trong thời gian 6 tháng. Mỗi thôn lõm sóng và mỗi điểm lõm sóng, sóng yếu tại trụ sở cơ quan nhà nước, cơ sở đào tạo và cơ sở y tế công lập thuộc 13 tỉnh, thành phố được bố trí 1 bộ thiết bị và gói dịch vụ.
Một trong những giá trị quan trọng của công nghệ Internet vệ tinh tầm thấp Starlink là khả năng đưa kết nối tới những nơi mà hạ tầng viễn thông truyền thống còn khó tiếp cận. Việc đưa dịch vụ vệ tinh tầm thấp vào hỗ trợ các điểm lõm sóng là một giải pháp bổ sung nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân tại những khu vực có địa hình khó khăn, dân cư phân tán và việc triển khai hạ tầng viễn thông truyền thống cần nhiều thời gian, góp phần xử lý kịp thời những điểm nghẽn về kết nối của việc phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Qua đó, góp phần đảm bảo kết nối viễn thông tại những khu vực đặc biệt khó khăn, để không địa bàn nào, không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
Mặt khác, việc cấp phép cung cấp dịch vụ Internet vệ tinh cho Starlink Services Việt Nam cũng là một bước đi quan trọng trong việc đa dạng hóa công nghệ, bổ sung các phương thức kết nối cho hạ tầng số quốc gia, nhất là những khu vực mà hạ tầng viễn thông còn khó tiếp cận, đồng thời tăng cường khả năng dự phòng thông tin liên lạc trong tình huống thiên tai, hỏa hoạn, sự cố.
.svg){kind=icon}
